Gazze’deki savaşın başladığı 7 Ekim’in ardından İsrail’de düzenlenen ilk genel seçim tamamlandı. 7.3 milyon seçmenin yüzde 77’sinin oy kullandığı seçim, yüksek katılım oranıyla öne çıktı.
Arap listelerinden 18 milletvekili beklentisi
İsrail’de dört yıl sonra gerçekleştirilen genel seçimlerde, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki listenin toplam 18 milletvekili çıkarması bekleniyor. Bu milletvekillerinden 11’inin Ortak Arap Listesi’nden meclise girmesi öngörülüyor.
Resmi sonuçların incelemeler ve itiraz süreçleri tamamlandıktan sonra 4 Kasım’a kadar kesinleşmesi bekleniyor.
Netanyahu: Siyonist çoğunluk birleşmeli
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Batı Kudüs’te bulunan Likud partisinin seçim merkezinde destekçilerine seslendi. Kesin sonuçların açıklanmasını beklediklerini söyleyen Netanyahu, partisinin seçimi birinci sırada tamamladığını savundu.
Netanyahu, “Likud, İsrail’in en büyük partisidir.” dedi. Seçim anketleri ve sonuçlarının Likud’un başarısız olduğu anlamına gelmediğini belirterek, “sağ bloğun açık ve kesin bir çoğunluğu var” iddiasını dile getirdi.
Arap partilerinin dahil olacağı olası bir hükümeti reddeden Netanyahu, “İsrail’i tehlikeye atıp Siyonizm karşıtı Arap partilerine, yani varlığımıza karşı çıkan, Hamas’ı bir hayır kurumu olarak gören ve askerlerimize savaş suçlusu diyen partilere dayanan bir hükümet kurmak düşünülemez.” ifadelerini kullandı.
Filistinlileri temsil eden Arap partilerinin İsrail’i “tehlikeye atacağını” öne süren Netanyahu, “Siyonist çoğunluk aklını başına toplamalı ve birleşmeli.” sözleriyle Filistinli Arap siyasetçilere karşı birlik çağrısı yaptı.
Eisenkot: İsrail halkı değişime oy verdi
Gadi Eisenkot da açıklamasında “hükümeti kuracağız” dedi. Netanyahu’nun “siyasi kariyeri artık bitti” ifadelerini kullanan Eisenkot, “İsrail halkı değişime oy verdi, Netanyahu’ya karşı.” diye konuştu.
Arap partileri seçimde kazanım elde etti
Seçimin öne çıkan sonuçlarından biri, İsrail vatandaşı Filistinlilerin sandığa yüksek oranda gitmesi oldu. Anketlere göre bu seçmenlerin yoğun katılım gösterdiği oylamada, kendilerini temsil eden iki Arap listesi de rekor sonuç aldı ve Knesset’e toplam 18 milletvekili gönderiyor.
Arap partilerinin oluşturduğu Ortak Liste’nin seçim merkezinde, sandık çıkış anketlerinin açıklanması alkışlarla karşılandı.
Ancak Eisenkot’un liderliğindeki muhalefet ittifakında yer alan bazı partilerin Arap partileriyle koalisyona karşı olması, hükümet kurma sürecinin önündeki başlıca engellerden biri olarak değerlendiriliyor.
Kesin sonuçların açıklanmasının birkaç gün alabileceği belirtilirken, parlamentoya giren küçük partilerin yeni hükümetin kurulmasında kilit rol üstlenmesi bekleniyor.
İsrail’de bugüne dek 120 sandalyeli parlamentoda hiçbir parti tek başına 61 milletvekiline ulaşamadı. Bu nedenle hükümetler çoğunlukla birden fazla partinin oluşturduğu koalisyonlarla kuruluyor.
Netanyahu veya Eisenkot’un çoğunluğu sağlayacak bir ittifak kuramaması durumunda koalisyon görüşmelerinin uzaması, hatta İsrail’in yeniden sandığa gitmesi gündeme gelebilir.
7 Ekim sonrasındaki ilk genel seçim
Bu seçimler, Hamas öncülüğünde 7 Ekim 2023’te düzenlenen saldırıların yanı sıra Gazze, Lübnan ve İran’da yaşanan savaşların ardından yapılan ilk genel seçim oldu.
Seçmenlerin yoğun ilgi gösterdiği oylamada katılım oranı rekor seviyeye çıktı. Netanyahu’nun sağcı koalisyonunun politikaları İsrail’de ciddi görüş ayrılıklarına neden olurken, ülkenin uluslararası alanda daha fazla yalnızlaşmasına da yol açtı.
Netanyahu ise kampanya sürecinde kendisini İsrail’in güvenlik tehditleriyle baş edebilecek en güçlü lider olarak tanıttı.
Son 30 yılın yaklaşık 19 yılında başbakanlık görevini yürüten 77 yaşındaki Netanyahu, siyasi yaşamı boyunca birçok krizi aşarak iktidarını korudu.
Bununla birlikte Netanyahu seçime, uzun süredir gündemde olan yolsuzluk suçlamaları ve 7 Ekim saldırılarındaki güvenlik zaafiyetine ilişkin eleştirilerle girdi.
Hamas öncülüğündeki saldırılarda yaklaşık 1.200 kişi hayatını kaybetmiş, 251 kişi rehin alınmıştı. İsrail’in saldırılarında ise 74 bini aşkın Filistinli yaşamını yitirdi.
Netanyahu, yolsuzluk suçlamalarını kabul etmezken saldırıların engellenememesi nedeniyle de eleştiriliyor.
Eisenkot’un güvenlik merkezli kampanyası
Netanyahu’nun en güçlü rakibi olarak gösterilen 66 yaşındaki Gadi Eisenkot, İsrail ordusunun eski Genelkurmay Başkanı.
Gazze’deki savaşta bir oğlunu ve iki yeğenini kaybeden Eisenkot, kampanyasının odağına büyük ölçüde güvenlik politikalarını yerleştirirken iç siyasette merkezde durdu.
Dört yıl önce siyasete giren Eisenkot, 7 Ekim saldırılarının ardından Netanyahu tarafından kurulan savaş kabinesinde görev aldı.
Ancak sekiz ay sonra Netanyahu’nun liderliğine yönelik eleştirileri nedeniyle kabineden ayrıldı.
Sandık çıkış anketlerinin gösterdiği siyasi tıkanıklık sürerse İsrail’i uzun koalisyon görüşmeleri ya da yeni bir erken seçim süreci bekleyebilir.
