Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu kapsamında 22 Eylül Salı günü kürsüye çıkarak bugüne kadarki 16’ncı hitabını gerçekleştirecek.
İlk katılımını 2005’te yaptı
Erdoğan, BM Genel Kurulu toplantılarına bugüne kadar 15 kez katıldı. Bu ziyaretlerin 4’ü başbakanlık döneminde gerçekleşti. Erdoğan, 2005’te başbakan olarak BM 60. Genel Kurulu görüşmelerine ilk kez iştirak etti.
İlk konuşmasında BM’nin yenilenmesi gerektiğini belirten Erdoğan, “Her şeyden önce kendini yenileyen, daha demokratik ve şeffaf, tüm üyelerin ortak iradesini temsil kabiliyetine sahip, uluslararası ihtilafların çözüm zemini olan, dünya barışının teminatı olarak görülen, saygınlığı, tüm üyeleri tarafından yüceltilen, daha aktif ve daha dirayetli bir BM teşkilatı, insanlığın ortak yararınadır.” mesajını verdi.
Erdoğan’ın bir sonraki katılımı, 2007’de düzenlenen BM 62. Genel Kurulu oldu. Bu konuşmada terörle mücadeleye dikkat çekerek, “Dünyanın herhangi bir köşesinde yaşanan terör eylemi hepimizi hedef alan bir insanlık suçudur. Sınır tanımayan terörü lanetliyor, terörün acı tecrübesini bizzat yaşamış bir ülkenin başbakanı olarak tüm insanlığa yönelik bu tehditle mücadelede dayanışma ve daha etkin işbirliği çağrısını buradan yineliyorum.” ifadelerini kullandı.
BM reformu çağrısı
2009’daki BM 64. Genel Kurulu’nda BM’nin yapısında reform yapılması gerektiğini savunan Erdoğan, adil ve katılımcı bir küresel düzen için örgütün etkinliğinin artırılmasının önemine işaret etti.
Erdoğan, “Temsil kabiliyeti güçlendirilmiş, demokratik, şeffaf, adil ve etkin bir Birleşmiş Milletler’in, küresel barış ve istikrara daha fazla katkı yapacağına inanıyoruz. Birleşmiş Milletler, iklim değişikliği, sürdürülebilir kalkınma, yoksullukla mücadele, kadın-erkek eşitliği, insan hakları ve insan onurunun korunması konularında, daha etkin bir kurum haline gelmelidir. Bu amaca matuf reform girişimlerine tam destek veriyoruz. Fakat Birleşmiş Milletler sistemindeki reformun, Güvenlik Konseyi de reforma tabi tutulmadığı müddetçe başarılmış sayılamayacağı muhakkaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
2011’deki BM 66. Genel Kurulu’nda Suriye, Libya, Somali ve Filistin başta olmak üzere bölgesel meseleleri gündeme getiren Erdoğan, Azerbaycan topraklarının yıllardır devam eden haksız işgalinin sona ermesi gerektiğini söyledi.
Erdoğan, “Karabağ sorununun bu şekilde çözümsüz kalması asla kabul edilemez, uluslararası sorunlara, kangren haline gelmeden çözümler bulunması, hepimizin siyasi ve ahlaki sorumluluğudur.” dedi.
“Dünya beşten büyüktür” mesajı
Erdoğan, cumhurbaşkanı sıfatıyla ilk BM konuşmasını 2014’teki BM 69. Genel Kurulu’nda yaptı. BM’nin reforma ihtiyaç duyduğunu “Dünya beşten büyüktür” sözleriyle anlatan Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“Daha fazla gecikmeden, daha fazla mazlum insan, masum insan hayatını kaybetmeden, küresel vicdan daha fazla yaralanmadan, Birleşmiş Milletler sorunlara ağırlığını koymalıdır. Altını çizerek ifade etmek isterim ki, dünya beşten büyüktür. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyesi 5 ülkenin dünya gerçekleriyle bağdaşmayacak şekilde Birleşmiş Milletleri etkisiz hale getirmesi, küresel vicdanın kabul edebileceği bir durum değildir. Tüm alınan kararlar, bakıyorsunuz bir ülkenin iki dudağı arasındadır. Eğer ‘hayır’ derse hayır, ‘evet’ derse o zaman icraata geçilebiliyor. Filistin’de sadece birkaç ay içinde 2 binden fazla masum insan katledilirken Birleşmiş Milletler beklenen çözümü üretememiştir. Suriye’de 4 yıldır 200 binden fazla kişi katledilirken, 9 milyona yakın insan yer değiştirirken, Birleşmiş Milletler yine etkili çözümler sunamamıştır.”
FETÖ’ye karşı önlem çağrısı
FETÖ’nün 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminden yaklaşık 2 ay sonra BM 71. Genel Kurulu’na katılan Erdoğan, dost ülkelere örgüte karşı tedbir alma çağrısında bulundu.
Erdoğan, “Bu darbe girişimi, milletimizin demokrasisine, hükümetine, özgürlüklerine, geleceğine ve anayasal düzenine kahramanca sahip çıkmasıyla bertaraf edildi. Bu bakımdan milletimle iftihar ediyorum. Demokrasisine sahip çıktığı için iftihar ediyorum. 29 gün, gece sabahlara kadar demokrasi nöbetleri tuttukları için iftihar ediyorum. Hain darbe teşebbüsünü canını hiçe sayarak bedenini tankların önüne siper ederek engelleyen milletimle iftihar ediyorum. Şayet bugün karşınızda bulunuyorsam, milletimizin işte bu cesur ve asil duruşu sayesindedir. Unutulmasın ki Türkiye’deki darbe girişimi, aynı zamanda dünya demokrasisine de yapıldı. Milletimiz o gece darbe heveslilerine tarihi bir ders verirken demokrasiye inanan tüm halklar için de ilham kaynağı oldu. Bu yeni nesil terör örgütü, sadece Türkiye’nin değil, varlık gösterdiği 170 ülkenin tamamı için bir milli güvenlik tehdididir. Diğer bir deyişle, bugün bu Genel Kurul’da temsil edilen ülkelerin büyük bölümü bu yapılanmanın tehdidi altındadır. Bu örgüt Türkiye’nin ötesinde tüm dünyayı boyunduruğu altına almak gibi derin bir zihni sapkınlık içindedir.” değerlendirmelerini yaptı.
Suriye, terör ve Filistin gündemi
2017’deki BM 72. Genel Kurulu konuşmasında Suriye ve terörle mücadele başlıkları öne çıktı. Türkiye’nin Suriye ve Irak’taki istikrarsızlıktan yararlanan DEAŞ ve PKK gibi bölgenin en eli kanlı terör örgütleriyle mücadele ettiğini belirten Erdoğan, “Bunun yanında ülkemizin meşru, demokratik rejimini kanlı bir darbeyle değiştirmeye teşebbüs eden FETÖ terör örgütüyle mücadelemiz de devam ediyor.” dedi.
Erdoğan, Suriye’nin kuzeyinde yürütülen Fırat Kalkanı Operasyonu’nun, bölgenin işgalinden bu yana DEAŞ’a karşı elde edilen en büyük başarı olduğunu ifade etti.
2018’deki BM 73. Genel Kurulu’nda BM’yi eleştiren ve Filistin meselesini gündeme taşıyan Erdoğan, “Birleşmiş Milletler’in insanlığın barış ve refah beklentilerini karşılamaktan uzaklaştığı da bir gerçektir.” dedi. BM Güvenlik Konseyi’nin veto hakkına sahip 5 üyenin çıkarlarına hizmet eden ve dünyanın farklı bölgelerindeki zulümlere seyirci kalan bir yapıya dönüştüğünü söyledi.
Erdoğan, “Geçmişte Bosna’da, Ruanda’da, Somali’de, yakın tarihte Myanmar’da, halen Filistin’de yapılan katliamlar hep Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin gözü önünde gerçekleşmiştir. Filistinlilere uygulanan zulme ses çıkarmayanların, onlara yapılan yardımları kısma konusundaki gayretleri sadece zalimlerin cesaretini artırmaktadır. Tüm dünya arkasını dönse bile, Türkiye olarak biz mazlum Filistinlilerin yanında yer almaya, ilk kıblemiz Kudüs’ün tarihi ve hukuki statüsüne sahip çıkmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Düzensiz göçü Aylan bebekle anlattı
Erdoğan, 2019’daki BM 74. Genel Kurulu’nda düzensiz göç sorununa değindi. Muğla’nın Bodrum ilçesinde sahile vuran minik bedeniyle bu meselenin sembolü haline gelen Aylan bebeğin fotoğrafını gösteren Erdoğan, “Dünya, canlarını kurtarmak için çıktıkları yolculukları ya Akdeniz’in karanlık sularında ya da sınırlara gerilen tel örgülerin önlerinde sonlanan milyonlarca mazlumu maalesef çok çabuk unuttu. Özellikle işte gördüğünüz”
