Kamerun Cumhurbaşkanı Paul Biya, yurt dışında geçirdiği 10 haftanın ardından başkent Yaounde’ye döndü. 93 yaşındaki liderin dönüşü, kabine değişikliği ve boş bulunan cumhurbaşkanı yardımcılığı makamına yapılacak atamaya ilişkin beklentileri yeniden gündeme taşıdı.
Yardımcılık makamı hâlâ boş
Biya’nın 20 Ağustos’taki dönüşünden sonra haftalar geçmesine rağmen yeni hükümet kurulmadı ve cumhurbaşkanı yardımcılığı için herhangi bir görevlendirme yapılmadı.
Anayasada nisan ayında gerçekleştirilen değişiklikle 1972’de kaldırılan cumhurbaşkanı yardımcılığı makamı yeniden oluşturulmuştu. Ancak Biya, bu göreve henüz bir isim atamadı.
31 Aralık 2025’teki ulusa sesleniş konuşmasında yeni hükümetin “gelecek günlerde” kurulacağını söyleyen Biya’nın bu vaadinin üzerinden dokuz aydan uzun süre geçti.
Yasal düzenleme halefiyet sürecini belirliyor
Parlamentonun kabul ettiği ve 14 Nisan’da yürürlüğe giren 2026/002 sayılı Kanun, cumhurbaşkanı yardımcılığı makamını yeniden tesis etti.
Düzenlemeye göre cumhurbaşkanı, yardımcısını atama ve görevden alma yetkisine sahip. Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa ya da kalıcı iş göremezlik nedeniyle boşalması halinde yardımcı, geçici olarak görevi devralıyor.
Yardımcı, yedi yıllık görev süresinin kalan bölümünü anayasal şartlar çerçevesinde tamamlıyor. Böylece resmi bir halefiyet mekanizması oluşturulurken, atama yetkisi tamamen Biya’nın takdirine bırakılıyor ve işlem için herhangi bir süre sınırı öngörülmüyor.
Devlet televizyonuna sahte kararname gönderildi
Haziranda kimliği açıklanmayan bir kişi, Yaounde’deki devlet yayın kuruluşu Cameroon Radio Television (CRTV) binasına, cumhurbaşkanı yardımcısı ataması yapıldığını öne süren mühürlü bir zarf bıraktı.
Cameroon Tribune gazetesinin 1 Temmuz’da yayımladığı hükümet açıklamasında, belgede cumhurbaşkanlığına ait resmi mühürlerin ve Biya’ya atfedilen bir imzanın bulunduğu bildirildi.
CRTV, iddiayı yayınlamadı. Hükümet ise belgenin resmi kanallardan çıkmadığını açıkladı; evrakı teslim eden kişinin gözaltına alındığını ve adli soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Washington merkezli Afrika Kurumsal Konseyi Yöneticisi Jude Mutah, El Cezire’ye yaptığı değerlendirmede, halkın akşam bültenlerine ilgisinin siyasi değişim beklentisinden doğduğunu söyledi. Mutah, kesin bilgi bulunmamasının söylentileri artırdığını belirtti.
Ulusal Uzlaşma Partisi lideri ve muhalif siyasetçi Cabral Libii, yardımcının atanmasının yönetimde güvenliği güçlendireceğini savundu. Libii, yetkin bir ismin görevlendirilmesinin süreci kilitleyen yetki mücadelelerini azaltabileceğini ifade etti.
Kamerun’da siyasi belirsizlik devam ediyor
Kamerun, yönetimdeki belirsizliğin yanı sıra İngilizce konuşulan bölgelerdeki ayrılıkçı çatışmalarla ve Çad Gölü Havzası çevresindeki Boko Haram bağlantılı silahlı saldırılarla mücadele ediyor.
Fitch Solutions bünyesindeki BMI’ın ülke riski analisti Jason Healy, siyasi liderlikteki belirsizliğin yatırımcı güvenini zayıflatabileceğini ve uzun vadeli büyük projeleri olumsuz etkileyebileceğini söyledi.
Healy, El Cezire’ye yaptığı açıklamada takvimin ertelenmesinin, Biya’nın yetkiyi kendi denetiminde tutma tercihinden kaynaklanabileceğini belirtti.
Yurttaşlık İnovasyonu ve Topluluk Çözümleri Politika Laboratuvarı Direktörü Mbi Aziseh Azimboh ise belirsizliğin uzamasının hükümetin karar alma sürecini yavaşlattığını ve yapısal reformları geciktirdiğini kaydetti.
Hükümet sözcüsü ve İletişim Bakanı Rene Emmanuel Sadi, ağustosta RFI’a verdiği demeçte, yeni hükümeti kurma ve zamanlamasını belirleme yetkisinin cumhurbaşkanına ait olduğunu söylemişti.
Sadi, Biya’nın böylesine üst düzey bir görevi bir vatandaşa verirken zamanı kendi takvimine göre kullanmasının olağan karşılanması gerektiğini ifade etmişti.
İktidardaki Kamerun Demokratik Halk Hareketi akademisi koordinatörü Elvis Ngolle Ngolle de vatandaşların endişelerini meşru bulduğunu, ancak cumhurbaşkanının anayasal yetkisini istediği zaman kullanabileceğini dile getirmişti.
