Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), 09.11.2026’da Antalya’da başladı. Açılışta konuşan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, iklim krizine karşı diyalog, uzlaşı ve aksiyon çağrısı yaptı.
Kurum: Sıfır noktasındayız, söz tükendi
BM COP31 İklim Değişikliği Konferansı Genel Kurulu’nda konuşan Murat Kurum, “Bugüne hazırlanmak için büyük mücadele verdik. Bugün Antalya’da buluşurken önce içinde yaşadığımız Dünya’nın fotoğrafına bakalım. Savaşların, jeopolitik gerilimlerin sürdürdüğü, yüz milyonlarca insanın gıdaya ulaşmakta zorlandığı bir dünya. Karşımızda hızla değişen bir dünya var. Hep birlikte mücadele etmek zorundayız.” dedi.
Kurum, iklim eylemindeki en ağır maliyetlerden birinin gecikme olduğunu belirterek şöyle konuştu: “İklim eyleminin en pahalı faturalarından biri gecikmedir. Bir ülkede azalan su, başka toplumların ekonomisine, göç hareketlerine ve güvenliğine kadar uzanan sonuçlar doğuruyor. Dünya bize çok açık bir şey söylüyor; sıfır noktasındayız. Bugünün dünyasında artık söz tükendi. İklim politikası aynı zamanda kalkınma, gıda, enerji ve şehir politikasıdır. Her şeyden önce insanın geleceğini koruma politikasıdır. Türkiye tarih boyunca bir köprü olmuştur. Cumhurbaşkanımız Erdoğan’ın liderliğinde, gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için sorumluluk üstlenmeye hazırdır.”
Bakan Kurum, COP31’in yaklaşımını da “Krizlerin birbirini büyüttüğü çağda çözüm sağlamalıyız. Sözleri sonuçlara dönüştürelim. Diyalog, uzlaşı ve aksiyon COP31’in üç kavramı.” sözleriyle açıkladı.
Antalya’nın zirveye bırakacağı mirasa ilişkin Kurum, “Tarihi işbirliğini burada kuralım. Antalya’nın mirası sözlerimizden büyük olsun. İnsana dokunan yolu açalım. Dünya ortak bir geleceğin sorumluluğunu paylaşacaktır.” ifadelerini kullandı.
COP31’e 6 kıtadan 102 lider katılacak
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın açıklamasına göre 9-20 Kasım arasında Antalya’daki COP31 Alanında gerçekleştirilen zirve, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği’ni bir araya getiriyor.
Altı kıtadan katılımın beklendiği COP31’de 95 ülke lideri ile 7 uluslararası kuruluş lider düzeyinde yer alacak. Liderlerin 37’si devlet başkanı, 35’i hükümet başkanı, 8’i devlet başkan yardımcısı, 7’si başbakan yardımcısı, 2’si veliaht prens, 1’i prens, 1’i meclis başkanı ve 4’ü özel temsilci olacak.
Avrupa Komisyonu, BM, BM Genel Kurulu, Dünya Bankası, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı da lider düzeyinde katılım bildirdi.
COP31’e lider düzeyinde Avusturya, Birleşik Krallık, Bosna-Hersek’ten 2, Bulgaristan, Finlandiya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Hollanda, İspanya, İsveç, İtalya, Karadağ, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya, Lihtenştayn, Malta, Moldova, Norveç, Rusya Federasyonu, Slovenya, Ukrayna, Botsvana, Burundi, Cezayir, Esvatini, Etiyopya, Fildişi Sahili, Gabon, Gine-Bissau, Komorlar, Kongo, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Lesoto, Libya, Madagaskar, Mali, Moritanya, Mozambik, Ruanda, Seyşeller, Somali’den 3, Sudan, Tanzanya, Togo, Zimbabve, Azerbaycan’dan 2, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Endonezya, Ermenistan, Filistin, Güney Kore, Gürcistan, Irak, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, İran’dan 2, Katar’dan 2, Kazakistan’dan 2, Kırgızistan, Kuveyt, Lübnan, Maldivler, Malezya, Özbekistan, Pakistan, Suriye, Suudi Arabistan, Tacikistan, Türkmenistan, Bolivya, Brezilya, Guyana, Venezuela’dan 2, Antigua ve Barbuda, Bahamalar, Barbados, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia, Avustralya, Kiribati, Marshall Adaları, Mikronezya, Niue, Palau, Solomon Adaları, Tonga, Tuvalu’dan katılım olacak.
COP kararları oy birliğiyle alınıyor
COP (Conference of the Parties/Taraflar Konferansı), 1992’de kabul edilen UNFCCC’nin en üst karar alma organı olarak tanımlanıyor. Sözleşmeye taraf tüm devletler COP’ta temsil edilirken, taraflar yıllık oturumlarda Sözleşme ve ilgili yasal araçların uygulanmasını gözden geçiriyor, küresel ilerlemeyi değerlendiriyor ve iklim değişikliğine koordineli yanıt verilmesi için gerekli kararları alıyor.
COP’ta kararlar oy çokluğuyla değil, tüm üye ülkelerin oy birliğiyle alınıyor. Organizasyonda 196 ülke ve Avrupa Birliği temsil ediliyor.
Görüşmelerin gündeminde iklim finansmanı var
COP’un temel görevleri arasında tarafların sunduğu ulusal bildirimler ile sera gazı envanterlerini incelemek bulunuyor. COP oturumları yıllar içinde Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması dahil küresel iklim eyleminde önemli dönüm noktaları oluşturdu ve uluslararası iklim politikasının yönünü belirledi.
COP31’de Türkiye ev sahipliği ve COP31 Başkanlığı görevlerini üstlenirken, Avustralya müzakerelerin başkanlığını yürütecek. Tarafların görüşmelerinde iklim finansmanı, adil geçiş, uyum ve emisyon azaltımı başlıklarının öne çıkması bekleniyor.
Küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi kapsamında ihtiyaç duyulan iklim finansmanı, önceki COP zirvelerinde olduğu gibi COP31 müzakerelerinin de öncelikli konuları arasında bulunuyor.
Türkiye COP31’i “Uygulama COP’u” olarak görüyor
Türkiye, ilk kez bir COP organizasyonuna ev sahipliği yapıyor. Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda Türkiye’nin COP31 Başkanlığı’nı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum yürütüyor.
Türkiye, ev sahipliğini yalnızca müzakere takviminin yürütüldüğü teknik bir süreç olarak değerlendirmiyor. Bugüne kadar COP süreçlerinde alınan karar ve hedeflerin somut adımlara dönüşmesi için ortak çabaya önem veriyor ve COP31’in küresel ölçekte kalıcı etkiler oluşturacak bir platform olarak güçlenmesine katkı sunmayı amaçlıyor.
Bu doğrultuda Türkiye’nin COP31 vizyonu, “diyalog”, “uzlaşı” ve “aksiyon” ilkeleri temelinde “Uygulama COP’u” olarak belirlendi.
