Macaristan’da eski Başbakan Viktor Orbán ile bağlantılı şirketler ve iş insanları, yeni hükümetin göreve gelmesiyle birlikte stratejilerini değiştirmeye başladı. Hükümet değişikliği sonrası devlet projeleriyle büyüyen dev şirketler sert rekabetle karşı karşıya kalıyor; bazı firmaların tamamen yok olabileceği değerlendiriliyor.
İş dünyasında köklü yeniden yapılanma
Reuters’ın aktardığına göre bu durum, ülke iş dünyasında son on yılların en büyük reorganizasyonunu tetikledi.
Eski başbakanın yakın çevresi için yol ayrımı
Eski yetkililer, iş dünyası temsilcileri ve analistlerin görüşlerine dayanarak yazılan habere göre, Orbán’ın 16 yıllık iktidarını nisan ayındaki seçimlerde sona erdiren halefi Péter Magyar’ın partisinin zaferi sonrasında, eski başbakanın yakın çevresindeki milyarderler planlarını yeniden ele alıyor.
En kritik riskler, devlet altyapı ihale ve bütçe büyüklüğündeki projelerle büyüyen şirketleri bağlıyor.
Söz konusu şirketler artık devlet sözleşmeleri için piyasadaki diğer aktörlerle eşit koşullarda rekabet etmek zorunda kalacak.
UYUM SAĞLAMAK ZORUNDAYIZ
Macaristan’ın en büyük inşaat şirketlerinden Market Építő’nün kurucusu Sándor Scheer, Reuters’a yaptığı açıklamada durumu değerlendirdi.
Scheer, “Uyum sağlamak zorundayız ve bunu yapacağız” dedi. Şirketin devasa devlet projelerine odaklanmayı bırakıp daha çok sayıda küçük ölçekli sipariş ile konut ve altyapı inşaatlarına yönelmeyi planladığını ifade etti.
Bu gelişmeler sürerken, yatırımcılar Orbán’a yakın çevreyle ilişkili olduğu düşünülen şirketlerin hisselerinin düşüşe geçtiğini kaydetti. Genel olarak borsa ise yeni hükümetin daha rekabetçi bir ekonomik politika izleyeceği beklentisiyle yükselişe geçiyor.
Seçim sonrası inşaat ve enerji holdingi Opus Global, gayrimenkul geliştirme şirketi Appeninn, telekomünikasyon firması 4iG ve ülkenin en büyük ikinci bankası MBH Bank’ın hisseleri değer kaybetti.
Yatırımcılar bu şirketlerin piyasa değerinden, eski yönetimin sağladığı siyasi destek avantajını çıkardı.
Eurasia Group analisti Orsolya Ráczová, yeni hükümet döneminde daha şeffaf bir kamu ihale sisteminin yabancı şirketler için daha fazla fırsat yaratacağını ve piyasalardaki rekabeti artıracağını vurguladı.
Ráczová, “Ciddi değişiklikler bekliyorum ve bazı şirketlerin ortadan kaybolacağını düşünüyorum” ifadesini kullandı.
TRİLYON DOLARLIK YOLSUZLUK İDDİASI
Başbakan Magyar, göreve geldikten sonra Orbán döneminde oluşan kamu kaynaklarının dağıtım sistemini gözden geçirme ve olası yolsuzluk şemalarını soruşturma sözü verdi.
Nisan sonunda açıklama yapan Başbakan, eski hükümet başkanıyla bağlantılı “oligarkların” Birleşik Arap Emirlikleri, Uruguay, ABD ve diğer ülkelerde onlarca milyar forint değerinde varlık çıkardığını belirtti.
Magyar, mayıs ayında görevi devreden Orbán hükümetini “devlet hazinesini tamamen boşaltmaya çalışmakla” suçladı.
Haziran ayında ise yeni kabine bünyesinde kurulan Dürüstlük ve Şeffaflık Denetim Kurumu Başkanı Ferenc Pál Biró, eski yönetim döneminde gerçekleştirilen yaklaşık 3,5 milyar avro tutarındaki kamu ihalesinin şüpheli olduğunu bildirdi.
Temmuz ayında hükümet, Ulusal Varlık Geri Alma ve Koruma Dairesi’nin kurulmasını öngören kanun tasarısını parlamentoya sundu.
Yeni yapının, büyük yolsuzluk vakalarını soruşturma, yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığı değerlendirilen malları devlete geri kazandırma ve bunlar için mahkeme yoluyla el koyma kararı alma yetkilerine sahip olması planlanıyor.
