ABD Başkanı Donald Trump, BM Genel Kurulu kapsamında New York’ta ABD ve İran heyetleri arasında yaklaşık üç saat süren görüşmenin gerçekleştiğini duyurdu. Trump, temasları “çok iyi” ve “verimli” olarak değerlendirdi.
Yeni görüşme planlanıyor
Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada ABD heyetinde Özel Temsilci Steve Witkoff ile damadı ve eski danışmanı Jared Kushner’ın bulunduğunu doğruladı. Reuters, Trump’ın görüşme sonrasında İran’la temasların sürdüğünü ve bir anlaşmaya varılacağını düşündüğünü söylediğini aktardı.
ABD Başkanı, tarafların “çok yakın zamanda” yeniden bir araya gelmesinin planlandığını da belirtti.
Arakçi ve Witkoff New York’ta görüştü
İran devlet medyası, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin BM Genel Kurulu oturumları arasındaki zamanda Witkoff ile görüştüğünü doğruladı. İran kaynakları, buluşmanın Witkoff’un talebi üzerine yapıldığını bildirdi.
Görüşmede Tahran’ın stratejik Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için öne sürdüğü koşullar ABD tarafına aktarıldı. İran, ABD’nin limanlarına uyguladığı deniz ablukasının derhal kaldırılmasını, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını ve Lübnan dahil “direniş cephelerindeki” savaşın sona erdirilmesini talep ediyor.
Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, ABD’nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması durumunda Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı yedi gün içinde yeniden açabileceğini söylemişti. İran heyetinin New York’ta diplomatik süreci yeniden başlatmak için tam yetkili olduğu da belirtilmişti.
Trump’tan hem anlaşma mesajı hem tehdit
Trump, günün erken saatlerinde İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile yaptığı görüşmenin ardından İran’la temasların devam ettiğini açıklamıştı.
“Bir anlaşmaya varılacağını düşünüyorum.” diyen Trump, daha sonra BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada ise anlaşma sağlanmaması halinde İran’a yönelik saldırıları artırabileceği uyarısında bulundu. Diğer ülkelere İran’ı ekonomik olarak tecrit etme çağrısı yapan Trump, barış anlaşmasının ABD’deki 3 Kasım ara seçimlerinden sonra yapılabileceğini öne sürdü.
Trump ayrıca Körfez İşbirliği Konseyi ve Arap ülkelerinin liderleriyle görüşmeden önce, İran’a ait 159 geminin tamamının imha edildiğini, İran uçaklarının yüzde 90’dan fazlasının vurulduğunu ve yüzlerce silah ile insansız hava aracı depolama tesisinin hedef alındığını iddia etti.
Gündemde savaş, nükleer program ve Hürmüz
ABD ile İran arasındaki temasların temel başlıklarını savaşın sona erdirilmesi, İran’ın nükleer programı, yaptırımlar ve küresel enerji ticareti bakımından kritik Hürmüz Boğazı oluşturuyor.
Washington, Tahran’dan nükleer silah geliştirmeyeceğine ilişkin güvence isterken İran; askeri baskının bitirilmesini, deniz ablukasının kaldırılmasını ve ekonomik yaptırımlar konusunda somut adımlar atılmasını talep ediyor. New York’taki doğrudan temas ve yeni görüşme planı, son haftalardaki sert karşılıklı açıklamalara rağmen diplomatik kanalın sürdüğüne işaret ediyor.
