Balıkesir’in Edremit Körfezi’nde yaklaşık 13 milyon zeytin ağacından elde edilen ürünler, sıfır atık yaklaşımıyla işleniyor. Zeytinin yaprağından çekirdeğine ve sıkım sonrası oluşan pirinaya kadar birçok bölüm, farklı sektörlerde değerlendirilerek ekonomiye kazandırılıyor.
Pirina özel tesislerde işleniyor
Sonbaharda başlayan zeytin hasadı, rekolteye göre ocak ayının sonuna dek sürüyor. Bahçelerden toplanan zeytinler fabrikalarda sıkılarak zeytinyağına dönüştürülürken, işlem sonrasında kalan posa pirina fabrikalarına gönderiliyor.
Bu tesislerde önce kurutulan pirina, daha sonra hekzan adı verilen kimyasalla yağından ayrıştırılıyor. Ortaya çıkan yağ, sahip olduğu özelliklere göre çeşitli üretim alanlarında kullanılıyor.
100 kilogram pirinadan 2 kilogram yağ elde ediliyor
Edremit Körfezi’ndeki bir pirina işleme tesisinin müdürü Keskin Aral, süreç hakkında bilgi verdi. Aral, dekantör işleminde pirinanın neminin azaltıldığını, kurutma sonrasında ise ekstraksiyon sisteminde 7-8 saat boyunca hekzan uygulandığını söyledi.
Tesise yüzde 70-80 nem oranıyla ulaşan 100 kilogram pirinadan yaklaşık 2 kilogram ham pirina yağı ile 7-8 kilogram biyokütle elde ediliyor. Yağlar asit derecelerine göre sınıflandırılıyor. Uygun özellik taşıyanlar rafine edilerek yemeklik ve kızartmalık yağa dönüştürülürken, asit oranı yüksek yağlar sabun yapımında kullanılıyor.
Pirina yağı farklı ülkelere ihraç ediliyor
Balıkesir Üniversitesi Edremit Meslek Yüksekokulu Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Mücahit Kıvrak, zeytinin tüm bölümlerinin değerlendirilmesinin çevre açısından önemine dikkat çekti.
Kıvrak, zeytinyağının yanı sıra yaprak, meyve ve posanın da farklı alanlarda kullanılabildiğini belirterek pirinanın gübre ve yakıt sanayilerine katkı sunduğunu ifade etti. Yağı çıkarılan posa presleniyor ve enerji santrallerinde, soba ile kaloriferlerde yakıt olarak değerlendiriliyor.
Pirina yağları iç piyasada tüketilirken başta Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada olmak üzere çeşitli ülkelere de gönderiliyor. Böylece zeytin işleme sırasında ortaya çıkan posa, ekonomik bir ürüne dönüştürülüyor.
