Batı Avrupa, yaz boyunca iklim değişikliğinin sıcaklık, kuraklık ve orman yangınlarını şiddetlendirdiği bir dönemde kayıtlardaki en sıcak haziran-temmuzu yaşadı. Copernicus İklim Değişikliği Servisi, bölgedeki iki aylık ortalama sıcaklığının 21,62 dereceye ulaştığını, temmuzda dünya denizlerindeki yüzey sıcaklığının da rekor kırdığını bildirdi.
Bu yıl, iklim değişikliğinin etkisiyle bölgede tarihin en sıcak haziran-temmuz dönemi kaydedildi; sıcaklık dalgası ve ağır kuraklık yangın riskini artırdı.
Gözlemler ve etkiler
Copernicus, bölgedeki haziran ve temmuz aylarının ortalama sıcaklığının 21,62 dereceye ulaşmasının 2022’de aynı dönem için kaydedilen rekoru aştığını belirtti. Ayrıca bu değer, yaz boyunca şimdiye dek görülen olağanüstü ve sürekli sıcaklığı yansıtıyor.
Topraktaki nem seviyelerinin de Batı Avrupa’yı son ağır kuraklığın vurduğu Temmuz 2022’ye kıyasla kayda değer ölçüde düşük olduğu bildirildi.
Copernicus’u işleten Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nden Samantha Burgess, “Bu, iklim değişikliğinin aşırı sıcaklıkları nasıl şiddetlendirdiğinin açık bir örneği. Sıcaklık ve kuraklık giderek birbirini daha fazla besliyor” dedi.
Temmuzda Fransa, İspanya, Avusturya ve Macaristan’ın yanı sıra Birleşik Krallık, İrlanda ve İzlanda’nın bir bölümünde de son derece kurak şartlar gözlendi.
Nehirlerin debisi olağan dışı seviyelere inerken Sen, Ren ve Tuna özellikle etkilendi. Birçok Avrupa ülkesinde ulaşım, sulama ve enerji üretimi bu durumdan zarar gördü.
Sıcak ve kurak hava, yangınların çıkması ve yayılması için de elverişli şartlar oluşturdu.
Bilim insanları, Avrupa’da büyük yangınlara zemin hazırlayan aşırı hava şartlarının iklim değişikliğiyle birlikte daha sık görüldüğünü belirtiyor.
Fransa ve İspanya bu yaz yaşayanların hatırladığı en ağır yangınlarla mücadele ederken Avrupa’daki diğer ülkelerin yanı sıra ABD’nin kuzeybatısı ile Kanada’da da ciddi yangınlar çıktı.
Copernicus ayrıca dünya denizlerindeki sıcaklığın, Avrupa çevresindeki deniz sıcak hava dalgaları ve Pasifik’te şekillenmekte olan güçlü El Niño’nun tesiriyle temmuzda üst üste ikinci ay rekor seviyeye ulaştığını açıkladı.
Temmuzda dünya genelinde ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 20,96 dereceye çıkarak 2023’teki önceki rekoru aştı.
Copernicus Direktörü Carlo Buontempo, Akdeniz ve Atlas Okyanusu’nun bazı kesimlerinde sıcaklıkların olağan dışı yüksek olduğunu, ancak oluşmakta olan El Niño’nun rekor deniz sıcaklıklarının muhtemelen başlıca itici gücü olduğunu söyledi.
5 Ağustos’ta gazetecilere yaptığı açıklamada, “Şimdi çok büyük bir El Niño’la karşı karşıyayız. Şiddeti bakımından muhtemelen eşi görülmemiş bir El Niño. Tropikal Pasifik’ten gelen katkının oldukça önemli hale geldiği açık” dedi.
Doğal bir iklim döngüsünün sıcak evresi olan El Niño, tropikal Pasifik’teki deniz sıcaklıklarını geçici olarak yükseltiyor ve dünyanın çeşitli bölgelerinde kuraklık ve sel gibi aşırı hava hadiselerini etkileyebiliyor.
El Niño aynı zamanda fosil yakıtların yakılmasıyla halihazırda ısınmış olan gezegene ilave sıcaklık getiriyor.
El Niño hadiseleri genellikle yıl sonunda zirveye ulaşıyor. Ardından okyanustaki ısının atmosfere salınması küresel sıcaklıkları daha da yükseltiyor.
Son El Niño, 2023 ve 2024’ün sırasıyla kayıtlardaki ikinci en sıcak ve en sıcak yıllar olmasına katkıda bulundu.
Buontempo, bilim insanlarının küresel ortalama sıcaklıklarda bu yılın ilerleyen aylarında veya 2027’nin başlarında yeni bir rekor beklediğini söyledi.
Copernicus’a göre geçen ay, ortalama yüzey hava sıcaklığının sanayi öncesi dönemi temsil eden 1850-1900 ortalamasının 1,47 derece üzerinde seyretmesiyle kayıtlardaki en sıcak ikinci temmuz aylarından biri oldu.
Son 11 yılın tamamı kayıtlardaki en sıcak yıllar olurken Buontempo, “Hayatımız boyunca, hatta büyük ihtimalle medeniyetimizin tarihi boyunca bu kadar sıcak bir iklim görmedik” dedi.
Buontempo, “Ve bildiğimiz üzere bu ısınmanın başlıca sebebi sera gazları” diye konuştu.
Okyanuslar, insanlığın karbon salımlarının yol açtığı fazla ısının büyük bölümünü emdiğinden iklimin düzenlenmesinde kilit rol oynuyor.
Denizlerin ısınması ise daha güçlü fırtına ve yağışları beslemek, mercan resiflerinin beyazlamasına yol açmak gibi gezegen üzerinde başka zararlı tesirler doğurabiliyor.
Copernicus, karada ve denizde uydulardan ve meteorolojik gözlemlerden elde edilen milyarlarca ölçümü kullanıyor. Kurumun veri kayıtları 1940’a kadar uzanıyor.
