ABD, Danimarka ve Grönland yönetimleri, Washington’a adadaki askeri kapasitesini büyütme olanağı tanıyan üçlü anlaşmaya imza attı.
Üçlü anlaşma New York’ta imzalandı
ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, stratejik konumu ve zengin maden kaynakları sebebiyle uzun süredir gündemde olan Grönland konusunda uzlaşmaya vardı.
İmza töreni, Trump’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu New York’ta gerçekleştirildi.
Düzenleme, Trump’ın Grönland’ı ABD toprağına dönüştürme isteğini karşılamıyor. Buna karşın Washington’a adadaki askeri varlığını kayda değer biçimde artırma hakkı veriyor. Anlaşmanın, ABD ile Danimarka ve Grönland arasındaki egemenlik anlaşmazlığını sona erdirebileceği değerlendiriliyor.
Trump, törenden önce BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, anlaşmanın ABD’ye Grönland’daki “güvenlik ve diğer ihtiyaçlar üzerinde kalıcı kontrol” sağladığını ifade etti.
Trump ayrıca, “Bundan sonra hiçbir ABD hasmının Grönland’da askeri varlık oluşturmasına veya açık yazılı onayımız olmadan hassas yatırımlar yapmasına izin verilmeyecek.” dedi.
Grönland’a “Golden Dome” kurulabilecek
Anlaşma kapsamında ABD, Grönland’da “Golden Dome” (Altın Kubbe) olarak adlandırılan savunma sistemini konuşlandırabilecek. Washington, bu sistemle başta Rusya ve Çin olmak üzere Kuzey Kutbu’ndaki askeri faaliyetleri artan ülkelere karşı ABD topraklarının savunmasını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Metinde, NATO üyesi olmayan hiçbir devletin Grönland’da kendisine ait insanlı ya da insansız askeri tesis kuramayacağı belirtiliyor.
ABD’nin elde ettiği erişim ve kullanım haklarının ise Grönland toplumuna ve halkın yaşam tarzına saygı çerçevesinde uygulanması şart koşuluyor.
Bağımsızlık durumunda NATO yükümlülüğü
Anlaşmada, Grönland’ın ileride bağımsızlığını ilan etmesi ihtimaline yönelik maddeler de bulunuyor.
Grönland’ın Danimarka’dan ayrılması durumunda Danimarka ve Grönland yönetimleri, kurulacak bağımsız devletin NATO’da kalmasını güvence altına almakla yükümlü olacak. Bağımsız Grönland’ın NATO üyeliği için başvurması ve ABD ile imzalanan savunma anlaşmasına bağlılığını koruması gerekecek.
Danimarka Başbakanı Frederiksen, anlaşmanın ‘sonsuza kadar sürebilecek’ nitelikte olduğunu söyledi. Frederiksen, düzenlemenin NATO ittifakının önemini vurguladığını ve Grönland’ın kendi geleceğini tayin etme hakkına saygı duyduğunu belirtti.
