İran Meclisi, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan gemilerden hizmet karşılığı ücret alınmasını öngören maddeyi komisyonda kabul etti.
Ücretin kapsamı ve ödeme şekli
İran resmi haber ajansı IRNA’ya göre, Meclis Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü Hasan Kaşkavi, komisyonun bugünkü toplantısında “Hürmüz Boğazı’nın Güvenliğinin ve Kalkınmasının Sağlanmasına Yönelik Stratejik Eylem Planı” adlı tasarının görüşülmesine devam edildiğini belirtti.
Kaşkavi, önceki toplantıda görüşülmesi ertelenen 3. maddenin kabul edildiğini ve buna göre denizcilik, çevre, özel durumlarda yakıt ikmali, sigorta, güvenlik ve Hürmüz Boğazı’nda sağlanan diğer hizmetler karşılığında ücret alınacağını söyledi.
Söz konusu ücretlerin, Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan ülkelerin gemilerinden İran riyali veya Tahran’ın belirleyeceği başka bir para birimiyle tahsil edileceğini belirten Kaşkavi, tasarımda, Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan ülkelerin haklarına dikkat edildiğini belirterek, uluslararası hukuk ve kurallar çerçevesinde deniz ulaşımı özgürlüğünün tanınmasının yanı sıra kıyı ülkelerinin güvenlik ve egemenliklerine saygı gösterilmesi ve bu hakların ihlal edilmesinin önlenmesinin vurgulandığını ifade etti.
Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nin kendine özgü kuralları ve koşulları bulunduğunu dile getiren Kaşkavi, Umman’ın 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ni kabul ettikten hemen sonra siyasi bir bildiri yayımladığını ve bu sözleşme hükümlerinin, ülkesinin ulusal egemenliğini ve ulusal güvenliğini ihlal etmemesi gerektiğini vurguladığını söyledi.
Geçiş düzenlemelerine uymayan gemilere yaptırım uyarısı
İran Basra Körfezi Su Yolu Yönetim Kurumu (PGSA), sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.
Ülkenin belirlediği geçiş düzenlemelerine uymayan bazı gemilerin, sonraki geçişlerinde para cezası, alıkoyma veya müsadere gibi yaptırımlarla karşılaşabileceği bildirilen açıklamada, Basra Körfezi’ne yük taşıyan veya buradan yük alan şirketlerin gemi kiralamadan önce, ihlal gerçekleştiren gemilere ilişkin güncel listeyi kontrol etmeleri gerektiği belirtildi.
Bundan sonra gemiden gemiye yük aktarımı, transshipment ve benzeri işlemler kapsamında listede yer alan gemilerle işbirliği yapan gemilerin de söz konusu listeye ekleneceği ifade edildi.
Listeden adının çıkarılmasını isteyen gemilerin ise gerekçelerini belirterek, taleplerini iletmeleri gerektiği kaydedildi.
Yasa tasarısının kanunlaşma süreci
İran’da bir yasa tasarısının kanunlaşması için öncelikle ilgili Meclis komisyonunda maddelerinin görüşüp kabul edilmesi, ardından komisyon raporunun Meclis Genel Kuruluna sunularak maddeler ve tasarının bütünü üzerinde oylama yapılması gerekiyor.
Genel Kurul tarafından kabul edilen metin daha sonra Anayasayı Koruyucular Konseyine gönderiliyor. Konsey, metni anayasa ve İslami ölçütler açısından inceliyor. İtiraz etmesi halinde tasarı yeniden Meclise dönüyor ve anlaşmazlık sürerse Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi devreye girebiliyor. Konseyin onayından geçen metin ise son aşamada Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giriyor.
