GLP-1 grubu zayıflama iğnelerini kullanan hastalar, bulantıdan ağır halsizliğe uzanan yan etkileri hafifletmek için denetimi sınırlı gıda takviyelerine yöneliyor.
Yan etkiler yeni bir tüketim dalgası oluşturdu
Kilo verme ve diyabet tedavisinde önemli bir dönüm noktası olarak görülen GLP-1 grubu iğneler, kullanıcıların yaşamını değiştirirken yeni bir tüketim eğilimini de tetikledi.
Mide bulantısı, sindirim sorunları, tırnak kırılması ve yataktan kalkmayı güçleştiren halsizlik yaşayan hastalar, çözümü takviye edici gıdalarda arıyor. Sosyal medyadaki önerilerle büyüyen bu yönelim, denetimsiz pazarda milyarlarca dolarlık yeni bir ticari hacim yaratırken tıp çevreleri ve resmi kurumlarda güvenlik kaygılarına neden oluyor.
Takviye pazarı hızla büyüyor
Novo Nordisk tarafından üretilen Ozempic ve Wegovy, obezite ile tip 2 diyabetin yanı sıra kalp hastalığı riskini azaltmadaki etkileriyle öne çıkıyor.
Uluslararası yatırım bankası JPMorgan verilerine göre geçen yıl yaklaşık 10 milyon Amerikalı bu ilaçları kullandı. Kullanıcı sayısının 2030 yılına kadar 25 milyona çıkabileceği tahmin ediliyor.
İlaçların yol açtığı şikayetler ise kullanıcıları içeriği sıkı biçimde denetlenmeyen ürünlere yöneltiyor. Nutrition Business Journal, ABD’deki takviye pazarının 2025 yılında 74 milyar doları aştığını bildirdi.
Kullanıcıların neredeyse yarısı, tedaviden sonra yeni vitamin ve takviyeler almaya başladığını ifade ediyor. Boston Consulting Group araştırması da protein, lif ve kolajen harcamalarının ilaç kullanımından önceki döneme kıyasla yaklaşık yüzde 20 yükseldiğini ortaya koyuyor.
Kullanıcıların aylık harcamaları artıyor
Florida’da acil servis hemşiresi olarak çalışan 42 yaşındaki Allison Vecchio, Reuters’a yaptığı açıklamada GLP-1 iğnelerini hayatı için bir sıfırlama düğmesi olarak tanımlıyor.
Şiddetli sindirim sorunları ve yataktan çıkamayacak ölçüde halsizlik yaşayan Vecchio, lif, kolajen ve elektrolit karışımlarına aylık 200 ila 300 dolar ayırmaya başladıktan sonra kendisini daha iyi hissettiğini söylüyor.
TikTok’ta 25 bin takipçisi bulunan Vecchio, sağlık çalışanlarına yönelik özel içerik üretici programı kapsamında üç markayla iş birliği yapıyor.
Kansas’ta yaşayan 52 yaşındaki Terri Hart da 2023 yılında başladığı ilaçların ardından ortaya çıkan bulantı ve yorgunluğu magnezyum, B12 ve elektrolitlerle azaltmaya çalıştığını aktarıyor.
Sigortanın karşılamadığı aylık 110 dolarlık masrafını, 12 bini aşkın takipçisinin bulunduğu TikTok hesabından elde ettiği komisyon gelirleriyle azaltan Hart, uzman olmadığını belirterek “Otoritemi yaşadığım tecrübeyle kuruyorum” diyor.
Nutrition Business Journal verilerine göre TikTok Shop’ta 2025 yılında 1 milyar dolardan fazla takviye satıldı. Bu tutar, internet üzerinden gerçekleşen toplam takviye satışlarının yüzde 5,4’üne karşılık geliyor.
Uzmanlar denetim eksikliğine dikkat çekiyor
Gıda ve İlaç Dairesinin (FDA) vitamin ve besin takviyeleri için satış öncesinde onay şartı aramaması, ürünlerin bilimsel güvenilirliği konusunda soru işaretleri doğuruyor.
Stanford Üniversitesi Klinik Doçenti ve Ardmore Sağlık Enstitüsü Sağlık Direktörü Jonathan Bonnet, alınan ürünün içeriği kesin olarak bilinmediğinde karşılaşılabilecek riskleri öngörmenin zorlaştığını belirtiyor.
Geçen yıl 129 milyon dolar satış geliri açıklayan Niagen Bioscience tepe yöneticisi Rob Fried, şirketlerin TikTok’ta çok sayıda içerik üreticisiyle anlaşarak satışları artıracak her türlü iddiayı rahatlıkla gündeme getirebildiğine dikkat çekiyor.
Perakende şirketleri de büyüyen pazardan pay almaya çalışıyor. Target ürün çeşitliliğini artırırken The Vitamin Shoppe, lif ve kreatin satışlarında çift haneli büyüme kaydediyor.
PitchBook verileri, sektörde birleşme ve satın alma işlemlerinin sayısı düşse de toplam hacmin yükseldiğini gösteriyor. 2024 yılında 7,3 milyar dolar olan işlem hacmi, 2025’te 16,9 milyar dolara, bu yılın ilk 10 ayında ise 14,6 milyar dolara ulaştı.
Procter & Gamble takviye üreticisi Thorne’u satın almaya hazırlanırken Japon Kirin Holdings, GLP-1 kullanıcılarına yönelik ürünler sunan Youtheory markasının sahibi Kanadalı Jamieson Wellness’ı satın alacağını açıkladı.
ABD’de daha sıkı düzenleme önerisi
ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanı Robert F. Kennedy Jr., gıda takviyeleri için daha sert kurallar uygulanmasını önerdi.
Mevcut sistemde birçok üretici, bileşenlerin genel olarak güvenli kabul edildiğini ileri sürerek FDA’ya bildirim yapmadan ürün satabiliyor. Yeni taslakla bu muafiyetin kaldırılması hedefleniyor.
Öneri, sektör içinde farklı görüşlere yol açtı. Body of Work tepe yöneticisi Jacqueline Maslan, ürünlerin piyasaya çıkmadan önce incelenmesi gerektiğini savunuyor ve takviyelere ilaç ekleyen ya da etkili maddeleri yok denecek kadar düşük miktarda kullanan üreticilere işaret ediyor.
Sorumlu Beslenme Konseyi ise kuralın binlerce içerik incelemesi nedeniyle aylarca sürebilecek dosya birikimine yol açabileceğini öne sürüyor.
Thorne tepe yöneticisi Colin Watts, FDA’nın yeniliklerin hızına yetişebilecek yeterli insan gücüne sahip olmayacağını savunuyor.
İsmi belirtilmeyen Sağlık Bakanlığı sözcüsü Reuters’a yaptığı açıklamada, FDA’nın tüketici tercihlerini desteklerken ürün güvenliğini korumak amacıyla denetim yaklaşımını modernleştirmeyi değerlendirdiğini kaydetti.
