Kylian Mbappe, Çin’in kurucu lideri Mao Zedong hakkında şaka yaptığı öne sürülen bir videonun yayılmasının ardından ülkedeki en büyük iki ticari sponsoruyla aynı gün yollarını ayırdı.
İki şirket sözleşmeleri feshetti
Real Madrid’in Fransız forvetinin görüntülerinin sosyal medyada gündem olmasının ardından Çin’in iki büyük şirketi, futbolcuyla yaptıkları sponsorluk anlaşmalarını tek taraflı olarak sonlandırdı.
İnternete yayılan kayıtta 27 yaşındaki Mbappe, gördüğü en komik internet caps’inin (meme), kendi yüzünün “Çinli bir diktatör olduğunu düşündüğü bir adamın” üzerine yerleştirildiği görsel olduğunu söylüyor.
Bu sözlerin, Mbappe’nin yüzünün 1976 yılında ölen Mao Zedong’un görüntüsüne monte edildiği bir görsele gönderme olduğu ifade ediliyor. Çin’de Mao’nun hatırasına yönelik mizah, toplumsal açıdan kesin bir tabu kabul ediliyor.
Dongpeng ve Mengniu’dan sıfır tolerans vurgusu
Görüntülerin ardından Çin’in en büyük içecek üreticileri arasında yer alan Dongpeng, Mbappe ile bütün işbirliğini derhal bitirdiğini açıkladı.
Fransız AFP ajansının aktardığına göre şirket, “ulusal duyguları inciten hiçbir davranışa müsamaha göstermeyen sıfır tolerans politikası” uyguladığını belirtti.
Dongpeng, bu yıl düzenlenecek Dünya Kupası süresince enerji içeceği reklamlarında Mbappe’nin yapay zekayla hazırlanmış görüntülerini yoğun biçimde kullanıyordu.
Bu açıklamanın hemen sonrasında Çin’in en büyük süt ürünleri üreticisi Mengniu da futbolcuyla olan sözleşmesini feshettiğini duyurdu.
Mengniu, kararına gerekçe olarak “Çin halkının duygularını zedeleyen söz ve eylemlere karşı sıfır tolerans” ilkesini gösterdi.
Weibo’da Mbappe tepkisi büyüdü
Ninja Kaplumbağalar benzetmesi nedeniyle Çinli futbolseverlerin sevgiyle “Guigui”, yani “Kaplumbağa” diye andığı Mbappe, ülkede milyonlarca takipçisi bulunmasına rağmen kısa sürede eleştirilerin odağına yerleşti.
Çin’in mikroblog platformu Weibo’da “Dongpeng Beverage, Mbappe ile işbirliğini sonlandırdı” başlığı en fazla konuşulan konu oldu. Kullanıcılar, futbolcunun kırmızı çizgiyi geçtiğini savunarak içecek kutularındaki yüzünün kaldırılmasını istedi.
Çin’in önde gelen futbol platformlarından Dongqiudi de yayımladığı bildiride, Mbappe’nin sözlerinin Çin halkına ve taraftarlara yönelik doğrudan hakaret olduğunu yazdı.
Kriz, ödül gecesinin ardından çıktı
Gerginlik, Mbappe’nin futbolun en prestijli bireysel ödülü kabul edilen Ballon d’Or yarışında Harry Kane’in gerisinde kalmasından yalnızca bir gün sonra yaşandı.
Mbappe, eylül ayında Fransız spor gazetesi L’Equipe’e verdiği röportajda kendisini askeri diktatörlere benzeten montajlar hakkında konuşmuştu.
Yıldız futbolcu o söyleşide, “İşin bir yanı komik, insanların bunu eğlence için yaptığını anlayabiliyorsunuz. Fakat diğer yanı o kadar komik değil, çünkü tarihte bu kişilerin sebep olduğu büyük acılar var. Başkalarını öldüren veya milyonlarca insanı sefalete sürükleyen kişilerle kıyaslanmak pek hoş değil; hayatımda böyle bir şey yapmadım” ifadelerini kullanmıştı.
Çin pazarında Batılı sporcuların siyasi ya da tarihi hassasiyetlere temas etmesi daha önce de ticari krizlere neden oldu. Pekin yönetimi, Tayvan, Tibet ve Hong Kong başlıklarında resmi çizginin dışına çıkan sporculara ve kurumlara karşı geçmişte sert ticari yaptırımlar uyguladı.
Eski NBA oyuncusu Dwight Howard’ın 2023 yılında adanın başkan yardımcısı ve şimdiki lideri Lai Ching-te ile çektiği videoda Tayvan’dan “ülke” olarak söz etmesi Çin’de büyük tepki çekmişti.
2019’da Houston Rockets Genel Menajeri Daryl Morey’nin Hong Kong protestolarını destekleyen paylaşımı ise Çin’in NBA ile tüm kurumsal sponsorluklarını askıya almasına ve maç yayınlarını tam bir yıl boyunca televizyonlardan kaldırmasına yol açmıştı.
