Almanya, Fransa, İngiltere ve Ukrayna liderleri, çatışmaların sona erdirilmesi yolunda ilk adım olarak Rusya’dan kış ayları boyunca uygulanacak bir “enerji ateşkesi”ni kabul etmesini istedi.
Berlin zirvesinin ardından ortak bildiri
Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in ev sahipliğinde Berlin’de gerçekleştirilen “Ukrayna Konusunda Gönüllüler Koalisyonu” zirvesi sonrasında 4 ülkenin lideri ortak açıklama yayımladı.
Zirveye Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Andy Burnham ve ABD’nin özel temsilcileri Jared Kushner ile Steve Witkoff’un yanı sıra yaklaşık 40 ülkeden lider katıldı.
Ortak bildiride, çatışmaların sona erdirilmesi için atılacak ilk adım kapsamında Rusya’nın kış ayları boyunca geçerli olacak “enerji ateşkesini” kabul etmesi çağrısı yapıldı.
Karadeniz’de güvenli geçiş vurgusu
Küresel gıda güvenliğinin korunması açısından Karadeniz’de güvenli geçiş ve serbest seyrüseferin önemine işaret edilen bildiride, bölgeden gıda ihracatının sürmesini sağlayacak bir ateşkes konusunda anlaşmaya varılmasının zorunlu olduğu belirtildi.
Liderler, Rusya’nın Ukrayna’daki sivillere karşı gerçekleştirdiği füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarını kınadı. Avrupa’daki sabotaj, dezenformasyon ve siber saldırı gibi hibrit eylemlere de tepki gösteren liderler, Ukrayna’ya uzun vadeli siyasi, askeri ve mali destek verme taahhütlerini yineledi.
Açıklamada, özellikle balistik füze önleme sistemleri başta olmak üzere Ukrayna’nın hava savunma kapasitesinin kış gelmeden güçlendirileceği kaydedildi.
NATO müttefiklerinin 2026’da Ukrayna’ya 70 milyar avroluk askeri yardım sağlama sözünün teyit edildiği bildiride, Avrupa Birliği’nin 2027 sonuna kadar 90 milyar avro tutarında askeri ve mali destek sunacağı ifade edildi.
Rusya’nın enerji gelirleri, kripto para akışları ve “gölge filosuna” yönelik yaptırımların da artırılacağı aktarıldı.
Rus varlıkları hareketsiz kalacak
Ateşkesin yürürlüğe girmesi halinde Ukrayna’ya ABD ile yakın koordinasyon içinde yasal bağlayıcılığı bulunan savunma amaçlı güvenlik garantileri verilmesi gerektiği vurgulandı. Bu çerçevede Avrupa liderliğindeki Ukrayna Çok Uluslu Gücü ile ABD öncülüğünde bir ateşkes izleme mekanizması oluşturulabileceği belirtildi. Polonya’daki “Koalicja-2026” tatbikatı da memnuniyetle karşılandı.
ABD’nin diplomatik girişimleri temelinde Ukrayna ve Rusya arasında doğrudan diyaloğun desteklendiği bildiride, uluslararası sınırların zor kullanılarak değiştirilemeyeceği ifade edildi. Rusya zararları karşılayana kadar dondurulan Rus varlıklarının hareketsiz tutulacağı kaydedildi.
Rusya’nın Birleşmiş Milletler (BM) Şartı ve Helsinki Nihai Senedi gibi temel uluslararası hukuk kurallarını ihlal etmeyi sürdürmesi halinde Avrupa güvenliğine ilişkin daha geniş kapsamlı bir uzlaşmaya varılamayacağı belirtildi. Müzakerelerde AB ve NATO’yu ilgilendiren başlıkların ise ilgili üyelerin onayını gerektireceği aktarıldı.
