Japonya hükümeti, yabancılara daimi oturum izni verilmesinde gelir ve dil yeterliliği şartlarını ağırlaştırırken başvuru bedelini 10 bin yenden 200 bin yene yükseltti.
Daimi oturum için yeni koşullar
Başbakan Sanae Takaiçi hükümetinin göç denetimlerini artırma politikası kapsamında hazırlanan düzenlemeler kademeli biçimde uygulanacak. Başvuru sahiplerinin ülke ortalamasının üzerinde yıllık gelire sahip olduklarını kanıtlamaları ve günlük düzeyde Japonca konuşabilmeleri istenecek.
Ağustos ayında onaylanan göçmenlik yasası değişikliklerinin ardından hayata geçirilen uygulama, gelir, emeklilik primi ve dil yeterliliği bakımından eski kurallarda bulunmayan eşikler getiriyor.
Yeni yönergeye göre adaylar, toplumsal kurallara “uyum sağladıklarını” göstermenin yanı sıra 30 yıl boyunca emeklilik sigortası primi ödemiş bir kişiye denk beklenen emeklilik hakkını belgelemek zorunda olacak.
Başvuru ve yenileme harçları yükseldi
AFP ajansının aktardığı bilgilere göre daimi oturum izni başvuru ücreti 10 bin yenden 20 kat artışla 200 bin yene, yaklaşık 1270 dolara çıkarıldı.
Oturum statüsünün değiştirilmesi veya yenilenmesi için alınan ücretler de izin süresine göre mevcut 6 bin yenden 75 bin yene kadar yükselecek.
Zamlar yürürlüğe girmeden önce Tokyo’daki göç idaresi merkezlerinde yoğunluk yaşandı. Bazı başvuru sahipleri işlemlerini tamamlamak için yedi saati aşan süreler boyunca bekledi.
Değişikliklerin doğrudan sınır dışı uygulaması getirmeyeceği, ancak yeni koşulları karşılayamayanların daimi oturum başvurusunda bulunamayacağı bildirildi.
Hükümetten “düzenli bir arada yaşam” vurgusu
Japonya Adalet Bakanı Hiroşi Hiraguçi, harçlardaki artışın yabancı nüfusa ilişkin idari giderlerin karşılanmasına katkı sunacağını söyledi. Hiraguçi, Japonlar ile yabancı uyrukluların birlikte yaşayabileceği düzenli bir toplum oluşturmayı hedeflediklerini belirterek kararı “son derece anlamlı” olarak nitelendirdi ve uygulamanın titizlikle izleneceğini açıkladı.
Başbakan Takaiçi ise X platformundaki paylaşımında, “Japonya’daki yabancı nüfus arttıkça hükümet, bazı vatandaşların endişe ve adaletsizlik hissi yaşadığı gerçeğiyle yüzleşiyor” değerlendirmesini yaptı. Takaiçi, yabancı uyruklularla “düzenli bir arada yaşam” hedeflediklerini kaydetti.
İktidardaki Liberal Demokrat Parti, geçen yıl şirket yöneticisi vizelerine ilişkin koşulları da sıkılaştırmıştı. Yeni şartları karşılayamayan girişimcilerin ülkeyi terk etmek zorunda kalacağı bir çerçeve oluşturulmuştu.
Yabancılar için daimi oturumun önemi
Japonya’da uzun vadeli istikrar kurmak, serbest çalışma hakkından yararlanmak ve konut kredisi gibi finansal imkanlara erişmek isteyen yabancılar açısından daimi oturum statüsü büyük önem taşıyor.
Ülkede doğum oranlarının gerilemesi ve nüfusun hızla yaşlanması, birçok sektörde iş gücü açığı oluşturuyor. Buna rağmen göç karşıtlığı kamuoyunda güç kazanıyor.
Sosyal medyada refah ödemelerinin büyük bölümünün yabancılara gittiği ve sokak güvenliğinin kötüleştiği yönünde asılsız iddialar yayılırken, göçü “sessiz işgal” diye niteleyen “Önce Japonya” çizgisindeki Sanseito partisi son parlamento seçimlerinde yükseliş gösterdi.
Göç politikası kamuoyunda tartışılıyor
Tokyo Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün güncel araştırmasına göre daha fazla yabancının kabul edilmesine karşı çıkanların oranı yüzde 56,3’e ulaştı. Bu oran 2024 yılında yüzde 35,6 düzeyindeydi.
Mainichi gazetesinin geçen yılın kasım ayında yayımladığı ankette ise katılımcıların yüzde 71’i, Başbakan Takaiçi’nin yabancılara yönelik kısıtlamaları artırma girişimini desteklediğini ifade etti.
Uzmanlar ve iş dünyası temsilcileri, Japonya’nın ekonomik ve toplumsal varlığını sürdürebilmesi için daha fazla yabancı çalışana kapı açması gerektiği uyarısında bulunuyor.
Nikkei gazetesi son haftalarda yayımladığı başyazıda, “Japonya yabancıları yalnızca geçici iş gücü olarak görmeyi bırakmalı, Japonca eğitimini genişleterek ve onlara yönelik muameleyi iyileştirerek uzun vadeli yerleşimi teşvik etmelidir” çağrısı yaptı.
Japonya’da yabancı yerleşik nüfus, 2025 yılı sonunda 4,12 milyonla toplam nüfusun yaklaşık yüzde 3’üne ulaşarak rekor kırdı. Aynı dönemde, Ocak 2025 ile Ocak 2026 arasında Japon vatandaşlarının sayısı düşük doğum oranları nedeniyle 900 binden fazla azaldı.
