Bursa, Türkiye’de enginar üretiminde İzmir’den sonra ikinci sırada yer alarak, hasat edilen ürünleri mutfak için hazırlayan “enginar soyucuları” ile yaklaşık 3 ay süren bir sezon süresince önemli bir ekonomik fırsat sunuyor.
Bursa’nın Hızlı Soyucuları
Bursa’nın en hızlı enginar soyucularından biri olan Hamza Dinler, dede mesleğini devam ettirerek 10 saniyede bir enginar soyma kapasitesine sahip. Günde 2 bin adet enginar soyabilen Dinler, 2025 yılı TÜİK verileri doğrultusunda Bursa’da yaklaşık 7 bin 531 dekar alanda 9 bin 778 ton enginar yetiştirildiğini belirtti. Bu üretim hacmi ile Bursa, Türkiye genelinde İzmir’in ardından ikinci sırada bulunuyor.
Enginarın Üretim Noktaları
Mustafakemalpaşa ve Nilüfer ilçeleri, Bursa’nın enginar üretiminde önemli bir rol üstleniyor. Coğrafi işaret tescilli Hasanağa enginarı, genellikle İstanbul’daki tüccarlar tarafından alınmakta ve 200 dönümlük alanda yaklaşık 400 bin adet üretilmektedir.
Bir Aile Geleneği
Bursa gibi enginar üretim merkezlerinde “soyucu” olarak bilinen tarım işçileri, ustalıkları ve bilek güçleri sayesinde yaklaşık 3 ay süren sezon boyunca önemli bir gelir elde ediyor. Hamza Dinler, bu mesleği babasından öğrendiğini ifade ederek, “Babam da dedem de bu işi yapıyordu. Ağabeyim, ben, amcam ve kuzenlerimle birlikte ailecek soyucuyuz. 17-18 yaşında bu işe başladım ve 10 yıldır enginar soyuyorum” dedi. Dinler, enginar soymak için iyi bir bıçağın şart olduğunu vurguladı ve “Bıçak yeterli değil; bilek gücü ve sabır da gereklidir. Bu işte bıçak sabit kalırken enginar döner. Enginarı avuç içinde döndürmek kolay olmuyor” şeklinde konuştu.
Enginar Soyma Ücreti
Daha hızlı soyabilme yeteneği ile dikkat çeken Dinler, “Enginarı elinize almak, soyduktan sonra bidona atmak gibi işlemler de dahil edildiğinde dakikada 5 enginar soyabiliyorum. Bu da 8-9 saatte 2 bin 400 enginar demek. Çok dinlenmiyorum, sadece kısa bir yemek molası veriyorum. Eğer mola vermesem, günde 2 bin civarında enginar soyabilirim. Haftanın 7 günü çalışmak zorlayıcı. Genelde haftada 5 gün çalışıyorum ve böyle devam ederse günlük 1300-1400 enginarı soyabiliyorum. Haftada 3 gün soyarsam, günde 2 bin adedi bulabiliyorum” ifadelerini kullandı.
Herkesin Yapabileceği Bir İş Değil
Enginar başına 10 lira ücretle çalışan Dinler, “Eğer bu iş bu kadar kolay olsaydı, bu kadar iyi kazandırmazdı. Herkes bu işi yapamaz. İlk başladığımda çok hastanelik olmuştum. Bıçaklar son derece keskin ve olası kazalarda ciddi sonuçlar doğurabiliyor” dedi. Hasanağa enginarının, kesildiği anda soyulmasının işin kolaylığını artırdığını belirten Dinler, “Türkiye’de Hasanağa enginarı kadar başka bir enginar yok” diye ekledi.
Amcasının oğlu Yakup Dinler ise iki yıldır bu işi yaptığını ve günde yalnızca bin adet soyabildiğini ifade ederek, dede mesleğini sürdürmeye kararlı olduğunu ve kazancının iyi olduğunu belirtti. Bileği ağrıdığı için dinlenerek çalıştığını dile getiren Yakup Dinler, ustalaştıkça günde 2 bin adedi bulabileceğini kaydetti.
Hızlı Soyucuların Yanında
Bugüne kadar gerçekleştirilen 16 Hasanağa Enginar Festivali’nde 11 birincilik elde eden ve 23 yıldır enginar üreten 46 yaşındaki Ömer Çinkaya, “Bursa’nın en hızlı ekibi ile çalışıyorum. Gece geldiler ve birkaç saatte 2 bin enginarı soyup gidecekler. Ben de soyuyorum ama bu kadar hızlı değilim. Yavaş olmama rağmen kendimi çok yaraladım. Denemek isteyenlerin dikkatli olmaları gerekiyor, görünüşte kolay değil” şeklinde konuştu.
