Brezilya’da cep telefonu gasplarının banka dolandırıcılığı ve kişisel veri hırsızlığıyla birleşmesi, pazar günü yapılacak devlet başkanlığı ilk tur seçimleri öncesinde kamu güvenliğini en önemli siyasi başlıklardan biri haline getirdi.
14 milyon kişi telefon hırsızlığının mağduru oldu
Brezilya Kamu Güvenliği Forumunun (FBSP) araştırmasına göre, son 12 ay içinde yaklaşık 14 milyon kişi cep telefonu hırsızlığı ya da gaspıyla karşılaştı.
AFP ajansının polis kayıtlarına dayandırdığı 2025 yılı raporunda, yetkililere bildirilen soygun ve hırsızlık olaylarının sayısı yaklaşık 830 bin olarak yer aldı. FBSP, cep telefonlarının kentlerde artan şiddete ilişkin toplumsal korkunun simgesi haline geldiğini belirtti.
Şebekeler telefonun içindeki verilere odaklanıyor
FBSP Örgütlü Suç Masası Koordinatörü Leonardo Silva, suç örgütlerinin artık telefonların maddi değerinden çok cihazlarda bulunan verilere yöneldiğini söyledi.
Sao Paulo Organize Suçlarla Mücadele Özel Eylem Grubu (GAECO) Savcısı Luiz Fernando Bugiga, bu ay Sao Paulo’da düzenlenen geniş kapsamlı polis operasyonunun organize yapıyı ortaya çıkardığını açıkladı.
Bugiga’nın verdiği bilgilere göre şebeke, dört uzmanlaşmış hücre şeklinde faaliyet gösteriyor. İlk hücre, çalınan cihazları banka transferleri ve veri hırsızlığını yöneten ikinci gruba teslim ediyor.
Üçüncü hücre, cihazları yeniden satılabilmesi için teknik işlemlerle “yasallaştırıyor”. Dördüncü grup ise telefonların ve parçaların satışını gerçekleştiriyor.
Savcı Bugiga, “Cep telefonu hırsızlığı kurban için çok yönlü kayıp, suçlu için çok yönlü kazanç kapısı yaratıyor” dedi.
Mağdurların hesaplarından binlerce dolar çekildi
Rio de Janeiro’da motosikletli saldırganların silah tehdidiyle şifresini aldığı 29 yaşındaki yazılım geliştiricisi Eduardo Metzker, AFP’ye yaptığı açıklamada banka hesaplarından kredi dahil yaklaşık 80 bin Brezilya reali (15 bin dolar) çekildiğini anlattı.
Aynı kentte takside seyahat ederken telefonu gasbedilen 36 yaşındaki diş hekimi Caroline Lo Bianco’nun dijital banka hesabından da 700 dolara yakın para aktarıldı.
Saldırganların Lo Bianco’nun adına elektronik alışveriş yaptığı ve yemek siparişleri verdiği belirlendi.
Brezilyalılar “hırsız telefonu” taşımaya başladı
FBSP verileri, gasp endişesinin Brezilya nüfusunun yaklaşık yüzde 30’unu, yani yaklaşık 65 milyon kişiyi, sokakta “hırsız telefonu” diye anılan ucuz ikinci bir cihaz kullanmaya yönelttiğini gösteriyor.
Çok sayıda kişi, bankacılık uygulamalarının bulunduğu asıl telefonunu evde bırakmayı tercih ediyor.
İpanema’da kapıcı olarak çalışan 42 yaşındaki Joel da Silva, silahlı bir soygunun ardından dört taksitle telefon alabilmek için bir ay telefonsuz kaldığını söyledi. Silva, çalıştığı binanın önünde yedi ay içinde dört soyguna tanık olduğunu da aktardı.
Anketler, güvenliğin seçmenlerin en büyük endişesi olduğunu ortaya koyuyor. Solcu Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, hedefinin “sıfır telefon hırsızlığı” olduğunu açıkladı.
Sağcı rakibi Flávio Bolsonaro ise cep telefonu suçları için verilen hapis cezalarını dört katına çıkarma sözü verdi. Mağdurlardan Metzker, siyasetçilerin bu vaatlerine artık inanmadığını belirtiyor.
