Palantir’in kurucularından Joe Lonsdale’ın kurduğu Cicero Enstitüsü, Trump yönetiminin “evsizler” stratejisini şekillendirdiği iddiasıyla gündeme geliyor.
Düşünce kuruluşunun etkisi ve konumlanması
Son dönemde gözetim teknolojileriyle tanınan Palantir’in kurucu ortaklarından Joe Lonsdale’ın kurduğu enstitünün, ABD genelinde sosyal politikalar üzerinde belirgin bir etki alanı oluşturduğu vurgulanıyor. 2019 yılında kurulan enstitünün piyasa temelli politika önerileri, Kaliforniya’daki liberal yönetimlerin ilgisizliği nedeniyle 2020’de taşındığı Teksas’ta geliştirdi.
Uygulanan model ve hedefler
Kuruluş, kentlerde sokakta uyumanın suç sayılması, “evsizlerin” geçici barınaklara veya zorunlu tedavi merkezlerine yönlendirilmesini ve bunu reddedenlerin hapisle cezalandırılmasını savunan bir yaklaşımı benimsedi; bu yaklaşım, söz konusu modelin temel savunusu olarak öne çıktı.
Yasal zemin ve geniş etki
Bu yaklaşım, 15 yılı aşkın süredir uygulan federal politikalara karşı çıkmasına rağmen son beş yılda geniş destek buldu. Washington Post’un aktardığı verilere göre Cicero Enstitüsü taslakları 15 eyalette kabul edilirken 11 eyalette sokakta uyumak suç kapsamına alındı.
ABD Yüksek Mahkemesinin 2024 tarihli “Grant’s Pass” kararı da kamp yasaklarının anayasaya aykırı olmadığına hükmederek bu sürece yasal zemin sağladı.
Güçlü bir iletişim ağı ve politika dönüşümü
Cicero Enstitüsü hazırladığı önerileri Donald Trump yönetiminin resmi politikası haline getirdi. Beyaz Saray yetkilileriyle düzenli temas halinde olan enstitü; evsizliğin bir kamu güvenliği krizi olarak ele alınması, kamp yasaklarının yaygınlaştırılması, zorunlu tedavi kurallarının getirilmesi ve kalıcı konut fonlarının sınırlandırılması süreçlerinde rol oynadı.
Enstitünün etki alanı yalnızca evsizlikle sınırlı kalmadı; 2021’den bu yana 29 eyalette kamu güvenliği, yapay zeka, sağlık ve eğitim alanlarında 214 yasa tasarısının onaylanmasına katkı sağladı.
Texas’ta üniversitelerdeki çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık ofislerini yasaklayan düzenleme ile Idaho’daki bürokrasi azaltma yasası da bu girişimler arasında yer aldı.
Girişimcinin bağlantı ağı, aralarında ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Elon Musk’ın da bulunduğu çok sayıda üst düzey isimle temaslarını içeriyor.
Lonsdale, Musk’ın seçim kampanyasını destekleyen America PAC için fon toplamasında ve Amerikan Hükümet Verimliliği Bakanlığına personel yönlendirilmesinde de ilişkilerini devreye soktu.
Politikaların ceza odaklı olduğunu belirten insan hakları savunucuları ve sağlık uzmanları ise uygulamalara sert tepki gösteriyor.
Ulusal Evsizlik Hukuku Merkezi temsilcisi Jesse Rabinowitz, Washington Post’a yaptığı açıklamada, düzenlemelerin zor durumdaki insanları hedef aldığını belirterek yönetime karşı dava açtıklarını bildirdi.
Kaliforniya Üniversitesinden Dr. Margot Kushel de bilimsel verilerin, zorunlu tedavi ve hapis yöntemlerinin temel barınma sorununu çözmediğini ifade etti.
Eleştirilere yanıt veren Lonsdale, doğrudan evsizliğin suç sayılmasına karşı olduğunu, hapsin yalnızca yasaları çiğneyenler için son çare olarak görülmesi gerektiğini savunarak mevcut sistemdeki kurumsal tıkanıklıkları aşmayı amaçladığını belirtti.
