Temmuz’da uygulanacak zam oranının belirlenmesi için 3 Temmuz’da açıklanacak enflasyon verileri beklenirken gözler kök aylıklarda yapılacak değişiklik için TBMM’ye çevrildi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, kritik süreç öncesi emekli ve memur maaşlarına yapılacak zam için açıklamada bulundu. Yılmaz, en düşük emekli maaşına zam için Meclis’te düzenleme yapılacağını söyledi.
EMEKLİ MAAŞINA ZAM İÇİN MECLİS ÇALIŞACAKTIR
Enlfasyonla mücadelenin Orta Doğu’daki barış ile hızlanacağı mesajını veren Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:
“Temmuz enflasyonu çıktığı zaman memur, emekli maaşları ona göre şekilleniyor. Enflasyona hiçbir zaman ezdirmedik, böyle bir prensibimiz var, Sayın Cumhurbaşkanımızın başından beri koyduğu bir prensip. Dolayısıyla bu işliyor. Enflasyon neyse bunu mutlaka yansıtıyoruz rakamlara. Otomatik yansımadığı tek bir alan var, o da en düşük emekli maaşı. O, otomatik olmuyor, kanunla yapılan bir iş. Bunun kanunla yapılması gerekiyor. O konuda Meclis’imiz gerekli çalışmaları yapacaktır.”
GELECEKTE REFORM TARTIŞILABİLİR
Yılmaz, bu durumun primi yüksek olanlar açısından adaletsiz olduğu eleştirilerine ilişkin, “Primi yüksek olanların maaşı zaten yüksek oluyor. Bu bir sosyal devlet politikası. Biz sosyal güvenlik sistemimizle sosyal destek sistemimizi bir araya getirmişiz. Normali sosyal güvenlik sisteminin ayrı bir sistem olması. Belki ileride bu alanlarda bir reform düşünüldüğünde bu ikisini birbirinden ayırmak tartışılabilir” dedi.
TABAN AYLIK İÇİN HESAPLAMA NASIL YAPILIYOR?
En düşük emekli maaşı uygulamasında, kök maaşı düşük kalan emeklilerin geliri belirlenen taban aylığa tamamlanıyor. Zam sonrası kök maaş ve ek ödeme toplamı bu tabanın altında kalırsa aradaki fark Hazine desteğiyle karşılanıyor.
TCMB piyasa katılımcıları anketine göre 6 aylık enflasyonun toplamda yüzde 18,19’a ulaşması bekleniyor. Bu durumda 20 bin TL olan en düşük emekli maaşı 23.638 TL’ye yükselecek. Kök maaşı bu rakamdan düşük olanların aylığı Hazine desteğinden karşılanacak fark ile tamamlanacak.
Örneğin kök maaşı 16.00 TL olan bir emeklinin maaşı Temmuz ayında ek ödeme ile 19.666,81’ye yükselecek. Bu durumda eksik kalan yaklaşık 4 bin TL’lik tutar ise devlet tarafından karşılanacak.
EMEKLİ MAAŞI İÇİN GÜNDEMDEKİ 3 FARKLI ORAN
5 aylık enflasyon üzerinden yapılan hesaplamalara göre en düşük 20 bin lira seviyesindeki emekli aylığının en az 23 bin 233 liraya yükselecek.
Haziran ayı enflasyon verisinin de netleşmesiyle birlikte, yılın ilk 6 ayındaki toplam enflasyonun yüzde 18 ila yüzde 25 arasında oluşması bekleniyor. Bu beklenti doğrultusunda, en düşük emekli aylığına yapılacak artış için üç farklı zam senaryosu öne çıkıyor.
İlk beklenti Merkez Bankası’nın Piyasa Katılımcıları Anketi’nde yer alan tahminlerden oluşuyor. Haziran ayında piyasanın tahminine göre TÜFE 1,36 oranında gerçekleşirse, 6 aylık enflasyon toplamda yüzde 18 civarına ulaşacak.
Bu durumda SSK ve Bağkur emeklileri için en düşük maaşının yaklaşık 3 bin 600 lira artışla 23 bin 600 lira civarına yükselmesi öngörülüyor.
6 aylık enflasyon beklentilerin üstünde gelmesi halinde en fazla yüzde 25 civarında gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Daha yüksek artış senaryosuna göre en düşük emekli maaşının 5 bin lira artışla 25 bin liraya çıkabileceği öngörülüyor.
Üçüncü senaryoda ise her iki tahminin orta seviyesi, yani yüzde 20’lik artış baz alınıyor. Bu durumda emekli taban aylığının 4 bin lira yükselerek 24 bin lira seviyesine ulaşabilecek.
MEMUR VE MEMUR EMEKLİLERİNE NE KADAR ALACAK?
Altı aylık enflasyonun yüzde 18 seviyesinde gerçekleşmesi halinde memur ve memur emeklisi maaşlarında yaklaşık yüzde 13,8, yüzde 20 olması durumunda yüzde 15,7, yüzde 25’e yükselmesi halinde ise yaklaşık yüzde 20,5 oranında artış masada olacak.
Bu durumda memur ve memur emeklisi maaşlarının ulaşacağı tablo şu şekilde:
Tahminlere göre SSK ve Bağkur’lular için oluşan zam tablosu şu şekilde:
4C’li memur emeklisi için oluşan zam şu şekilde:
GENEL MÜDÜR 1/1
ŞUBE MÜDÜRÜ (Lisans) 1/4
MEMUR (Lisans) 1/4
KAYMAKAM 1. SINIF 1/4
POLİS MEMURU 1/4
HEMŞİRE (Lisans) 1/4
TEKNİSYEN (Lise) 1/4
EMEKLİYE ÇİFTE ARTIŞ KAPIDA
Temmuz ayında yapılacak artışla birlikte emeklilerin kök aylıkları ve ek ödemeleri yeniden hesaplanacak. Aylıklarla birlikte kök aylık üzerinden hesaplanan ve her ay vergi iadesi şeklinde yatırılan “Ek Ödeme Tutarı”nda da artış yaşanacak
Ek Ödeme Tutarı yüzde 4 olarak uygulanıyor. Daha düşük maaşı olanlar için ek ödeme oranı yüzde 5’e çıkıyor.
Örneğin 30 bin lira maaşı olan bir emekliye yüzde 4 ek ödeme olarak 1.200 TL daha ödeniyor. Bankaya yatan para 31.200 TL’ye çıkıyor.
Emeklilere yapılan artışlar kök aylığa uygulandığı için yüzde 4’lük ek ödeme de otomatik yine artıyor.
Örneğin 30 bin lira kök maaşı olan bir emeklinin temmuzda maaşının yüzde 18 arttığı düşünülürse kök aylığı 5.400 TL artışla 35.400 TL’ye çıkacak. Bu durumda daha önce 1.200 TL olan ek ödemesi de 1.416 TL olacak. Bu durumda bankaya yatırılacak para 31.200 TL’den 36.816 TL’ye çıkacak.
KÖK MAAŞ VE EK ÖDEME NASIL ÖĞRENİLİR?
Emekliler, kök maaş ve ek ödeme detaylarını e-Devlet üzerinden “Emekli Aylık Bilgisi” ekranından kontrol edebiliyor. Bu ekranda “aylık tutarı” kök maaşı, “ek ödeme” ise yüzde 4–5’lik ilave ödemeyi gösteriyor.
Taban maaşın altında kalan durumlarda ise “5510 Ek 19 Miktarı” bölümünde Hazine desteğiyle yapılan tamamlayıcı ödeme yer alıyor.
KESİN ZAM ORANI 3 TEMMUZ’DA NETLEŞECEK
Memurlar ve emekliler zam oranını 3 Temmuz’da öğrenecek. Memurlar 15 Temmuz’da zamlı aylıklarını ve ek ödemelerini hesaplarında görecek.
Memur emeklileri ise temmuz ayının başında maaşlarını zamsız olarak alacak. Zam oranının belli olmasının ardından yeni aylıklar hesaplanacak. Hesaplanan zam farkı ay içerisinde duyurulacak tarihte hesaplara yatırılacak.
