Fransa hükümeti, 17 Ekim’de Paris, Marsilya, Lyon ve diğer kentlerde yaşanan yağma ve şiddet olaylarının ardından cumartesi günkü yeni gösteriler öncesinde kapsamlı bir güvenlik operasyonu hazırlıyor. Polis birliklerine askerler de destek verecek.
Güvenlik güçleri geniş çapta seferber edilecek
Başbakan Sebastien Lecornu, salı günü yaptığı açıklamada, cumartesi günü planlanan protestolar öncesinde güvenlik güçlerinin geniş ölçekte görevlendirileceğini söyledi.
Lecornu, “Gelecek cumartesi yapılacak güvenlik konuşlandırması çok büyük ölçekli olacak.” ifadelerini kullanarak önceliklerinin kamu düzenini yeniden tesis etmek olduğunu belirtti.
İçişleri Bakanı Laurent Nunez ise parlamentoda, askeri birliklerin polisle birlikte görev yapacağını açıkladı. Hükümet, kent merkezlerinin şiddet karşısında savunmasız kaldığı eleştirilerinin ardından güvenlik politikasını değiştireceğini bildirdi.
Hükümet müdahalede yaşanan eksiklikleri kabul etti
Lecornu, olayları “şiddet ile Cumhuriyet arasında bir tercih” şeklinde değerlendirirken karışıklıklardan aşırı sol grupları sorumlu tuttu. Sol gruplar ise hükümeti hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerindeki gerileme nedeniyle oluşan toplumsal tepkiyi küçümsemekle suçladı.
Başbakan, hafta sonundaki olaylara müdahalede istihbarat yetersizliği bulunduğunu, polis ekiplerinin yeterince hareketli konuşlandırılmadığını ve önceden planlanmış polis izinlerinin iptal edilmemesinin hata olduğunu kabul etti.
Nunez de “Yaşananlardan derin üzüntü duyuyorum. Sorumluluğun bana düşen kısmını kabul ediyorum.” dedi.
Bazı kentlerde bölgesel sokağa çıkma yasakları
Hükümet, olayların görüldüğü bölgelerde uygulanan bölgesel sokağa çıkma yasaklarının kamu düzeninin yeniden sağlanmasına katkı sunduğunu açıkladı. Paris’te bugün bazı bölgelerde de yasak uygulanacak.
Başkentteki Cumhuriyet Meydanı (Place de la République), gece boyunca polis tarafından boşaltıldı ve güvenlik çemberine alındı. Bölgede helikopterlerle devriye de yapıldı.
Kuzeyde yer alan Lille’de yalnızca çocuklar ve gençleri kapsayan yasak yürürlüğe girerken polis ekipleri kent merkezinde kimlik kontrolü gerçekleştirdi.
Marsilya Belediye Başkanı Benoit Payan, hafta sonu olaylarından en fazla etkilenen ticaret bölgelerinde salı gecesinden itibaren reşit olmayanlar için sokağa çıkma yasağı uygulanacağını duyurdu.
Limoges’te tarihi belediye binası yangınına soruşturma
Limoges’te hafta sonu yaşanan olaylar sırasında tarihi belediye binasının yanmasına yol açan kundaklama saldırısıyla bağlantılı bir şüpheli salı günü gözaltına alındı.
Yetkililer, şüphelinin daha önce güvenlik güçlerinin izleme listesinde yer aldığını ve aşırı sol bir grupla bağlantılı olduğunu açıkladı.
Parlamento olayların nedenlerini incelemek için soruşturma komisyonu kurmaya hazırlanırken, sokaklardaki şiddete katılanları tespit edip yakalamak amacıyla 200 soruşturmacı görevlendirildi.
Şiddet olayları ekonomiyi ve siyaseti etkiledi
Olayların ardından siyasi ve ekonomik belirsizlikler yükseldi. Fransa’nın borçlanma maliyetleri salı günü artmayı sürdürürken, gösterilerin yeniden şiddetlenebileceği endişesiyle 10 yıllık devlet tahvili faizi son 24 yılın en yüksek seviyesine çıktı.
Olayların boyutu ve güvenlik güçlerinin müdahalede yetersiz kalması, 2027’deki cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde siyasi gerilimi de artırdı. Kamuoyu araştırmalarında aşırı sağ ve radikal sol adayların güçlü sonuçlar alması, siyasi kutuplaşma kaygılarını derinleştiriyor.
Sarı Yelekliler ve öğrenciler yeniden eylem çağrısı yaptı
Fransa’nın önde gelen öğrenci sendikalarından UNEF, eğitim sisteminin kötüleştiği ve yeterince finanse edilmediği gerekçesiyle cumartesi günü yeni gösteriler düzenlenmesi çağrısında bulundu. Sendika, sosyal medya paylaşımında “Devam ediyoruz” mesajını verdi.
Kendilerini Sarı Yelekliler olarak tanımlayan gruplar da artan akaryakıt fiyatlarına karşı protesto çağrısı yaptı. Hareket, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ilk görev döneminde, 2018 yılında akaryakıt vergilerine yapılması planlanan artışlara tepki olarak ortaya çıkmıştı.
Aylar süren yol kapatma eylemleri, hükümetin önemli ekonomik tavizler vermesinin ardından sona ermişti. Son yıllarda etkisini büyük ölçüde yitiren hareketin yeniden canlanması, bütçe sorunlarıyla mücadele eden hükümet üzerindeki baskıyı artırabilir.
Huzursuzluk İtalya ve Arnavutluk’a da uzandı
Toplumsal olaylar Fransa’yla sınırlı kalmadı. İtalya’nın finans merkezi Milano’nun da aralarında bulunduğu kuzey kentlerinde geçen hafta sonu şiddet olayları yaşandı.
Fransa’daki kadar geniş kapsamlı olmayan olaylar, Başbakan Giorgia Meloni hükümetini yeni güvenlik önlemleri hazırlamaya yöneltti. Savunma Bakanı Guido Crosetto, olayları TikTok, YouTube ve diğer sosyal medya platformları üzerinden yürütülen bir tür “hibrit savaş” olarak niteledi.
Crosetto, Milano ve diğer kentlerdeki olayların geçmiştekilerden farklı olduğunu savunarak Batı ülkelerinin bu tehdidi henüz fark edemediğini öne sürdü.
Milano merkezindeki Corso Vittorio Emanuele II üzerinde bulunan ve olaylarda hedef alınan On ve Levi’s mağazaları salı günü yeniden açıldı. Mağaza vitrinleri ise güvenlik gerekçesiyle koruyucu panellerle kapalı tutuldu.
Arnavutluk’ta da Başbakan Edi Rama hükümetine yönelik protestoların başkent Tiran’da yedinci gününe girmesi bekleniyor.
