Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ekonomik bağlar, köklü tarihi ve kültürel dayanışmanın desteğiyle yeni bir döneme evriliyor. Tarihi bağlar ticari ortaklığı güçlendirdikçe, ulaştırma, altyapı, enerji, turizm, sanayi ve lojistik alanlarındaki yatırımlar bu işbirliğini ekonomik üretime dönüştürüyor. Serbest Ticaret Anlaşması’nın üzerinden yaklaşık 25 yıl geçmişken, iki ülke arasındaki yıllık ticaret hacmi yaklaşık 100 milyon dolardan 1 milyar dolar seviyesine ulaştı ve bu süreç son çeyrek yüzyılda yaklaşık 10 kat büyüdü.
TİCARETİN YENİ ROTASI
Son dönemde küresel ticaretteki dönüşüm, alternatif ulaştırma koridorlarının önemini artırdı. Rusya-Ukrayna çatışması, Orta Doğu’daki tansiyonlar ve küresel lojistikteki kırılganlıklar, ülkeleri yeni ticaret güzergahları aramaya itti. Türkiye, bu süreçte Avrupa ile Asya arasında kilit bir lojistik merkezi olarak konumunu güçlendiriyor. Doğu-Batı ekseninde Orta Koridor’un en kilit ülkelerinden biri olan Türkiye, alternatif ticaret yollarını güçlendirmek amacıyla geniş çaplı yatırımlara imza atıyor.
120 KM DEMİRYOLU
Bu hedefler doğrultusunda İstanbul’da Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçecek yaklaşık 120 kilometrelik demir yolu hattı için Dünya Bankası öncülüğünde altı uluslararası finans kuruluşundan 6 milyar 750 milyon dolarlık finansman sağlandı. Ayrıca Körfez bölgesini Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayacak Kalkınma Yolu Koridoru, bölgesel ticarette yeni bir alternatif olarak öne çıkıyor. Kuzey Makedonya, Pan-Avrupa ulaşım koridorlarındaki stratejik konumu sayesinde Balkanlar’ın lojistik merkezlerinden biri olmayı hedefliyor. Özellikle Koridor 8 ve Koridor 10 projeleri tamamlandığında bölgesel ticaretin hız kazanması bekleniyor.
LOJİSTİKTEN ENERJİYE YENİ FIRSATLAR
Ekonomik iş birliği yalnızca geleneksel ticaret kalemleriyle sınırlı değil. Kuzey Makedonya’nın elektrikli ekipmanlar, kimya ve tekstil sektörlerindeki üretim kapasitesi, Avrupa tedarik zincirlerini çeşitlendirmek isteyen Türk şirketleri için önemli fırsatlar sunuyor. Ülkenin Serbest Ekonomik Bölgeleri ile gelişen kara ve demir yolu altyapısı da üretim ve lojistik yatırımları için avantaj sağlıyor. Enerji alanı da iş birliğinin yeni başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Kömürden uzaklaşma ve yenilenebilir enerjiye geçiş sürecindeki Kuzey Makedonya’nın güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarında Türk şirketlerinin deneyiminden yararlanması bekleniyor. Yeşil dönüşüm ve enerji verimliliği projeleri de iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin yeni odakları arasında gösteriliyor.
4 TÜRK ŞİRKETİ BULUNUYOR
İki ülke arasındaki ekonomik bağların en sağlam temellerinden biri doğrudan yatırımlar olarak öne çıkıyor. Bugün Kuzey Makedonya’da tamamı Türk sermayeli veya ortaklık yapısıyla faaliyet gösteren yaklaşık 4 bin Türk şirketi bulunuyor. Bu şirketler bankacılık, hizmetler, turizm, sanayi, madencilik, sağlık ve üretim sektörlerinde faaliyet gösterirken binlerce kişiye istihdam sağlıyor. Türk yatırımcılar, yabancı sermayeli şirket sayısı bakımından ülkede ilk sırada yer alırken, yatırım hacmi açısından da en büyük yatırımcı ülkeler arasında bulunuyor. Bankacılık sektöründe ise Türk sermayeli kuruluşlar yaygın şube ağı ve yüzlerce çalışanıyla önemli bir pazar payına sahip durumda.
2 MİLYAR DOLARLIK PROJE ÜSTLENİLDİ
Ekonomik iş birliğinin diğer önemli ayağını Türk müteahhitlik sektörü oluşturuyor. Bugüne kadar Kuzey Makedonya’da yaklaşık 2 milyar dolar değerinde projeler üstlenen Türk müteahhitlik firmaları, altyapı ve üstyapı yatırımları kapsamında toplam 45 proje başarıyla tamamladı. Yeni dönemde Avrupa Birliği’nin Batı Balkanlar Büyüme Planı çerçevesinde Kuzey Makedonya’ya sağlanacak yaklaşık 750 milyon euroluk finansman da Türk şirketleri için ek fırsatlar yaratabilir. Özellikle otoyollar, demir yolları, enerji yatırımları ve şehir altyapıları bu süreçte öne çıkan alanlar olarak değerlendiriliyor.
TURİZM VE ULAŞIMDA GÜÇLÜ BAĞLAR
Ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesinde ulaşım ve turizm önemli rol oynamaya devam ediyor. Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki yoğun hava trafiği, ticaret ve turizm hareketliliğini destekliyor. Türk turistler Balkanlar’da en çok Kuzey Makedonya’yı tercih eden ziyaretçiler arasında bulunuyor; ayrıca Kuzey Makedonya’ya gelen yabancı turistler arasında Türk ziyaretçiler de ilk sıralarda yer alıyor.
Serbest Ticaret Anlaşması sayesinde 100 milyon dolardan 1 milyar dolara fırlayan ticarette yeni hedefler, ulaştırma koridorları ve milyarlarca dolarlık yeni yatırım olanakları doğuruyor.
