Yaş sebze ve meyve fiyatlarını artırarak haksız kazanç elde ettikleri değerlendirilen 41 büyük dağıtıcı firma ve yöneticilerine yönelik soruşturmanın Bursa ayağında 5 şüpheli hakkında işlem yapıldı.
Soruşturmada Bursa’dan 5 şüpheli
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada, ürünlerin tarladan tüketiciye ulaşana kadar geçtiği tüm aşamalar incelendi. Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı Çiftçi Kayıt Sistemi verileri ile Vergi Denetim Kurulu raporları araştırmaya dahil edildi.
Dosyada Bursa’dan 5 şüphelinin yer aldığı belirlendi. Şüphelilerin Yıldırım, Nilüfer, İznik ve Osmangazi ilçeleriyle bağlantılı olduğu tespit edildi. Soruşturma listesinde Ahmet D., Sabri B., Casım A., Ayşenur A. ve İsmail S. isimleri bulunuyor.
Bursa bağlantılı firmalar arasında Ahmet D.’nin Yıldırım ilçesi Gökdere’deki firması, Sabri B. ve Casım A.’nın Nilüfer’deki faaliyetleri, bir gıda şirketinin İznik adresi ve başka bir gıda şirketinin Osmangazi adresi yer alıyor.
Yaklaşık 1250 çiftçinin beyanı alındı
Yaklaşık 1250 çiftçinin ifadesine başvurulan incelemede, bazı tedarikçi firmaların ürünleri gerçek alış bedelinden daha yüksek gösterecek şekilde müstahsil makbuzu kestiği öne sürüldü. Ayrıca ürün arzının düşük, maliyetlerin yüksek gösterildiği ve tedarik zincirinin gereksiz biçimde uzatılarak fiyatların yukarı çekildiği yönünde tespitler yapıldı.
Vergi Denetim Kurulu raporlarında bazı şirketlerin gerçeğe aykırı müstahsil makbuzları düzenlediği, belgelerin bir bölümünün hayatta olmayan kişiler adına hazırlandığı ve bazı kişilerin kendi adlarına düzenlenen evraklardan haberdar olmadıklarını söyledikleri aktarıldı.
49 hayatını kaybetmiş kişi adına 87 makbuz
Dosyanın dikkat çeken bölümlerinden biri Ahmet D. hakkında hazırlanan raporda yer aldı. Vergi Denetim Kurulu’na göre, 01 Ocak 2025-31 Mart 2026 tarihleri arasında daha önce hayatını kaybetmiş 49 kişi adına toplam 87 müstahsil makbuzu düzenlendi.
Bu belgelerin toplam değerinin 2 milyon 524 bin 987 lira 35 kuruş olduğu belirlendi. Raporda bazı kişilerin ölüm tarihlerinin, belgelerin düzenlenmesinden yıllar önce olduğu görüldü. Bu kişiler adına hazırlanan makbuzların gerçek bir ürün teslimine dayanıp dayanmadığının ayrıca incelendiği kaydedildi.
“Ürün satmadım, firmayı tanımıyorum” beyanı
Raporda, bazı kişilerin adlarına düzenlenen makbuzlardan haberlerinin olmadığını belirttikleri ifade edildi. Y. G.’nin adına düzenlenen toplam 1 milyon 59 bin 975 liralık makbuzlarla ilgili olarak ürün satmadığını, zirai faaliyeti ve üretimi bulunmadığını, Ahmet D.’yi tanımadığını söylediği aktarıldı.
Yusuf K. de kendi adına düzenlenen belgelerden haberdar olmadığını, ürün satmadığını ve Ahmet D.’nin çalışanı olduğunu beyan etti.
Bazı kişilerin ise Ahmet D.’nin yanında çalıştıkları ve köylülerden ürün topladıkları yönündeki ifadelerine yer verildi. Bir başka kişinin adına 7 milyon 932 bin 22 lira 25 kuruş tutarında makbuz düzenlendiği, bu kişinin de üretmediği bazı ürünlerin kendi adına kayda geçirildiğini söylediği belirtildi.
Makbuzlar üretim verileriyle karşılaştırıldı
Vergi Denetim Kurulu, makbuzların yanı sıra belgelerde gösterilen ürünlerin gerçekten üretilip üretilmediğini de araştırdı. Üretici beyanları, arazi büyüklükleri, üretim kapasitesi, hasat dönemleri, kantar ve nakliye evrakları, Hal Kayıt Sistemi bildirimleri ile banka ve ödeme hareketleri birlikte değerlendirildi.
İncelemelerde bazı makbuzların gerçek ürün teslimine dayanmadığı, bazı kişilerin çiftçilik yapmadığı, ilgili firmayı tanımadığı veya firmaya ürün vermediği yönündeki beyanlara ulaşıldı. Bazı belgelerdeki ürün miktarlarının üreticilerin arazi büyüklüğü ve makul üretim kapasitesiyle açıklanamadığı da rapora yansıdı.
22 ilde 109 adrese eş zamanlı operasyon
Soruşturma kapsamında 41 büyük dağıtıcı firma ile 41 şüpheli yönetici hakkında gözaltı kararı verildi. Operasyonun, şüphelilerin 22 ilde bulunan toplam 109 iş yeri ve ikamet adresinde eş zamanlı gerçekleştirildiği bildirildi.
Soruşturmanın fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları kapsamında sürdüğü öğrenildi.
Vergi Denetim Kurulu raporunda, araştırmanın ilk aşamasında riskli görülen 207 firma arasından yüksek tutarlı müstahsil makbuzlarıyla öne çıkan 15 firmanın seçildiği, ikinci aşamada ise 26 firma hakkında tespit yapıldığı belirtildi.
Şüphelilerle ilgili işlemlerin devam ettiği, delillerin toplanmasının ardından adli sürecin sürdürüleceği bildirildi.
