Euro Bölgesi’nde tüketici fiyatları, İran savaşının enerji maliyetlerini artırmasıyla eylülde yüzde 3,8’e çıkarak son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Enflasyon beklentileri aştı
Avrupa Birliği’nin (AB) istatistik kurumu Eurostat’ın yayımladığı öncü verilere göre, 21 üyeli Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon ağustostaki yüzde 3,2’den eylülde yüzde 3,8’e yükseldi.
AFP’nin aktardığı veriler, Bloomberg anketindeki ekonomistlerin yüzde 3,7’lik beklentisini de geride bıraktı. Bölgede enflasyon en son Eylül 2023’te yüzde 4,3 ile bu seviyenin üzerine çıkmıştı.
İran savaşı ve boğazlardaki ablukanın enerji maliyetlerini yukarı çekmesiyle yaşanan artış, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artırımlarını sürdüreceği beklentisini güçlendirdi. Fiyat artışları, ECB’nin yüzde 2’lik hedefinin belirgin biçimde üzerinde bulunuyor.
ECB, ABD’nin İran’a yönelik savaşının neden olduğu enerji şokuna karşı haziranda borçlanma maliyetlerini 2023’ten bu yana ilk kez artırmış, geçen ay da bu yılın ikinci faiz artırımını gerçekleştirmişti.
Artışın başını enerji çekti
Eurostat verilerine göre enerji fiyatlarındaki yıllık yükseliş, ağustostaki yüzde 14,3’ten eylülde yüzde 18,8’e çıktı. Gıda ve içecek grubundaki fiyat artışı da yüzde 1,1’den yüzde 1,4’e yükseldi.
Oynak enerji ve gıda fiyatları hariç tutulduğunda hesaplanan çekirdek enflasyon ise ağustostaki yüzde 2,4 seviyesinden geçen ay yüzde 2,5’e ulaştı.
Piyasa uzmanları, yüksek maliyetlerin kalıcılaşarak ekonominin geneline yayılabileceği uyarısında bulunuyor.
ING Başekonomisti Bert Colijn, değerlendirme notunda tabloyu, “Enerji fiyatlarının yüksek kalması beklendiğinden, artış halen ağırlıklı olarak enerjiden kaynaklansa da genel enflasyonist baskılar birikiyor” sözleriyle yorumladı.
Centre for Economics and Business Research ekonomisti Alex Nairn de manşet enflasyon verilerinin ECB açısından belirleyici olacağını belirtti.
AFP’ye konuşan Nairn, “Çekirdek enflasyondaki artış nispeten sınırlı kalsa da enerji maliyetlerinin fiyatlara daha geniş çapta yansıma riskini tartan ECB için gidişatın yönü belirleyici olacak” dedi.
Nairn, yıl sonundan önce bir faiz artırımı daha beklediğini ve son verilerin bu adımın ekim ayına çekilmesi ihtimalini artırdığını ifade etti.
Brüksel’de enerji krizi gündemi
Enflasyon baskısının temelinde, ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın uzaması bulunuyor. Çatışma, küresel petrol taşımacılığının kritik güzergahı Hürmüz Boğazı da dahil olmak üzere Ortadoğu kaynaklı yakıt sevkiyatında ciddi aksamalara neden oluyor.
Fiyatların hızla yükselmesi Avrupa başkentlerinde yoğun diplomasi trafiği başlatırken, Fransa Cumhurbaşkanı akaryakıt fiyatlarını düşürmek için G7 ülkelerine ortak çalışma çağrısında bulundu.
Washington yönetiminin Avrupa’ya stratejik dizel rezervlerini kullanması yönünde baskı yapması ve ABD ihracatına sınırlama getirme tehdidinde bulunmasının ardından, AB üyesi 27 ülke Brüksel’de Avrupa Komisyonu ile kriz toplantısı gerçekleştirdi.
Avrupalı liderler, ABD’nin baskısına karşı ortak bir tutum oluşturmayı hedefliyor.
