İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney, savaşın ilk saldırılarında ağır yaralandıktan sonra altı aydır kamuoyunun karşısına çıkmadı ve ülkenin yönetimini perde arkasından yürütüyor.
Görünmeyen liderin sağlık durumu ve rolü
İranlı yetkililer, yüzünde ağır yaralar bulunan Hamaney’in güvenlik gerekçeleriyle gözlerden uzak tutulduğunu, iyileşme sürecini sürdürdüğünü belirtiyor.
Kamuoyunda belirsizlik ve açıklamalar
Altı ay boyunca Hamaney’e ait tek bir fotoğraf, video veya ses kaydının yayımlanmaması, İran kamuoyunda liderin sağlık durumu ve ülke yönetimindeki rolüne ilişkin tartışmaları giderek büyüttü.
Babasının cenazesine katılmaması
Hamaney’in İran halkıyla iletişimi şimdiye kadar televizyon sunucuları tarafından okunan birkaç yazılı açıklamayla sınırlı kaldı. Geçen ay babası için düzenlenen ve bir hafta süren geniş kapsamlı cenaze törenlerinde de görülmedi.
Uzman görüşleri ve güç dengesi
Washington merkezli Middle East Institute’tan Alex Vatanka, tartışmanın artık Hamaney’in hayatta olup olmadığı meselesinin ötesine geçtiğini belirterek, asıl sorunun “İran’ın hala görevinin başında olan bir dini lidere sahip olup olmadığı” olduğunu söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise 10 Ağustos’ta Hamaney ile yedi saat süren bir görüşme gerçekleştirdiğini açıkladı.
Liderin sesi konusunda kaygı
“LİDERİMİZİN SESİNİ DUYMAMIZ GEREKİYOR”
Besic milislerinden bir üye, Hamaney’in önemli kararları aldığına inandığını ancak kamuoyunun bir işaret görmesi gerektiğini ifade etti.
Devrim Muhafızları’nın yükselişi
Altı aylık savaş İran’ın askeri kapasitesine ve ekonomisine ağır darbe vurdu. Reuters kaynaklarına göre güç yapılanmasının merkezinde Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi bulunuyor; üst düzey karar mekanizmasında Devrim Muhafızları komutanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da yer alıyor.
Hamaney’in yakın çevresinden bir kaynak da sağlık durumunun önemli ölçüde iyileştiğini ve karar alma süreçlerine aktif biçimde katıldığını öne sürdü.
Güvenlik endişeleri
Yetkililere göre Hamaney’le yüz yüze görüşebilenlerin sayısı son derece sınırlı. ABD veya İsrail’in yeni bir saldırı düzenlemesi ihtimali nedeniyle konumunun gizli tutulması bu endişeyi açıklıyor. Hamaney, savaştan önce de babasının en önemli yardımcılarından biri olarak perde arkasında kalmayı tercih ediyordu.
