Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Atatürk’ün Millî Mücadele yıllarını ve Cumhuriyet’in kuruluş sürecini anlattığı Nutuk’u farklı format ve dillerle daha geniş kitlelere ulaştıran Nutuk Külliyatı Projesi’ni açıkladı.
Nutuk için dijital dönem başladı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunda düzenlenen tanıtım programında konuşan Ersoy, Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı tarafından hazırlanan projenin ayrıntılarını paylaştı. Nutuk’un sekiz yabancı dildeki özel baskılarının yanı sıra sesli, işaret dilli ve Braille formatları da erişime sunuldu.
Nutuk’un milletin bağımsızlık mücadelesini ve kendi geleceğini belirleme iradesini anlattığını belirten Ersoy, şunları söyledi:
“Nutuk, milletimizin esarete karşı ayağa kalkışının, bağımsızlığını kazanışının ve kendi geleceğini kendi iradesiyle inşa edişinin sayfalara dökülmüş halidir… Mustafa Kemal Paşa eserinde, Kurtuluş Savaşı yıllarında ülkenin içinde bulunduğu koşulları ortaya koymuş, Kurtuluş Savaşı’nın ve bu savaştan sonra başlayan modernleşme çabalarının hangi koşullarda gerçekleştiğini ayrıntılı bir şekilde, belgelere dayalı olarak anlatmıştır.”
Ersoy, 19 Mayıs 1919’dan Cumhuriyet’in kuruluş sürecine uzanan tarihî dönemi ortaya koyan Nutuk’un gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla projenin hayata geçirildiğini ifade etti. 2025 yılında hazırlanan çalışmanın, yabancı dil baskılarının tükenmek üzere olması üzerine gündeme geldiğini belirten Ersoy, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına sunulan projenin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın uygun görmesiyle yatırım programına alındığını kaydetti.
Nutuk.gov.tr araştırma imkânları sunuyor
Nutuk’un basılı nüshalarının yanı sıra dijital ortamda da kullanıma açıldığını belirten Ersoy, www.nutuk.gov.tr adresindeki platformun erişime sunulduğunu duyurdu.
Platformda Nutuk; özgün diliyle, bugünkü Türkçeyle ve İngilizce okunabiliyor. Projenin sonraki aşamalarında Türkmence, Kazakça, Almanca, Fransızca, Farsça, Urduca, Rusça ve İspanyolcanın da sisteme eklenmesi planlanıyor.
Metin, ses ve görüntü içeriklerinin bağlantılı biçimde kullanılabildiği platformda metinden sese, sesten videoya, bir dilden diğerine ve videodan yeniden metne geçiş yapılabiliyor. Kullanıcılar eserin farklı bölümleri arasında geçiş yapabiliyor; Nutuk’ta yer alan haritaların yanı sıra metinde geçen yer adlarını gösteren interaktif haritadan da yararlanabiliyor.
Seçilen yer adlarının Nutuk’un hangi bölümlerinde geçtiği görülebilirken ilgili kısımlara doğrudan ulaşılabiliyor. Ayrıca Nutuk’taki ifadeler Atatürk Ansiklopedisi, Türk Dünyası Ansiklopedisi, Türk Tarih Kurumunun Ansiklopedik Türk Tarih Sözlüğü ve Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlüğü üzerinden araştırılabiliyor.
Üyelik oluşturan kullanıcılar her bölüm için not kaydedebiliyor ve bu notlara farklı cihazlardan erişebiliyor. Tarihî olaylardan bilimsel yayınlara, belgelerden fotoğraflara kadar çeşitli içeriklerin yer aldığı projede “Nutuk’ta Bugün” ve “Haftanın Söylevi” bölümleri de bulunuyor.
Erişilebilir formatlar hazırlandı
Projenin önemli unsurlarından birinin erişilebilirlik olduğunu söyleyen Ersoy, görme ve işitme engelli vatandaşlar için hazırlanan özel içeriklerin de kullanıma sunulduğunu belirtti.
Ersoy, bu yaklaşımı şu sözlerle anlattı: “Bu projenin bizim için en anlamlı yönlerinden biri de Nutuk’u ‘erişilebilirlik’ ilkesi doğrultusunda toplumun bütün kesimleriyle buluşturacak olmasıdır. Bu anlayışla Nutuk’un ‘sesli’, ‘işaret diliyle’ ve ‘Braille alfabesiyle’ hazırlanan özel biçimlerini de kamuoyunun hizmetine sunuyoruz.”
Görme engelli vatandaşların üç cilt halinde hazırlanan Braille baskısıyla Nutuk’u okuyabileceğini belirten Ersoy, işitme engelli vatandaşların işaret dili videolarıyla eseri takip edebileceğini, sesli kayıtların da Nutuk’un tarihî anlatısına farklı bir erişim sunduğunu ifade etti.
Özel baskılar sekiz dilde hazırlandı
Nutuk’un uluslararası alanda tanıtılmasının öncelikli hedeflerden biri olduğunu açıklayan Ersoy, Türkçenin yanı sıra İngilizce, Almanca, Fransızca, Kazakça, Rusça, Urduca, Farsça ve Türkmence olmak üzere sekiz dilde hazırlanan özel baskıların tanıtıldığını söyledi.
Yeni kapak tasarımları ve kutulu sunumlarla hazırlanan yayınlarda her dil için farklı renkler kullanıldı. Ortak tasarım anlayışı taşıyan baskılarla eserin korunması ve uluslararası alanda daha geniş okuyucu kitlesine ulaştırılması amaçlandı.
Kazakça ve Türkmence çevirilerin Türk dünyasındaki erişim açısından özel önem taşıdığını vurgulayan Ersoy, Nutuk’un farklı dillerde okuyucularla buluşması sayesinde Türkiye’nin yakın tarihinin farklı coğrafyalarda doğrudan incelenebileceğini belirtti.
2027’de konferanslar düzenlenecek
Nutuk Külliyatı Projesi’nin 2026 yılındaki tanıtımla sona ermeyeceğini belirten Ersoy, Nutuk’un okunuşunun 100. yılı olan 2027 boyunca yeni çalışmalar yapılacağını bildirdi.
Gelecek yıl Şubat-Kasım döneminde konferans serileri düzenleneceğini aktaran Ersoy, Ankara’da ve Millî Mücadele’nin önemli duraklarında yapılacak etkinliklerde Nutuk’un Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki yeri ile günümüze ışık tutan yönlerinin ele alınacağını söyledi.
Dijital platformun yeni özelliklerle geliştirilmesi, mobil uygulamasının hazırlanması ve Nutuk’un sanal müze deneyimiyle sunulması da hedefleniyor. Ersoy, metaverse sergisiyle kullanıcıların Nutuk’un tarihî dünyasını dijital ortamda k
