Fransa’da hafta sonu düzenlenen ve şiddet olaylarına dönüşen gösterilerin ardından iş yerlerinde oluşan zararın boyutu büyüyor. Yağmalanan dükkan sayısının 2 bini aşabileceği, maddi kaybın ise yüzlerce milyon euroya ulaşacağı tahmin ediliyor.
Gösteriler yağma ve yıkıma dönüştü
Bir ay önce öğrencilerin eylemleriyle başlayan protestolar, hayat pahalılığına tepki gösteren “sarı yelekliler”, akaryakıt fiyatlarını protesto eden çiftçiler ve iklim aktivistlerinin katılımıyla genişledi. Hafta sonundaki gösteriler ise şiddet olaylarıyla en yoğun aşamasına ulaştı.
Tarihi yapılar, polis araçları, otomobiller ve çöp konteynerlerinin yakıldığı ya da zarar gördüğü olaylarda lüks mağazaların, büyük işletmelerin ve yerel dükkanların da hedef alınması dünya basınında yer aldı.
Başta Paris, Marseille, Nice, Nantes, Bordeaux, Limoges, Lille, Toulouse ve Strasbourg olmak üzere birçok kentte süpermarketler, eczaneler, lüks mağazalar, kozmetik işletmeleri ve elektronik mağazaları yağmalandı. Eylemlerde 2 bin 400’den fazla gösterici gözaltına alınırken en az bin jandarma ve polis yaralandı.
Uluslararası basına yansıyan görüntülerde, daha iyi eğitim koşulları ve hayat pahalılığına karşı başlayan eylemlerin bazı maskeli gruplarca yağma fırsatına çevrildiği görüldü.
800 bin kişi katıldı
Sendikaların açıklamasına göre gösterilere 800 bin kişi katıldı. Siyah kıyafetli ve maskeli bazı gruplar, Carrefour, Franprix ve Monoprix gibi süpermarket zincirleriyle Galeries Lafayette ve Lacoste gibi lüks işletmelerin aralarında bulunduğu çok sayıda mağazanın camlarını kırarak içerideki ürünleri aldı.
Şiddet olaylarının yaşandığı bölgelerde yağmalanan iş yeri sayısının bin 500’e ulaştığı, maddi hasarın da yüz milyonlarca euro olduğu bildiriliyor.
Carrefour’dan ağır ekonomik sonuç uyarısı
İşletme sahipleri, eylemlerin ardından zarar gören mağaza ve dükkanlarını yeniden faaliyete geçirmek için çalışma yürütüyor.
EuroNews’in haberine göre Carrefour Group Başkanı CEO’su Alexandre Bompard, Paris, Rennes, Lille, ve Bordeaux’da 50 mağazalarının saldırıya uğradığını söyledi. Bompard, “Duygularım, bu kabul edilemez şiddete maruz kalan diğer tüm perakende zincirlerine ait bin 500 mağaza ve tüm esnafla birlikte. Bu yıkımın ciddi insani ve ekonomik sonuçları olacak. Franchise ortaklarımızdaki onlarca çalışan kısa süreli çalışmaya zorlanacak. Onarım masrafları on milyon euronun çok üzerinde bir meblağı bulacak.” diye konuştu.
Esnaf: “Şimdi nasıl geçineceğim?”
Paris’te Cumhuriyet Meydanı’ndaki mağazası zarar gören bir esnaf, tüm birikimini işine yatırdığını ve her şeyini kaybetmiş gibi hissettiğini belirterek, “Nasıl geçineceğimi veya ailemle nasıl yaşayabileceğimizi bilmiyorum.” dedi.
Paris Belediye Başkanı Emmanuel Grégoire, olaylardan etkilenen başkentteki işletmelere tam destek verileceğini açıkladı. Grégoire, “vandalizm mağduru esnafı desteklemek için acil durum görev gücü” kurulması talimatını verdiğini duyurdu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, dün akşam Elysee Sarayı’ndan yaptığı ulusa seslenişte, “Yakıp yıkanlar bunun bedelini ödemeli. Yağmalayanlar zararı tazmin etmeli. Cumhuriyeti devirmeye çalışanlar bunun hesabını vermeli.” dedi.
Elysee’den bugün yapılan açıklamada, ülkeyi sarsan şiddetli protestolara yol açan “başarısızlıkları” sert biçimde eleştiren Macron’un, İçişleri Bakanı Laurent Nunez’in dün sunduğu istifayı mevcut kriz nedeniyle kabul etmediği ve göstericilere karşı yeni yöntemlerin uygulanması talimatını verdiği bildirildi.
Paris’te 351 kişi daha gözaltına alındı
Paris Emniyet Müdürlüğü, X hesabından yaptığı açıklamada başkentteki yağma ve şiddet olayları hakkında bilgi verdi. Açıklamada, genç grupların dün yine dükkanları yağmalamaya ve zarar vermeye çalıştığı, olaylarla bağlantılı 351 kişinin gözaltına alındığı belirtildi.
Paris Belediye Başkanı Emmanuel Gregoire da gece boyunca başkentte 30 dükkanın daha yağmalandığını söyledi. Binalara izinsiz girilmeye çalışıldığını aktaran Gregoire, “Bu tabii ki dayanılmaz bir durum.” ifadesini kullandı.
Marsilya’da gösteriler yasaklandı
Bouches-du-Rhone Emniyet Müdürlüğü, Marsilya genelinde bugün yerel saatle 12.00-20.00 arasında tüm gösterilerin yasaklandığını açıkladı.
Fransa Ticaret ve Sanayi Odaları Ağı Başkanı Alain Di Crescenzo, RTL radyosuna yaptığı açıklamada hafta sonu yaşanan şiddet olaylarından bin 500 dükkanın etkilendiğini bildirdi. Bazı kentlerdeki işletmelerin henüz hesaba katılmadığını belirten Di Crescenzo, hasar gören toplam dükkan sayısının 2 bini aşacağını tahmin ettiklerini söyledi.
Paris, Marsilya, Lyon ve Nantes kentlerinde dün gece de şiddet olaylarının sürdüğünü belirten Di Crescenzo, işletmeler açısından toplam maliyetin yüzlerce milyon euroyu bulacağını vurguladı.
İçişleri Bakanı Nunez: “Sorumluluk bende”
İstifası Cumhurbaşkanı Macron tarafından kabul edilmeyen Fransa İçişleri Bakanı Nunez, bu sabah France Inter radyosunda yaptığı açıklamada, sarı yeleklilerin gösterilerini iyi yönetemediği yönündeki eleştirilerin ardından istifa başvurusunda bulunduğunu söyledi.
Nunez, 17 Ekim’deki gösterilere atıfta bulunarak, “İstifamı sundum çünkü tüm bu yaşananlardan ben sorumluyum.” dedi.
Kamu yararı bilincine sahip olduğunu ifade eden Nunez, ortaya çıkan hasar dikkate alındığında istifa etmesinin en doğru karar olduğunu belirtti.
Şiddet olaylarının tekrarlanmamasını istediğini dile getiren Nunez, sarı yeleklilerin gösterilerine 200 bin kişinin katılmasını beklediklerini, ancak 17 Ekim’de katılımın 550 bini aştığını kaydetti.
Bazı büyük kentlerde yüzlerce dükkanın yağmalandığını hatırlatan Nunez, “Esnafa bakıp da ‘Kontrolü kaybetmedik’ diyemeyiz.” şeklinde konuştu.
