Türkiye’deki sel ve su baskınlarının ardından TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şubesi, kentlerin aşırı hava olaylarına karşı dayanıklılığını artırmak için önleyici planlama ve yatırımların uygulanması çağrısında bulundu.
Doğal su akışı korunmalı
Şubenin yayımladığı basın açıklamasında, afetlere yalnızca sonrasında müdahale edilmesinin yeterli olmayacağı belirtilerek riskleri önceden azaltacak çalışmaların hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
İklim değişikliğine uyum sürecinde yağış düzenindeki değişimlerin dikkate alınması gerektiği kaydedilirken, her aşırı hava olayının iklim değişikliğiyle bağlantısının ayrıca bilimsel biçimde incelenmesi gerektiği vurgulandı.
Toprağın beton ve asfaltla kaplanması, dere yataklarının yapılaşmaya açılması, doğal su akışının engellenmesi ve altyapı eksikliklerinin yağışları afete dönüştürme riskini yükselttiği bildirildi.
Açıklamada, suyun yalnızca kent dışına hızla taşınması gereken bir unsur olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtilerek yağmur suyunun toprağa ulaşacağı, tutulacağı ve güvenli şekilde yönlendirileceği alanların oluşturulması istendi.
Dere ıslahı çalışmalarının havza ölçeğinde ele alınması gerektiğine dikkat çekilen açıklamada; doğal dere koridorları, kıyı bitki örtüsü ve taşkın alanlarının korunması çağrısı yapıldı. Akışı hızlandıran müdahalelerin dere yataklarının aşağı bölümlerinde yaratabileceği risklerin de hesaba katılması gerektiği belirtildi.
İklim eylem planları uygulanabilir hale getirilmeli
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şubesi, yerel yönetimler ile ilgili kurumlara yönelik önerilerini de paylaştı. İklim eylem planlarındaki çalışmalar için bütçe, sorumlu kurum, uygulama takvimi ve ölçülebilir hedeflerin açıkça belirlenmesi istendi.
Planların ilerleme durumunun ve sonuçlarının düzenli şekilde kamuoyuna açıklanması gerektiği kaydedilirken, taşkın riskini artıran arazi kullanımı ve yapılaşma kararlarının yeniden incelenmesi çağrısı yapıldı. Dere koridorları ile taşkın alanlarının korunması ve yağmur suyu altyapısının güncel yağış verilerine göre güçlendirilmesi de öneriler arasında yer aldı.
Doğa tabanlı çözümler yaygınlaştırılmalı
Şube, yağmur suyunun kentlerde yönetilmesi için yağmur bahçeleri, geçirgen yüzeyler, bitkilendirilmiş su tutma alanları, yağmur suyu depolama sistemleri ve ekolojik açıdan iyileştirilmiş dere koridorlarının artırılmasını önerdi.
Bu uygulamaların yerel toprak, arazi ve yeraltı suyu koşulları gözetilerek tasarlanması ve mühendislik altyapısıyla birlikte yatırım programlarına alınması gerektiği ifade edildi. Mevcut yağmur suyu sistemlerinin düzenli bakım ve temizliğinin yapılması, erken uyarı mekanizmaları ile afet hazırlık çalışmalarının geliştirilmesi de istendi.
Peyzaj mimarlarına etkin görev çağrısı
Peyzaj mimarlığının toprak, su, bitki örtüsü ve açık alanları birlikte değerlendiren yaklaşımıyla iklim değişikliğine uyum ve afet risklerinin azaltılmasında önemli bir rol üstlendiği vurgulandı.
Açıklamada, peyzaj mimarlarının su yönetimi, ekolojik onarım ve açık-yeşil alan sistemlerinin planlanması, uygulanması ve denetlenmesinde ilgili meslek disiplinleriyle iş birliği içinde etkin görev alması gerektiği belirtildi.
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası Bursa Şube Başkanı Zehra Çakır imzasını taşıyan açıklama, bilimsel çözümlerin bütçe, takvim ve kurumsal sorumluluk çerçevesinde uygulanması çağrısıyla tamamlandı.
