ABD istihbaratının Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı adına çalıştığından şüphelendiği Alice Huang, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile bağlantısı ve 4 milyar dolarlık çip ticaretiyle gündemin merkezine yerleşti.
Çin-ABD teknoloji rekabetinde kritik isim
ABD ile Çin arasındaki yapay zeka yarışında adı öne çıkan Çinli iş insanı Alice Huang, Şanghay finans çevrelerinden teknoloji sektörünün güçlü yöneticileriyle kurduğu ilişkilere uzanan kariyeriyle tanınıyor.
Çince adı Huang Le olan Alice Huang’ın Nvidia CEO’su Jensen Huang ile akrabalığı bulunmuyor. The New York Times (NYT), 15 yıllık şirket belgeleri ile konuya ve iş ağına aşina 6’dan fazla kişi ve hükümet yetkilisiyle yaptığı görüşmelere dayanarak Huang’ın geçmişini ve ticari bağlantılarını inceledi.
İlişki, casusluk ve çip soruşturması
Jensen Huang’ın, Çin istihbaratı adına casusluk yaptığından şüphelenilen Alice Huang ile evlilik dışı ilişki yaşadığı son günlerde ortaya çıkmıştı. New York Times ve ABD istihbarat yetkililerine dayandırılan haberlerde, Çin Devlet Güvenlik Bakanlığının Alice Huang’ı bilgi toplamak için devşirmiş olabileceği değerlendiriliyor.
İkilinin 2023 sonunda Singapur’da tanıştığı, son üç yılda ise Şanghay, Tayvan ve Silikon Vadisi gibi merkezlerde bir araya geldiği tespit edildi.
Alice Huang’ın yöneticisi olduğu Singapur merkezli veri merkezi şirketi Megaspeed, son yıllarda Nvidia’dan 4 milyar doların üzerinde çip satın alarak Güneydoğu Asya’nın en büyük alıcılarından biri oldu. ABD hükümeti, şirketin gelişmiş yarı iletkenleri ABD yaptırımlarını aşarak Çin’e gönderdiği şüphesiyle soruşturma yürütüyor.
İddiaların gündeme gelmesinin ardından Jensen Huang, Nvidia çalışanlarına gönderdiği yazılı mesajda eşine ihanet ettiğini kabul etti; ailesinden ve çalışma arkadaşlarından özür diledi. Huang, şirketi ve ABD ulusal güvenliğini korumaya yönelik soruşturmalarla tam işbirliği yapacağını bildirdi.
BBC’nin haberine göre Nvidia Yönetim Kurulu da olay hakkında bağımsız bir iç soruşturma başlattı. Şirket, şu ana kadar ticari sırların sızdırıldığına ilişkin kanıt bulunmadığını açıklasa da yatırımcılar, ilişkinin gizlenerek hissedarların yanıltıldığı gerekçesiyle dava açtı.
Televizyon haberciliğinden finans dünyasına
İnternette yer alan özgeçmişine göre Alice Huang, kariyerine 4 yıl televizyon muhabirliği yaparak başladı. Daha sonra HSBC’nin özel bankacılık bölümünde ve Çin devlet destekli yatırım bankası CITIC Securities’de görev aldı.
Huang’ın adının görüldüğü en eski şirket kayıtları 2010 yılına uzanıyor. Çinli yönetici, Pekin’de yetkililerin uğradığı Beihu No. 9 adlı özel golf kulübündeki küçük bir “spor ve eğlence kulübü” şirketinde yer aldı. Mekan, temalı saunaları, buhar odaları ve kaz ciğeri, kıllı yengeç ile Häagen-Dazs bulunan açık büfesiyle biliniyordu.
Sonraki yıllarda offshore bir şirket üzerinden, hisselerini Hong Kong’da halka arz edecek Çinli bir tıbbi ekipman üreticisine yatırım yapan Huang, uzun süre Şanghay finans çevrelerinde faaliyet gösterdi. Onu tanıyanlara göre hem Çinli hem de ABD’li teknoloji yöneticileriyle kolayca iletişim kurabiliyordu.
Alice Huang, Çin’de 2000’li yıllarda genç yaşta borsa stratejisti olarak tanınan ve Çin finans medyasının “harika çocuk” olarak nitelendirdiği 51 yaşındaki fon yöneticisi Kang Wei ile yakın çalıştı. Kang Wei, 2010’larda online oyun şirketleri de dahil olmak üzere özel sermaye yatırımlarına yöneldi.
Çinli yatırımcılara ve çalışanlara Alice Huang’ın eşi olarak tanıtılan Kang Wei, halka açık şirketlerdeki hisselerini bildirmediği gerekçesiyle Çin menkul kıymetler düzenleme kurumundan en az iki kez para cezası aldı. Düzenleyici kurum kayıtlarına göre Kang Wei, şirket kontrolü için diğer yatırımcılarla da mücadele etti.
İkili, Ağustos 2023’te doğudaki Nanjing kentinde devlet destekli bir otomotiv teknolojisi şirketini birlikte ziyaret etti. 2020 yılına gelindiğinde ise Şanghay yatırım çevrelerinde şirket devralmaları gerçekleştiren bağlantılı şirketlerden oluşan bir ağı yönetiyorlardı.
Aynı yılın baharında bu ağ, internet devi Tencent için Şanghay’da yapay zeka bilgi işlem merkezi kurma ve işletme projesini aldı. Kaynaklardan biri, Kang Wei’nin ortak işlere para toplamak için Alice Huang’ın Nvidia CEO’su ile bağlantılarını öne çıkardığını söyledi.
Megaspeed’in kuruluşu ve Nvidia erişimi
ABD hükümeti, 2022’nin sonlarında Pekin’e ekonomik ve askeri üstünlük sağlayabileceği endişesiyle Çin’e gelişmiş yapay zeka çiplerinin satışına kısıtlama getirdi. Bu parçaların satın alınabilmesi için şirketlerin Çin dışında kurulması ve ülkeyle belirgin bir mülkiyet bağının bulunmaması gerekiyordu.
Alice Huang, 2023 yılında Şanghay’daki ağıyla bağlantılı 7Road adlı online oyun firmasının Singapur’daki yan kuruluşunu satın almak amacıyla Britanya Virjin Adaları’ndaki bir şirketi kullandı. Daha sonra adını Megaspeed olarak değiştirdiği şirketi aynı yıl Singapurlu bir paravan şirkete devretti.
Devirden sonra günlük faaliyetler üzerindeki kontrolünü sürdüren Huang, arkasında Çin’deki yerel veri merkezleri, hükümet ve savunma sanayisiyle bağlantılı varlıklı teknoloji yatırımcılarının bulunduğu Megaspeed’i yeniden yapılandırdı.
Alice Huang, Aralık 2023’te Singapur’daki bir İtalyan restoranında Jensen Huang ile buluşup gülümseyerek poz verdi. Megaspeed ise mülkiyet değişikliğinden yalnızca 4 gün sonra Nvidia bulut ortağı seçildi ve aranan bileşenlere erişim sağladı.
Sosyal medya fotoğrafları, Huang’ın son üç yıl içinde Jensen Huang ile Şanghay’daki Pujiang Huaiyan restoranında, Nvidia’nın Silikon Vadisi merkezinde, Kaliforniya’daki San Jose’nin güneyindeki bir golf tesisinde, WeChat’te paylaşılan bir golf sahasında ve Tayvan’da görüştüğünü gösterdi. Alice Huang, Haziran 2024’te Taipei’deki bir teknoloji etkinliğinde bu yakınlığını da sergiledi.
Etkinliğe katılan veri yazılımı sağlayıcısı NetThunder’ın CEO’su Parker Schmitt, gece yarısından hemen sonra Alice Huang’ın teknoloji yöneticileriyle konuşurken Nvidia liderini çağırmayı teklif ettiğini anlattı: “Bize ‘Jensen’ı buraya getirebileceğime bahse girerim’ dedi ve ardından Jensen hemen çıkageldi” dedi.
İki Nvidia yöneticisiyle birlikte partiye katılmayı zaten planlayan Jensen Huang, kısa süre sonra mekana geldi ve grupla bir kadeh viski içti.
Schmitt, Alice Huang’ın yetenekli bir satış yöneticisi olarak görülmek istediğini, sosyal medya hesabının şarap içilen restoran ve golf sahası fotoğraflarıyla dolu olduğunu aktardı. Schmitt, teknoloji sektöründe “Jensen ile çekilen fotoğraflar bir gurur kaynağıdır” ifadesini kullandı.
