ABD ile İran arasında savaşı sonlandırmaya yönelik diplomatik temaslar sürerken, Donald Trump yeni saldırı ihtimalinin düşük olduğunu söyledi; ancak İran’daki 38 köprünün hedef olarak belirlendiğini açıkladı.
Trump’tan müzakere mesajı ve askeri tehdit
ABD Başkanı Donald Trump, CNN’e verdiği telefon röportajında, görüşmelerin ilerlemesi durumunda İran’a yeni bir operasyon düzenlenmesinin son derece düşük ihtimal taşıdığını belirtti.
Trump, “Bu, çok güçlü bir anlaşma imzalayıp imzalamayacaklarına bağlı. Yeniden saldırı düzenlememizin gerekli olması son derece düşük bir ihtimal.” dedi.
ABD’nin olası saldırılar için İran’daki altyapı hedeflerini tespit ettiğini de aktaran Trump, listede 38 köprünün bulunduğunu ve bu köprülerin “kelimenin tam anlamıyla bir saat içinde” yıkılabileceğini öne sürdü. CNN, açıklamaların hangi soruya karşılık verildiğini belirtmedi.
İran’dan Washington’a: Anlaşma ya da savaş
Trump’ın ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran’ın savaşın bitirilmesine ilişkin önerisinin hâlâ geçerli olduğunu duyurdu.
Arakçi, X hesabından yaptığı paylaşımda ABD’deki 3 Kasım ara seçimlerine değinerek, “Amerikalı seçmenler tercihlerini yaptı. Şimdi seçim yapma sırası Beyaz Saray’da.” ifadelerini kullandı.
İran’ın iki gün içinde uygulanabilecek anlaşma teklifinin masada olduğunu belirten Arakçi, “Tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi de dahil olmak üzere taleplerimizi kabul edin ve sonuçlarını görün.” dedi.
İran Dışişleri Bakanı, ABD’nin yeniden saldırıya geçmesi halinde sert bir karşılık vereceklerini de belirterek, “Ya da savaşı seçin ve teyakkuzda olan, savaş alanında deneyimli savaşçılarımızın üzerinize nasıl ateşten bir cehennem yağdıracağına tanık olun.” sözleriyle Washington’ı uyardı.
Tahran’ın eylül ayında sunduğu yedi aşamalı önerinin, iki gün içinde uygulanabilecek biçimde yeniden düzenlendiği bildiriliyor. Katar’ın arabuluculuğundaki dolaylı görüşmelerde savaşın bütün cephelerde bitirilmesi ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin yeniden düzenlenmesi öne çıkan konular arasında bulunuyor.
ABD’nin Çin’den destek istediği iddiası
Diplomatik temaslar devam ederken, Washington’ın İran üzerindeki etkisini kullanması için Çin’den yardım istediği ileri sürüldü.
The Washington Post yazarı David Ignatius’un ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Donald Trump’ın desteğiyle Pekin’den İran’la savaşın sona erdirilmesine katkı sunmasını istedi.
Haberde Çin yönetiminin Washington’dan gelen mesajı Tahran’a ilettiği kaydedildi. ABD’de savaşa yönelik tepkinin yükselmesi ve Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde yaşadığı kayıpların ardından İran’la diplomatik çözüm arayışının Trump yönetiminin öncelikleri arasına girdiği belirtildi.
Trump’ın 18 Kasım’da Çin’in Shenzhen kentinde Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapması beklenen görüşmede İran konusunun ele alınacağı öne sürüldü. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de toplantıya katılmasının beklendiği iddia edildi.
Çin, İran ve bölge ülkeleriyle temas kuruyor
Pekin yönetimi, Ortadoğu’daki çatışmaların sona erdirilmesi amacıyla diplomatik çalışmalarını artırdı.
Çin’in Ortadoğu Özel Temsilcisi Zhai Jun’un gerilimi düşürmek amacıyla İran, Umman ve Suudi Arabistan’a gitmesi bekleniyor.
Çin, tarafları yeniden müzakere masasına dönmeye çağırırken, çatışmaların küresel enerji arzı ve deniz ticareti üzerindeki etkileri de Pekin’in girişimlerinde önemli bir yer tutuyor.
Hürmüz Boğazı’nda tankerde yangın
Diplomatik çabalar sürerken, küresel enerji ticaretinin kritik geçiş noktası Hürmüz Boğazı’nda yeni bir tanker olayı yaşandı.
İran Deniz Kuvvetleri, boğazın doğusunda seyir ve tanımlama sistemlerini kapatan ve izin verilmeyen bir rotada ilerleyen petrol tankerinin deniz mayınına çarptığını açıkladı.
Çarpışmanın ardından tankerde yangın çıktığı bildirildi. Geminin kimliği, yükü ve mürettebatın durumuyla ilgili ayrıntı verilmedi. Olayın şartları bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanamadı.
İran, ABD’nin 8 Temmuz’da saldırılarını yeniden başlatmasının ardından 12 Temmuz’da Hürmüz Boğazı’nı tekrar kapattığını açıklamıştı.
Tahran yönetimi, belirlenen güzergâhların dışında izinsiz geçiş yapan gemilerin hedef alınabileceği uyarısında bulunmuştu. Küresel petrol taşımacılığı bakımından stratejik konumdaki boğazda yaşanan güvenlik sorunları, barış görüşmelerinin başlıca gündem maddeleri arasında yer alıyor.
