Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik temaslar kapsamında ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ı Kremlin’de kabul etti.
Kremlin’de Ukrayna gündemi
Görüşmede Ukrayna’daki ihtilafın çözümüne ilişkin başlıklar ele alındı. Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov’un verdiği bilgiye göre toplantıya Rus müzakere heyetinin başkanı Vladimir Medinskiy ile Rusya Devlet Başkanının Yabancı Ülkelerle Yatırım ve Ekonomik İşbirliği Özel Temsilcisi ve Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF) Başkanı Kirill Dmitriyev de katıldı.
Rus devlet ajansı TASS’ın haberine göre Dmitriyev, Rusya, Ukrayna ve ABD heyetlerinin 10-11 Kasım’da Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’de gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından Moskova’ya gelen ABD’li temsilcileri Vnukovo Havalimanı’nda karşıladı. Witkoff ve Kushner, havalimanından otele geçtikten sonra Kremlin’e gitti.
Putin’den Konstantinovka için insani misyon önerisi
Putin, ABD’li muhataplarından görüşmelerin düzenlenmesi nedeniyle Donald Trump’a teşekkürlerini iletmelerini istedi. Rus lider ayrıca Herson bölgesindeki Oleşki’deki insani sorunun çözümüne ve yardım misyonunun kurulmasına katkıları nedeniyle Trump’ın eşi Melania Trump’a teşekkür etti.
Oleşki’de gerçekleştirilen benzer çalışmada Ukrayna ile olumlu bir insani işbirliği deneyimi yaşandığını belirten Putin, aynı yöntemin Konstantinovka’da uygulanmasını önerdi.
RİA Novosti’nin aktardığına göre Putin, “Kentte yüzlerce sivil kaldı, Rusya onları tahliye etmeyi öneriyor” dedi.
Konstantinovka çevresinin mayınlardan arındırılması için Rusya’nın beş güne ihtiyacı olduğunu söyleyen Putin, misyonun hazırlık sürecinin Rusya İnsan Hakları Yetkilisi Yana Lantratova ile Ukrayna Ombudsmanı Dmitro Lubinets’e bırakılmasını teklif etti.
Putin, Rusya’nın Konstantinovka üzerinde kontrol sağladığını ve operasyonun güvenliğini garanti etmeye hazır olduğunu ifade etti. Ukrayna’nın kenti kontrol ettiğini ileri sürmesi durumunda ise güvenliği kendi taraflarından sağlaması gerektiğini belirtti.
Moskova yabancı askerlerin konuşlandırılmasına karşı
Ukrayna’da kalıcı bir barış istediklerini dile getiren Putin, Rusya bakımından Ukrayna’yla tek ayrım hattının devlet sınırı olduğunu söyledi.
Ukrayna tarafının “gri bölgeler” meselesini gündeme getirdiğini bildiklerini aktaran Putin, toprak konusundaki temel önceliğin o bölgelerde yaşayan insanlar olduğunu kaydetti.
Ukrayna topraklarında yabancı asker bulundurulmasının kabul edilemeyeceğini vurgulayan Rus lider, bunun Rusya’nın ulusal güvenliği açısından tehdit oluşturacağını ve söz konusu birliklerin Rus ordusu için meşru hedef sayılacağını ifade etti.
Putin, Rusya’nın Avrupa’yla diyaloğa hiçbir zaman karşı olmadığını, temasları Avrupalıların kestiğini savundu. Avrupalıların savaş ya da barıştan hangisini istediklerine karar vermeleri için ABD’nin onlarla “çalışmasını” istediklerini belirtti.
Witkoff ve Kushner, Zelenskiy’i bilgilendirecek
Steve Witkoff, Abu Dabi’deki görüşmelerin olumlu bir havada gerçekleştiğini ve Rusya ile Ukrayna heyetlerinin verimli bir çalışma yürüttüğünü söyledi. Rus heyetinin başkanı Vladimir Medinskiy’e teşekkür etti.
Reuters’ın haberine göre yaklaşan esir takasının süreçte ilerleme sağlandığını gösterdiğini ifade eden Witkoff, Avrupalıların müzakerelerde bulunmadığını ancak sonuçlar hakkında bilgilendirildiklerini aktardı.
ABD Başkanı Trump’ın Ukrayna’daki savaşı mümkün olan en kısa sürede sona erdirmeyi hedeflediğini belirten Witkoff, Putin’le yaptığı görüşmeye ilişkin bilgileri Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’e aktaracağını söyledi.
Jared Kushner ise Kremlin’deki görüşmede savaşın bitirilmesi ve barışa ulaşma yollarının ele alınmasını umduğunu dile getirdi. Avrupalıların müzakerelere katılma ve çatışmayı sona erdirme isteğini gördüklerini belirten Kushner, bölge ülkeleriyle Avrupa’nın güvenlik mimarisi konusunda görüşmelerin başladığını kaydetti.
Kushner, 11 Kasım’da Abu Dabi temaslarının ardından X hesabından yaptığı açıklamada, Rusya ile Ukrayna arasındaki ciddi görüş ayrılıklarının sürdüğünü belirtmişti. ABD’nin kaydedilen ilerlemeyi geliştirerek kalıcı barış için daha geniş kapsamlı çok taraflı görüşmelere geçmeyi amaçladığını duyurmuştu.
Kushner, açıklamasında şu ifadeleri kullanmıştı:
“Ukrayna ve Avrupalı ortaklarımızla yakın eşgüdüm içinde, yarın Moskova’da Devlet Başkanı Putin ile ele alacağımız öneriler üzerinde mutabık kaldık; ardından da Devlet Başkanı Zelenskiy ile istişareler yürüteceğiz.”
Kushner ayrıca Abu Dabi görüşmelerini, “Önemli bir insani atılım sağlandı: Ukrayna ve Rusya, savaş boyunca yapılacak en büyük esir takası konusunda prensipte anlaştı” sözleriyle değerlendirmişti.
Moskova ziyaretini açıklarken Putin’le Avrupalıların müzakerelere katılımını da görüşeceklerini belirten Kushner, Rus liderin bunu kabul etmesi halinde tarafların “çok daha fazla ilerleme kaydedebileceği” görüşünü paylaşmıştı.
Rusya, ABD ve Ukrayna dokuz ay sonra yeniden buluştu
Rusya, ABD ve Ukrayna heyetleri, yaklaşık dokuz aylık aranın ardından 10 ve 11 Kasım’da Abu Dabi’de üçlü müzakereler için bir araya geldi.
Rus heyetine Devlet Başkanı Yardımcısı Vladimir Medinskiy, Ukrayna heyetine Dış İstihbarat Servisi Başkanı Rüstem Umerov başkanlık etti. ABD’yi ise Steve Witkoff, Jared Kushner ve NATO Avrupa Birleşik Kuvvetleri Başkomutanı Alexus Grynkewich temsil etti.
İlk gün dört saati aşan görüşmelerde, Rus, Amerikalı, Ukraynalı ve Avrupalı temsilcilerin açıklamalarına göre ana gündem Avrupa’da güvenlik mimarisinin kurulmasıydı. Bu başlık, çatışma sonrasında Moskova ve Kiev’e sağlanacak güvenlik garantilerini de kapsıyordu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ilk günün sonunda görüşmelerin “verimli” geçtiğini açıkladı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy toplantıyı “Ruslarla işler zor” sözleriyle değerlendirdi. Rus heyetindeki Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov ise müzakerelerin seyri hakkında yorum yapmak için “henüz erken” olduğunu söyledi.
İkinci günün sonuçlarını açıklayan Vladimir Medinskiy, Moskova ve Kiev’in geniş kapsamlı bir esir takası konusunda anlaşmaya vardığını duyurdu.
Rusya Genelkurmay Başkanlığı Bilgi İdaresi Başkanının Birinci Yardımcısı Aleksandr Zorin, takasın önümüzdeki iki ila üç hafta içinde yapılabileceğini bildirdi.
Medinskiy, Abu Dabi görüşmelerinin merkezinde güvenlik mimarisi konusunun bulunduğunu ve Moskova ile Kiev’in barışa yaklaştığını söyledi. Sürecin bundan sonraki aşamasının tüm katılımcılara, özellikle Ukrayna’ya, ABD’nin yaklaşımına ve “Avrupa’nın aklını başına toplayıp toplamayacağına” bağlı olduğunu ifade etti.
