Berlin eyalet meclisi seçimlerinde birinci olan Sol Parti’nin başbakan adayı Elif Eralp, Binyamin Netanyahu ve İsrail hükümetine yönelik eleştirileri nedeniyle Almanya’da antisemitizm suçlamalarının hedefi oldu.
Koalisyon görüşmelerine antisemitizm şartı
Berlin’de pazar günü gerçekleştirilen eyalet meclisi seçiminde en yüksek oyu alan Sol Parti, Eralp’i başbakan adayı göstermişti. Ancak seçim sonrasında partiye yönelik Yahudi karşıtlığı iddiaları siyasi tartışmanın merkezine yerleşti.
Almanya Yahudiler Merkez Konseyi Başkanı Josef Schuster, seçimden bir gün sonra Sosyal Demokrat Parti (SPD) ve Yeşillere Sol Parti ile hükümet kurmamaları çağrısında bulundu. Schuster bu tutumunu, seçim kampanyasında antisemitik sloganlar atıldığı ve parti içinde Yahudi düşmanlığıyla yeterince kararlı mücadele edilmediği değerlendirmesine dayandırdı.
İsrail’in Berlin Büyükelçisi Ron Prosor da Sol Partinin seçim başarısının Yahudi toplumu açısından ciddi endişe yaratması gerektiğini savundu. Prosor, partideki antisemitizmin yeni bir siyasi boyut kazandığını ileri sürerek Berlin’deki Yahudi yaşamı için “doğrudan varoluşsal tehlike” ifadesini kullandı.
SPD ve Yeşiller, Sol Partinin antisemitizm konusundaki yaklaşımını koalisyon müzakerelerinin koşullarından biri haline getirdi.
Siyasi açıklamalar ve medya tartışması
İsrail’i destekleyen çok sayıda sosyal medya kullanıcısı da Sol Partiyi Yahudi düşmanlığıyla suçlayan paylaşımlar yaptı ve partinin eyalet hükümetinde görev almaması gerektiğini savundu.
Almanya Dışişleri Bakanlığı nezdinde Devlet Bakanı olan Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partili Serap Güler, seçimlerin ardından ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından Sol Partinin oy oranına ilişkin tartışmalı bir paylaşım yayımladı.
Güler, Sol Partili seçmeni Yahudi karşıtlığıyla suçlayarak, “Berlinlilerin en az yüzde 24,5’inin antisemitizmle bir sorunu yok. Çok yazık. En azından diğer merkez partilerin bununla bir sorunu olmalı ve bu partiyi sorumluluk makamına getirmemeli.” ifadelerini kullandı.
Almanya’da Yeşiller Federal Eş Genel Başkanı Felix Banaszak ise Berlin’de Sol Parti ve SPD ile kurulabilecek üçlü koalisyona açık olduklarını, ancak Sol Partiden antisemitizmle mücadele konusunda net bir tavır beklediklerini söyledi. Banaszak, “Antisemitizmle mücadele konusunda açık bir taahhüde ihtiyacımız var. Aksi halde bizimle olmaz.” ifadelerini kullandı.
Alman basınında da Eralp ve Sol Partiyi Yahudi karşıtlığıyla ilişkilendiren haberler yer aldı. Welt gazetesi, “İsrail karşıtı yoldaşlar, hükümetin planlarının önünde engel teşkil edebilir” başlığıyla parti içindeki İsrail karşıtı unsurları koalisyonun önündeki sorun olarak sundu.
Sol kesim de antisemitizm başlığını koalisyon tartışmalarının odağına taşıdı. Kamu yayıncısı ZDF’te “Sol Partinin Antisemitizm Sorunu” başlıklı bir bölüm yayımlandı; kanal ayrıca Sol gençliği içindeki antisemitik içeriklere ilişkin iddiaları haberleştirdi.
Sol Parti suçlamaları reddediyor
Sol Parti, antisemitizm iddialarının siyasi rakipleri susturmak veya damgalamak amacıyla kullanılmasına karşı çıktığını açıkladı.
Sol Parti Eş Genel Başkanı Ines Schwerdtner, Yahudi karşıtlığı ile İsrail hükümetine yöneltilen eleştirinin birbirinden ayrılması gerektiğini belirtti. CDU’nun Sol Partiye yönelik antisemitizm suçlamalarını siyasi amaçlarla kullandığını söyleyen Schwerdtner, bu yaklaşımın kabul edilemez olduğunu vurguladı ve CDU’nun izlediği politikanın sonuçlarını sorgulaması gerektiğini ifade etti.
İsrail hükümeti ve ordusuna yönelik eleştirilerin antisemitizm olarak değerlendirilmemesi gerektiğini de dile getiren Schwerdtner, “İsrail hükümetine yönelik eleştiriyle İsrail ordusuna yönelik eleştiriyi dikkatlice ayırmak gerekli. Bu, Yahudi karşıtlığıyla eşdeğer değildir.” ifadelerini kullandı.
Elif Eralp de Yahudi karşıtı olduğu yönündeki suçlamaları reddetti ve İsrail hükümetine yönelik eleştirilerin araçsallaştırılmaması gerektiğini söyledi. Eralp, “İsrail hükümetine yönelik eleştirinin bir araç olarak kullanılmasına açıkça karşı çıkıyoruz. Ayrıca her türlü antisemitizme de karşı çıkıyoruz. Bence bu iki konuyu birbirinden net şekilde ayırmaya devam etmek gerekiyor.” dedi.
Federal Meclis’teki Sol Parti Grup Başkanı Heidi Reichinnek de partiye yöneltilen antisemitizm suçlamalarını kabul etmedi. Deutschlandfunk radyosuna konuşan Reichinnek, Sol Partinin bu konuda net bir tutuma sahip olduğunu belirterek, “Kırmızı bir sınır var. Bu sınırı aşanların bu partide yeri yoktur.” dedi.
Berlin halkının hem eyalet hem de federal hükümet politikalarını reddederek oy verdiğini söyleyen Reichinnek, “Bir politika değişikliği istiyorlar. Uygun fiyatlı kiralar sunan güçlü bir sosyal parti istiyorlar ve bunu ancak Sol Parti sağlayabilir.” ifadelerini kullandı. Reichinnek ayrıca, “Elif Eralp’in yeri, Başbakanlık binası.” diye konuştu.
Federal Meclis Başkan Yardımcısı Bodo Ramelow da Yahudiler Merkez Konseyinden gelen antisemitizm iddialarına “anlayış gösteremeyeceğini” belirtti.
Eralp’in Yahudi yaşamı planı
Elif Eralp, seçim kampanyası döneminde Berlin’de Yahudi yaşamının korunması için beş maddelik bir plan açıklamıştı. Planda Yahudi kurumlarının güvenliğinin sağlanması, Yahudi yaşamının görünürlüğünün artırılması ve antisemitizmle mücadele başlıkları bulunuyordu.
Sol Parti Berlin’de seçimi ilk sırada tamamlamasına rağmen eyalet parlamentosundaki sandalye sayısı tek başına hükümet kurmaya yetmiyor. Parti, Sosyal Demokratlar ve Yeşillerle koalisyon hükümeti kurmayı hedefliyor.
Berlin eyalet seçimlerinin sonuçları
Almanya’da 20 Eylül’de yapılan Berlin eyalet meclisi seçimlerinde, Elif Eralp’i başbakan adayı gösteren Sol Parti oyunu önceki seçime göre 13,4 puan artırarak yüzde 25,7 ile birinci oldu. Eyalet ve federal hükümette iktidarın büyük ortağı Hristiyan Demokratlar ise 9,5 puan kaybederek yüzde 18,8 ile ikinci sıraya geriledi.
Oylarını 7,2 puan yükselten Almanya için Alternatif Partisi (AfD) yüzde 16,3 ile üçüncü oldu. Yeşiller, 4,1 puanlık kayıpla yüzde 14,3 oy alarak dördüncü; 6,3 puan kaybeden Sosyal Demokratlar ise yüzde 12,1 ile beşinci sırada yer aldı.
Sonuçlara göre Sol Parti, eyalet meclisindeki 158 sandalyenin 47’sini kazandı. Diğer koltuklar Hristiyan Demokratlar 34, AfD 29, Yeşiller 26 ve Sosyal Demokratlar 22 şeklinde dağıldı.
