Dünya Kupası ticari haklarının bir bölümünün özel yatırımcılara satılmasına ilişkin 4,2 milyar dolarlık planın tepkiler sonrası geri çekilmesi, futbol yönetiminde alışılmadık bir krizi tetikledi. UEFA ve CONCACAF, Infantino’ya olan güvenlerini yitirirken bazı yöneticiler istifa çağrısında bulundu.
Güven krizi ve tepkiler
Bölgesel konfederasyonlar, Dünya Kupası ve diğer FIFA organizasyonlarını yönetecek yeni bir şirketin hisselerinin özel yatırımcılara verilmesini öngören adımın, danışılmadan ve süreçten habersiz biçimde yürütüldüğünü belirtti. Bu gelişme, dünya genelinde tepkiye yol açtı.
UEFA, hafta başında 55 üye federasyonunun oybirliğiyle reddettiği planın FIFA tarafından geri çekilmesini “tüm futbolun zaferi” olarak nitelendirdi ve güvenin yeniden inşa sürecinin henüz başladığını kaydetti. Ayrıca mevcut FIFA yönetim kurulunun yalnızca UEFA’nın değil, futbol ailesinin pek çok üyesinin de güvenini kaybettiğini vurguladı ve sürecin gizlilik içinde yürütülmesine yönelik eleştirileri yükseltti.
UEFA açıklamasında ayrıca, “Mevcut FIFA yönetim kurulu, futbol ailesinin güvenini ciddi biçimde kaybetti” ifadeleri kullanıldı ve futbola fayda sağlayacak şeffaflığı talep eden mesajlar yinelendi. Karanlık odalarda hazırlanan ve hızla hayata geçirilmek istenen bu tür planlara karşı hesap verebilirlik çağrısı yapıldı.
CONCACAF da teklifin gerisinde bulunan süreçlerin mevcut yönetim standartlarının dışına çıktığını, şeffaflık, danışma ve hukuki süreç ilkelerinin gözetilmediğini belirtti. Bu büyüklükteki teklifin tesadüfen bu aşamaya gelmediğini ve futbolu ilk sıraya koyan bir yönetişim anlayışının gereğini hatırlattı. Infantino’nun başkanlığı altında kapsamlı bir hesaplaşmanın kaçınılmaz olduğu vurgulandı.
“Karanlık odalarda yapılan, saydamlıktan uzak bir anlaşmanın küçümser statüsüne karşı duruş”
Tepkiler, Mart ayında Fas’ta yapılacak FIFA Kongresi öncesinde Infantino’nun siyasi gücünün sorgulanmasına yol açtı. UEFA, Infantino’nun 2016’da başkan seçildiğinde verdiği sözleri hatırlatırken, şu sözlere atıfta bulundu: bu konularda şeffaflık ve üye federasyonlarının FIFA fonlarından faydalanması gerektiği yönündeydi.
UEFA ayrıca şu açıklamayı yaptı: “Mevcut durumda güven kaybı ciddi boyutta; futbol ailesinin tüm paydaşlarıyla işbirliği içinde daha temiz ve hesap verebilir bir yaklaşım benimsenmeli.” Hollanda Futbol Federasyonu Infantino’ya yönelik güveninin temelden sarsıldığını bildirdi; Alman Futbol Federasyonu Başkanı Bernd Neuendorf ise Infantino’nun hareketlerinin şeffaflıktan uzak olduğunu belirtti ve spordaki çıkarların gözetilmediğini söyledi. İspanya La Liga Başkanı Javier Tebas da onu istifaya çağırdı; Tebas, sorunun tek bir tekliften ibaret olmadığını, gücü tek elde toplayan ve denetim mekanizmalarını azaltan yönetim modelinin sorun yarattığını ifade etti.
Avrupa Profesyonel Futbol Ligleri Yönetim Kurulu Başkanı Claudius Schaefer, Infantino’nun konumunun kabul edilemez olduğunu belirtti. 53 profesyonel lig temsilcisi olarak, kilit karar organlarının devre dışı bırakıldığı bu süreçlerin tek bir sonucu olacağını ima ederek Infantino’nun görevde kalmasını mümkün görmediğini söyledi. Schaefer, planın ana hedefinin organizasyon sayısını artırarak üçüncü taraflar için kârı maksimize etmek olduğuna dikkat çekti; ulusal liglerin takvim yükü nedeniyle buna karşı çıktıklarını söyledi.
Diğer yandan Katar ile Fas’tan da destek geldi. Katar, teklifin niteliğini olumlu bulduğunu ve Infantino’nun çabalarını tamamen desteklediğini açıkladı; Fas Kraliyet Futbol Federasyonu (FRMF) Başkanı Fouzi Lekjaa ise kararı memnuniyetle karşılamakla birlikte Infantino’ya olan desteğini yineledi.
Asya’dan kurumsal reform çağrısı
Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) Başkanı Şeyh Salman bin Ebrahim Al-Khalifa, dün yaptığı açıklamada FIFA’nın geri adım atışını olumlu bulduğunu ifade etti. Şeyh Salman, küresel futbolu etkileyebilecek her türlü girişimin konfederasyonlar, FIFA Konseyi, üye federasyonlar ve diğer paydaşlar ile zamanında, şeffaf ve anlamlı şekilde tartışılması gerektiğini belirtti. Cuma günü 47 üyeli AFC adına yapılan açıklamada ise süreçteki protokol ihlallerinin “tamamen kabul edilemez” olduğu ifade edilerek FIFA içinde kurumsal reform ihtiyacına vurgu yapıldı.
20 milyar dolarlık şirket, 10 milyar dolarlık ultimatom
Infantino’nun tartışmalı planı, FIFA bünyesinde “FIFA Forward Enterprise” (FFE) adıyla 20 milyar dolarlık yeni bir ticari şirketin kurulmasını öngörüyordu. JPMorgan değerlendirmelerine dayanılarak hazırlanan bu planda, yayın hakları, sponsorluklar, bilet satışı, lisanslama ve organizasyon yönetimi bu şirkete devredilecek ve şirketin yüzde 20’ye kadar olan azınlık hissesi özel yatırımcılara satılacaktı. Plan yürürlüğe girdiği takdirde 211 üye federasyon için 2027-2030 döneminde her birine 40 milyon dolara kadar kaynak aktarılması vaat ediliyordu. Bu miktar, 19 Eylül 2026’ya kadar karara katılan federasyonlara verilecek tek seferlik “Fast-Forward” fonu ile gelişim fonunun birleşiminden oluşuyordu.
Infantino’nun üye federasyonlara gönderdiği ve The Times tarafından görülen mektupta, teklif reddedildiği takdirde federasyonlara 10 milyar dolarlık paket yerine Forward Programı’ndan yaklaşık 10 milyon dolarlık daha düşük bir kaynak ayrılacağını belirttiği iddia edilmişti.
ASYA’DAN KURUMSAL REFORM ÇAĞRISI
Not: Metnin son bölümü orijinal kaynaktaki eksikliği nedeniyle tamamlanamamıştır.
ASYA’DAN KURUMSAL REFORM ÇAĞRISI
Sonuç olarak, planın geri çekilmesi tansiyonu düşürmüş görünse de, kurum içindeki güven kaybı ve gelecek stratejileri konusunda küresel düzeyde ve özellikle Avrupa ile Asya tarafında benzer talepler sürüyor. Uluslararası tecrübeler ve paydaş görüşleri doğrultusunda kurumsal reformlar için diyalogun sürdürülmesi gerektiği vurgulanıyor.
İlgili taraflar, süreçlerin daha şeffaf ve katılımcı bir biçimde yürütülmesi gerektiğinde uzlaştı. Kongre süreci ve gelecek kararlar bu gerilimin seyrini belirleyecek.
ASYA’DAN KURUMSAL REFORM ÇAĞRISI
İlgili taraflar, süreçlerin daha şeffaf ve katılımcı bir şekilde yürütülmesi gerektiğinde uzlaştı. Kongre süreci ve gelecek kararlar bu gerilimin seyrini belirleyecek.
