Gökbilimciler, Dünya’dan yaklaşık 63 ışık yılı uzakta bulunan Beta Pictoris b adlı ötegezegenden doğrudan gelen radyo sinyallerini ilk kez tespit etti.
Sinyallerin kaynağı kutup ışıkları
Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi ve Oregon Üniversitesi’nden araştırmacılar, Güneş Sistemi dışında yer alan bir gezegenden gelen kısa ve tekrarlayan radyo dalgalarını yakaladı.
Daha önce gezegen barındıran yıldız sistemlerinden radyo sinyalleri alınmıştı. Ancak söz konusu sinyallerin yıldızdan mı yoksa çevresindeki gezegenlerden mi kaynaklandığı kesin biçimde belirlenememişti.
Araştırmacılar, tespit edilen sinyallerin Dünya dışı bir uygarlık tarafından gönderilmediğini özellikle vurguladı. Radyo dalgalarının Beta Pictoris b’nin kutup ışıklarından kaynaklandığı düşünülüyor.
Dünya’daki kuzey ve güney ışıklarına benzeyen bu oluşum, yüklü parçacıkların gezegenin atmosferi ve manyetik alanıyla etkileşime girmesiyle meydana geliyor.
MeerKAT gözlemleri kaynağı ortaya çıkardı
Bilim insanları sistemi, 2025 ve 2026’da Güney Afrika’daki MeerKAT radyo teleskop dizisiyle dört farklı zamanda gözlemledi. Çalışmalar sırasında hızlı, güçlü, tekrarlayan ve dairesel biçimde polarize radyo patlamaları kaydedildi.
Bu özelliklerin, kutup ışıklarıyla bağlantılı radyo emisyonlarının tipik göstergeleri olduğu belirtildi.
Beta Pictoris yıldızının çevresinde bilinen üç gezegen bulunuyor: Beta Pictoris b, c ve d. Araştırmacılar, uzak ve son derece parlak galaksi çekirdekleri olan kuasarları referans alarak sinyalin konumunu saptadı.
Elde edilen bulgular, radyo dalgalarının yıldızdan değil Beta Pictoris b’den geldiğini gösterdi. Ayrıca Beta Pictoris sistemindeki bir yıldızın bu sinyali üretebilmesini açıklayan bilinen bir fiziksel mekanizma bulunmadığı ifade edildi.
Manyetik alanı Dünya’nın binlerce katı olabilir
2008’de keşfedilen Beta Pictoris b, Jüpiter’in yaklaşık 10 katı kütleye sahip genç ve dev bir gezegen.
Radyo sinyallerinin incelenmesi, gezegenin manyetik alanının doğrudan ölçülmesine de imkân sağladı. Araştırmaya göre Beta Pictoris b’nin manyetik alanı Dünya’nınkinden binlerce kat daha güçlü olabilir.
Gezegenin kendi ekseni etrafındaki dönüşünü yalnızca 8-9 saatte tamamlamasının, güçlü kutup ışıklarının oluşumuna katkıda bulunabileceği düşünülüyor.
Araştırmacılar, bu çalışmanın bir ötegezegenin manyetik alan gücünün ilk doğrudan ölçümü olduğunu belirtti.
Araştırma başka gezegenlerle sürdürülecek
Ekip, aynı yöntemleri beş yakın yıldız sistemindeki yedi dev ötegezegene uygulamayı planlıyor.
Yeni nesil radyo gözlemevlerinin mevcut sistemlerden 5 ila 7 kat daha yüksek hassasiyete ulaşmasıyla, bu gezegenlerden gelen radyo sinyallerinin de tespit edilebileceği bildirildi.
