50,58USD %0,23
55,61EURO %0,14
11.114,08BIST %-2,51
90,82Petrol %-1,26
5.813,55GR. ALTIN %-2,11

Andromeda’da yıldız birleşmesi ilk kez doğrudan gözlendi

Andromeda Galaksisi’nde 2,5 milyon ışık yılı uzakta gözlenen birleşme, Güneş’ten bir milyon kat parlak patlamayla yeni bir yıldız oluşturmuş olabilir.

featured

Astronomlar, Dünya’dan yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaktaki Andromeda Galaksisi’nde dev bir yıldızın küçük eşini yutmasını ve iki yıldızın birleşmesini ilk kez doğrudan izledi.

Yıldız birleşmesi Andromeda’da gerçekleşti

Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre olay, Samanyolu’nun en yakın komşularından Andromeda Galaksisi’nin dış kesimlerinde, kütle çekimiyle birbirine bağlı ikili bir sistemde meydana geldi.

Sistemdeki büyük yıldızın kütlesi Güneş’in yedi katına, parlaklığı ise 18 bin katına ulaşıyordu. Yaşamının son evresinde genişleyen yıldız, yörüngesindeki küçük eşini içine aldı ve sonunda iki gök cismi tek bir yıldız haline geldi.

Bilim insanları, ışığın bir yılda katettiği 9,5 trilyon kilometrelik mesafeyi ifade eden ışık yılı hesabıyla, yaklaşık üç yıl önceden bu olaya ilişkin işaretleri tespit etti. Dev yıldızın şişkin bir süper deve dönüşerek eşini çevrelemesini aşama aşama takip ettiler.

Dev yıldız Güneş’in çapının 350 katına çıktı

Araştırmanın başyazarı, New York’taki Columbia Üniversitesinde doktora sonrası araştırmacı ve NASA Hubble Bursiyeri Viraj Karambelkar, dev yıldızların eşlerini yutmasının onlarca yıldır kuramsal olarak tartışıldığını belirtti. Karambelkar, bu sürecin sonuçlarını anlamanın evrendeki çok sayıda sistemi açıklamak açısından önem taşıdığını söyledi.

Reuters ajansına konuşan Karambelkar, “Bu çalışmada sunulan sistem, sürecin gerçekleştiği ana dair ilk doğrudan gözlemleri sağlıyor ve dev bir yıldızın eşini yutarken suçüstü yakalandığı ilk örnek olma özelliğini taşıyor” dedi.

Yaşamının sonuna yaklaşan büyük yıldızların çekirdekleri yakıtını tüketerek küçülürken, iç ısı dış katmanları dışarı doğru iter ve yıldızın şişmesine neden oluyor. Bu olayda büyük yıldızın çapı Güneş’in 350 katına ulaştı.

Güneş’ten bir milyon kat parlak patlama

Çapı Güneş’in yaklaşık yüzde 70’i kadar olan küçük yıldız, eşinin çevresinde kabaca Mars ile Güneş arasındaki mesafede dolanıyordu. Büyük yıldızın genişlemesiyle birlikte bu yapı onun içinde kaldı.

Araştırmacılar 2018’de başlayan parlaklaşmayı belirledi. Küçük yıldızın yedi yıl boyunca büyük yıldızın çekirdeğine doğru sarmal çizerek ilerlediği ve 2025 sonuna doğru çekirdekle birleştiği sonucuna ulaşıldı. Bu birleşme, Güneş’ten bir milyon kat daha parlak bir patlamayı tetikledi.

Karambelkar, birleşmeyi şiddetli bir çarpışma olarak tanımlayarak, “Bu şiddetli çarpışma yıldızın içinde bir bomba patlattı ve gördüğümüz parlak patlamayı üretti” ifadesini kullandı.

Gözlemler farklı teleskoplarla yapıldı

Yıldızlar ilk olarak Kaliforniya’daki Palomar Gözlemevinde bulunan kızılötesi WINTER teleskobu ile NASA’nın NEOWISE uzay teleskobundan elde edilen veriler kullanılarak tespit edildi. Ardından birleşme süreci, yörüngedeki SPHEREx ve James Webb uzay teleskoplarının yanı sıra çeşitli yer gözlemevleriyle izlendi.

Birleşen gök cismine, Çin mutfağında yaygın olan buharda pişmiş hamur işi “bao”dan esinlenilerek Bao adı verildi. Patlamaya ise otomatik olarak “AT2025abao” kodu atandı.

Birleşme yeni bir yıldız doğurmuş olabilir

Araştırmanın ortak yazarı ve Columbia Üniversitesi astrofizik profesörü Kishalay De, daha önce yıldız birleşmelerinin gözlemlendiğini ancak önceki örneklerdeki yıldızların küçük ve yoğun yapıda olduğunu vurguladı. De, fiziksel temas kurulduğunda bu tür cisimlerde birleşmenin neredeyse kaçınılmaz hale geldiğini aktardı.

De, bu olayda büyük yıldızın dış zarfının gevşek bağlı ve oldukça şişmiş olduğunu belirterek, böyle bir düzende birleşmenin her zaman gerçekleşmeyebileceğini ifade etti. Bazı durumlarda yutulan küçük yıldızın dış katmanları savurup büyük yıldızın çekirdeğini açıkta bırakabileceğini söyledi.

Araştırmacılar, büyük yıldız yaşamının sonuna yaklaşmış olsa da gerçekleşen birleşmenin, yeni bir yaşam şansı kazanmış gençleşmiş bir yıldız oluşturmuş olabileceğini değerlendiriyor.

Karambelkar, patlamaya verilen “AT2025abao” kodundan hareketle buharda pişirilen Çin hamur işiyle bağlantılı sıcak bir ifade olarak Bao adını kullandıklarını belirterek, “Bundan türetilen sıcak bir ifade olarak ona Bao dedik, Çin çörekleriyle olan benzerlik de bu lakabı benimsememizde kesinlikle etkili oldu” dedi.

Andromeda’da yıldız birleşmesi ilk kez doğrudan gözlendi

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Akşam Kapanışı 20 Kasım 2026 akşam Haber Bülteni
Giriş Yap

Bursa Kulisx ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

Bursa Kulis ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı

Merhaba, Ziyaretçi 👋

Bugün nasıl yardımcı olabilirim?

Dünya Andromeda’da yıldız birleşmesi ilk kez doğrudan gözlendi

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir