Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kanada Başbakanı Mark Carney ile görüşmesinin ardından Türkiye ile Kanada arasında stratejik ortaklık döneminin başladığını açıkladı. İki ülke arasında enerji, ticaret ve savunma sanayii başta olmak üzere çeşitli alanlarda iş birliğinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Kanada’dan başbakan düzeyinde ilk ziyaret
Kanada’dan Türkiye’ye başbakan düzeyindeki ilk ziyaret bugün gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kanada Başbakanı Mark Carney’i resmi törenle karşıladı.
Karşılama töreninin ardından heyetler arası görüşmelere geçildi. Görüşmeler sonrasında Türkiye ve Kanada arasında 3 anlaşma imzalandı; Erdoğan ve Carney daha sonra ortak basın toplantısı düzenledi.
Erdoğan, iki ülke ilişkilerinin geleceği açısından tarihi bir adım atıldığını belirterek Türkiye ile Kanada arasında yeni bir dönemin başladığını söyledi. Önümüzdeki süreçte enerji, ticaret ve savunma sanayii gibi birçok alanda ortak çalışmalar yürütüleceğini vurguladı.
Erdoğan: Ticaret hacmini 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamalarından satır başları:
“Kanada Başbakanı Carney’i ağırlamaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Görüşmelerimizde ikili ilişkilerimizi etraflıca değerlendirdik.
Kanada ile stratejik ortaklık kararımızla önümüzdeki dönemde enerji, ticaret, savunma sanayii gibi birçok alanda iş birliği yapacağız. Bu alanlarda yeni projeleri hayata geçirmeyi hedefliyoruz.
Kanada ile savunma alanında mutabakat zaptına imza attık.
Doğrudan uçuş sayısını iki katına çıkaracağız.
Öncelikle ticaret ve yatırımların artırılmasını teminen Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine yıl sonundan önce başlanmasını kararlaştırdık. 3 milyar dolarda seyreden ticaret hacmimizi ilk olarak 5 milyara, akabinde de 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz.
Ukrayna ve Körfez’de diplomatik yöntemlerin barışa giden yolu açması konusunda aynı görüşteyiz. Gazze’de Kanada’nın istilacı yerleşimlere yönelik yaptırım adımlarını, İsrail hükümetinin ihlallerinin caydırılması noktasında isabetli görüyoruz
Carney ile ilişkilerimizin geleceğine yönelik tarihi bir adım attık. Kanada ile ilişkilerimizi stratejik ortaklığa yükseltiyoruz. İlişkilerimizi stratejik ortaklık düzeyine çıkarmamız, kağıt üzerinde kalacak sembolik bir adım olmayacaktır.
Uzun yıllara sari Türkiye-Kanada kopukluğunu bugün gidermiş olduk. Şimdi Türkiye ve Kanada arasında yeni bir dönemi başlatıyoruz. Kanada’ya yapacağım ilk ziyaretimde, iş adamlarımızı bir araya getirerek adımlarımızı atacağız”
Carney: Türkiye çok istisnai bir ortak
Kanada Başbakanı Mark Carney ise Türkiye’nin çok istisnai bir ortak olduğunu ifade etti. Carney, “Kanada güvenilir ortaklarla derin ortaklıklar kurma peşinde. Güvenlik işbirliğimiz daha derin” dedi.
Carney, “Türkiye, NATO’nun en büyük ikinci silahlı kuvvetlerine ve en yenilikçi hızla gelişen savunma sanayilerinden birine sahip. Türkiye dünyanın farklı bölgelerinde çetrefilli çatışmaların çözümünde çok önemli bir rol oynuyor” diye konuştu.
Bu ortaklığın gelecek nesiller boyunca gelişerek sürdürüleceğini belirten Carney, Türkiye ile ilişkilerin önemine dikkat çekti.
Üç anlaşma imzalandı
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Carney’in huzurunda iki ülke arasında 3 anlaşma imza altına alındı.
İmzalanan metinler şöyle:
- “Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı”, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand tarafından imzalandı.
- “Hava Ulaştırma Antlaşması”na, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand imza attı.
- “Enerji Alanında İşbirliğine Dair Ortak Bildiri”yi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Enerji Bakanı Tim Hodgson imzaladı.
Carney resmi törenle karşılandı
Kanada Başbakanı Mark Carney, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen resmi törenle karşılandı. Carney’in makam aracına, Külliye önündeki caddede süvariler eşlik ederek protokol kapısına kadar ulaştırdı.
Erdoğan, Carney’i Külliye’nin ana giriş kapısında karşıladı. İki lider tören alanındaki yerlerini aldıktan sonra bando, Türkiye ve Kanada’nın milli marşlarını çaldı.
Törende tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerler yer aldı, 21 pare top atışı yapıldı. Carney, Muhafız Alayı Tören Kıtası’nı “Merhaba asker” diyerek selamladı. Liderler heyetlerini birbirlerine takdim etti.
Erdoğan ve Carney, Türk ve Kanada bayrakları önünde tokalaşarak basın mensuplarına poz verdi.
STA süreci NATO Zirvesi sonrasında hızlandı
İki ülke arasında son dönemde gelişen ilişkiler, NATO’nun temmuz ayındaki Ankara Zirvesi’nde verilen mesajlarla yeni bir aşamaya taşındı.
Zirvede yapılan görüşmelerin ardından Türkiye ile Kanada arasında Serbest Ticaret Anlaşması (STA) müzakerelerinin başlatılmasına ilişkin ortak bildiri yayımlandı. İki ülkenin teknik ekipleri, zirveden bu yana anlaşmanın kapsamı ve hedeflerini belirlemek için çalışmalarını yoğunlaştırdı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Kanada Uluslararası Ticaret Bakanı Maninder Sidhu da ekonomik ortaklığı geliştirmek amacıyla haziranda görüşmüştü.
Bu görüşmede enerji sektörü, iş birliğinin ilerletilmesi bakımından “umut vadeden bir alan” olarak değerlendirildi. Nükleer enerji alanındaki iş birliği ihtimali de ele alındı. Temasların, iki ülke arasındaki ticareti yeni bir boyuta taşıması bekleniyor.
Türkiye-Kanada ticareti 8 ayda 2 milyar dolara yaklaştı
Türkiye’nin geçen yıl Kanada’ya ihracatı 1 milyar 577 milyon 350 bin dolar, Kanada’dan ithalatı ise 1 milyar 162 milyon 825 bin dolar oldu. Böylece iki ülke arasındaki dış ticaret hacmi geçen yıl 2 milyar 740 milyon 175 bin dolar olarak kaydedildi.
2025 ihracatında 158 milyon 781 bin dolarla kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler ilk sırada bulundu. Bu kalemi 104 milyon 436 bin dolarla demir ve çelik, 97 milyon 46 bin dolarla demir veya çelikten eşyalar izledi.
Bu yılın 8 ayında Türkiye’nin Kanada’ya ihracatı 1 milyar 23 milyon 98 bin dolar, ithalatı 954 milyon 812 bin dolar oldu. Böylece Türkiye-Kanada dış ticaret hacmi 8 ayda 2 milyar dolara yaklaştı.
Ocak-ağustos döneminde de ilk sırada 96 milyon 62 bin dolarla kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler yer aldı.
