ABD ara seçimlerini Demokratların kazanması, yapay zeka yatırımlarına yönelik denetimlerin sıkılaşabileceği endişesini doğururken küresel teknoloji hisselerinde sert satışlara neden oldu.
Satış dalgası Asya piyasalarına yayıldı
New York borsasında başlayan gerileme, haftanın son işlem gününde Asya piyasalarına taşındı. Teknoloji şirketlerinin hisselerinde belirgin değer kayıpları görülürken, Güney Kore ve Japonya borsaları satışların odağına yerleşti.
Yalnızca beş ay önce rekor seviyelere çıkan teknoloji sektöründeki belirsizlik, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasını hızlandırdı.
Salı günü yapılan ara seçimlerde Demokratların başarısı, başlangıçta ABD Başkanı Donald Trump üzerinde İran ile savaşı bitirmesi yönünde baskı oluşturabileceği beklentisiyle piyasalarda olumlu karşılanmıştı. Ancak seçimlerin ardından yapay zeka altyapısına yapılacak yatırımların geleceği kısa sürede piyasaların temel gündemi oldu.
Veri merkezlerine yönelik muhalefet kaygıyı artırdı
ABD’de siyasi görüşleri farklı seçmen gruplarının veri merkezlerine geniş ölçekte karşı çıktığı görülürken, ara seçimlerde galip gelen çok sayıda siyasetçi bu projeleri yavaşlatma sözü verdi.
Piyasa analistleri, ilerici ABD Senatörü Bernie Sanders’ın veri merkezi inşaatları için ülke çapında moratoryum çağrısının yatırımcıların endişesini büyüttüğünü belirtti.
Şirketlerin yapay zeka alanına yönlendirdiği yüz milyarlarca dolarlık yatırımın ne zaman geri döneceğine dair mevcut soru işaretlerine borçlanma maliyetlerindeki son yükseliş de eklendi. Seçim sonuçları, şirketlerin mali yapısına ilişkin kaygıları daha da artırdı.
Teknoloji şirketlerinin değerlemelerinde yaşanan olağanüstü artışların piyasalarda oluşturduğu rahatsızlık da satış baskısını güçlendiren etkenler arasında yer aldı.
MCH Market Insights analisti Michael Hewson, yatırımcıların satış kararını şöyle değerlendirdi:
“Yatırımcılar, yapay zeka altyapı planlarına yönelik muhalefetin artabileceği endişesiyle satış yapıyor. Teksas’taki seçim sonuçları da eyaletteki siyasetçilerin, Trump’a verdiği destek nedeniyle Elon Musk’ın Tesla ve SpaceX şirketlerini hedef alabileceği kaygılarını tetikledi.”
Wall Street son 1,5 yılın en kötü gününü gördü
New York borsasında teknoloji şirketlerinin yoğun olduğu Nasdaq endeksi, Trump’ın kapsamlı küresel gümrük tarifelerini açıkladığı geçen yılın nisan ayından bu yana yüzdelik bazda en sert günlük düşüşünü yaşayarak yüzde 5,5 geriledi.
S&P 500 endeksi New York’taki işlemlerde yüzde 4’ün, Dow Jones endeksi ise yüzde 3’ün üzerinde değer kaybetti.
Bloomberg verilerine göre Philadelphia Yarı İletken Endeksi bu hafta yaklaşık yüzde 16 düşüşle geçen yılın nisan ayından bu yana en kötü performansına yöneldi.
ABD Başkanı Donald Trump, borsadaki çöküşten Demokratları sorumlu tuttu.
Trump, Truth Social hesabındaki paylaşımında “Borsa bugün çöktü çünkü Ahmak-okratlar salı günü büyük bir başarı kazandı. Bunu görmek çok üzücü, sadece kendinizi suçlayabilirsiniz! Başkan DONALD J. TRUMP” ifadelerini kullandı.
Asya’da çip şirketleri değer kaybetti
Wall Street’teki kayıpların ardından Asya piyasalarında da işlemler ekside sürdü.
Güney Kore’de Kospi endeksi gün içinde yaklaşık yüzde 9 gerilerken, çip üreticisi SK hynix yüzde 10, rakibi Samsung yüzde 8 değer kaybetti.
Aralık ayı sonundan tarihi zirvesine ulaştığı haziran ortasına kadar iki kattan fazla yükselen Kospi endeksi, bu zirvenin ardından yaklaşık yüzde 50 geriledi.
Japonya’da Tokyo borsası yüzde 7 düşerken Kioxia ve SoftBank hisseleri yüzde 10’un, Advantest hisseleri ise yüzde 8’in üzerinde değer kaybetti.
Tayvan’da TSMC hisselerinin yüzde 7 gerilemesi, Taiex endeksinin yaklaşık yüzde 8 düşmesine yol açtı.
Hong Kong, Şanghay, Sidney ve Singapur borsaları da yüzde 1’in üzerinde gerilerken Wellington ve Manila borsaları günü kayıpla tamamladı.
Saxo Markets analisti Neil Wilson, piyasalardaki durumu şu sözlerle anlattı:
“Sokaklar kana bulandı dostlar. Buradaki korku, Demokratların sınırı belirlemesi ve veri merkezi inşaatlarına engel koymasıyla birlikte momentumun tamamen tersine dönmesidir. Bu durum tamamen abartılı görünüyor ancak piyasadaki her şeyi satma eğilimi öncelikle bir miktar istikrar aramamızı gerektiriyor.”
Petrol fiyatları da yükseldi
Petrol fiyatlarındaki yeni yükseliş de piyasalardaki negatif havayı etkiledi.
Ara seçimlerin ardından İran savaşının sona erebileceği beklentisiyle gerileyen petrol fiyatları, perşembe günkü kazanımlarını cuma günü daha da artırdı.
ABD ve İran liderlerinin hafta başında ilerleme sağlandığına işaret etmesinin ardından yatırımcılar krizdeki gelişmeleri izlemeyi sürdürdü.
Piyasalarda ayrıca hafta başında açıklanan genel olarak olumlu verilerin ardından, günün ilerleyen saatlerinde duyurulacak ABD istihdam verisi bekleniyor.
