ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka ve Grönland yönetimleriyle, adadaki ABD askeri varlığının kapsamını önemli ölçüde artıracak bir anlaşmaya varıldığını açıkladı.
Washington’a Grönland’da geniş hareket alanı
ABD, Danimarka ve Grönland yönetimleri, stratejik önem taşıyan adanın güvenliğine ilişkin uzlaşmaya vardı. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, anlaşmanın ABD’ye Grönland’da güvenlik ve savunma açısından gerekli gördüğü faaliyetleri yürütme imkanı tanıyacağını belirtti.
Anlaşmanın süresiz olduğunu söyleyen Trump, ”ABD’nin, Grönland’ın ve ülkemizin güvenliğini sağlamak ve savunmak için gerekli olanı yapma konusunda Grönland’da daima tam kapasiteye sahip olması güvence altına alındı.” dedi.
ABD’nin askeri varlığı büyüyebilir
Düzenlemenin, ABD’nin Grönland’daki askeri varlığını kayda değer biçimde genişletmesine zemin hazırlaması bekleniyor. Bununla birlikte anlaşmada, Trump’ın daha önce defalarca dile getirdiği Grönland’ı ABD topraklarına katma hedefi yer almıyor.
Reuters, Trump’ın açıklamasından önce yayımladığı haberinde, tarafların ABD’ye adada daha geniş askeri hareket alanı sağlayacak anlaşma için müzakerelerde son aşamaya geldiğini bildirmişti.
Anlaşmanın ayrıntıları henüz kamuoyuna açıklanmadı. ABD’nin yeni üsler kurup kurmayacağı ya da Grönland’a ek asker ve silah sistemleri gönderip göndermeyeceği bilinmiyor.
Rakip ülkelere askeri ve yatırım kısıtlaması
Trump, mutabakatın yalnızca ABD’nin askeri varlığıyla ilgili olmadığını ifade etti. ABD Başkanı, Washington’ın rakip olarak gördüğü ülkelerin Grönland’da üs kurmasının, askeri varlık oluşturmasının veya hassas bölgelere yatırım yapmasının ABD’nin yazılı iznine tabi hale getirildiğini söyledi.
Trump, ”Bundan böyle hiçbir ABD rakibi, açık yazılı onayımız olmadan Grönland’da üs kuramayacak, askeri varlık gösteremeyecek veya hassas yatırımlar yapamayacak.” ifadelerini kullandı.
Açıklamada hangi ülkelerin bu kapsama girdiği belirtilmedi. Ancak Washington, Çin ve Rusya’nın Arktik bölgesindeki askeri ve ekonomik faaliyetlerinden uzun süredir kaygı duyuyor.
Anlaşma gelecek hafta imzalanacak
Danimarka Başbakanlık Ofisi, ABD, Danimarka ve Grönland’ın anlaşmayı gelecek hafta imzalamayı planladığını duyurdu. Kopenhag yönetimi, mutabakatın Arktik ve Kuzey Atlantik’te güvenliği güçlendireceğini bildirdi.
Danimarka Krallığı’na bağlı Grönland, geniş özerkliğe sahip. Dış politika ve savunma alanlarında Danimarka’nın yetkileri devam ederken Grönland yönetimi, kendisini doğrudan ilgilendiren uluslararası anlaşmalarda söz sahibi oluyor.
Trump daha önce adayı satın almak istemişti
Trump, Grönland’ın ABD ulusal güvenliği açısından vazgeçilmez olduğunu savunmuş ve adayı satın alma isteğini birçok kez dile getirmişti. Danimarka ve Grönland yönetimleri ise adanın satılık olmadığını belirterek egemenliğin devredilmesi olasılığını reddetmişti.
Yeni anlaşma Grönland’ın siyasi statüsünde değişiklik yapmıyor. Ancak Washington’a askeri faaliyetler ve stratejik yatırımlar üzerinde daha fazla nüfuz tanıyarak Trump yönetiminin güvenlik hedeflerinin önemli bir kısmını karşılıyor.
