ABD ve Çin, liderler zirvesinin ardından iki ülke arasındaki toplam 60 milyar dolarlık ürün ticaretinde gümrük vergilerini azaltma kararı aldı. İndirimlerin oranı ve yürürlük takvimi ise henüz açıklanmadı.
Tarife indirimi için ürün listeleri açıklandı
Beyaz Saray, iki tarafın da 30’ar milyar dolarlık malını kapsayan listeleri yayımladı. Karar, geçen hafta Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında gerçekleştirilen zirvenin ardından geldi.
AFP’nin haberine göre Beyaz Saray, Şi’nin ziyareti sonrasında “hassas olmayan mallar” grubundaki ürünlere daha avantajlı tarife uygulanmasını tavsiye etti. Pekin yönetimi de varılan mutabakatı doğruladı.
İki ülke, gümrük vergilerinin bir dönemde yüzde 100’ün üzerine çıktığı misilleme sürecinin ardından ilk kez geçen yıl Güney Kore’deki liderler zirvesinde ticaret ateşkesi konusunda anlaşmıştı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, kasım ayında sona ermesi planlanan anlaşmanın 10 Ocak tarihine kadar uzatıldığını açıkladı. Çin Ticaret Bakanlığı ise ateşkesin iki ay daha sürdürülmesinin taraflara ekonomik sorunları çözmeye yönelik planı değerlendirme imkanı sunacağını bildirdi. Bakanlık, bu kararın şirketler arası işbirliği için öngörülebilir bir ortam oluşturacağını belirtti.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, ABD-Çin Ticaret Heyeti çerçevesindeki anlaşmanın, ABD’nin Çin’e ihracatının yaklaşık yüzde 30’u bakımından pazar erişimini genişleteceğini söyledi.
ABD’nin listesinde 77 ürün kategorisi var
Washington’un açıkladığı liste, 77 ürün kategorisinde gümrük vergisi indirimi öngörüyor. Bu kapsamda havai fişekler, Noel süsleri ve ağaç ışıkları, yapay çiçekler, ev eşyaları, çocuk oto koltukları, oyuncaklar, spor malzemeleri, sofra takımları, battaniyeler, çarşaflar, kahve makineleri ve ekmek kızartma makineleri gibi küçük ev aletleri bulunuyor.
Çin’in ithalat listesinde ise mısır, buğday, sorgum, sığır, domuz ve kümes hayvanlarından elde edilen et ürünleri, deniz ürünleri, süt ürünleri, bitkisel yağlar ve küspeler, viski, tıbbi cihazlar, kozmetik ürünleri, tomruk ve ahşap ürünleri ile kömür dahil 1600’den fazla Amerikan malı yer alıyor.
Reuters’a göre ABD’nin Çin’e en fazla ihraç ettiği tarım ürünü olan soya fasulyesi, Pekin’in yayımladığı indirim listesine dahil edilmedi. ABD menşeli soya fasulyesine Çin pazarında halen yüzde 10 ek gümrük vergisi uygulanıyor. Sektör temsilcileri, bu yükün özel sektör kırma tesisleri açısından karşılanması zor bir maliyet oluşturduğunu ifade ediyor.
Pekin, geçen yılki mutabakat çerçevesinde yıllık 25 milyon ton alım taahhüdü kapsamında ABD’den yüksek miktarda soya fasulyesi almayı sürdürüyor. Çin’in devlete ait tarım şirketleri Sinograin ve COFCO, Beyaz Saray’ın açıkladığı yıllık kotanın yaklaşık yarısına karşılık gelen 12 milyon tondan fazla Amerikan soya fasulyesi satın aldı.
Çin’in soya fasulyesi dışındaki tarım ürünlerinde vergi indirimi yapması, Beyaz Saray’ın öne sürdüğü yıllık 17 milyar dolarlık tarım ürünü satın alma taahhüdünü karşılama girişimi olarak değerlendiriliyor. Ancak Pekin, bu hacimdeki alım hedefini henüz resmi biçimde teyit etmedi.
Kömür, yapay zeka ve finans alanlarında yeni kararlar
Zirvede alınan bir başka karara göre Çin, 2027 ve 2028 yıllarında ABD’den her yıl en az 10 milyon metrik ton kömür ithal edecek. Bu miktar, Çin’in yıllık kömür ithalatının yaklaşık yüzde 2’sine denk geliyor. Sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve petrol ise listede bulunmuyor.
Çin Ticaret Bakanlığı, Amerikan kömürünün ithal edilmesinin iç piyasayı destekleyeceğini, ABD kömür sektörüne gelir ve istihdam sağlayacağını açıkladı. Taraflar ayrıca yıl sonundan önce bir tarım çalışma grubu oluşturma kararı aldı.
Liderler, yapay zeka alanında yaşanabilecek olaylara ilişkin doğrudan iletişim hattı kurulması ve kasım ayı sonuna kadar takip diyaloğu yürütülmesi konusunda uzlaştı.
Çin yönetimi, ABD sermayeli şirketler de dahil olmak üzere yabancı finansal hizmet kuruluşlarının ülkede şube açma ve faaliyet gösterme başvurularını inceleyip onaylayacağını duyurdu. İki ülke arasındaki doğrudan uçuşların artırılması için görüşmelerin devam edeceği de bildirildi.
Çin borsalarında zirve sonrasında düşüş
Zirvede alınan kararlara karşın Çin borsalarında pazartesi günü sert kayıplar görüldü. Yatırımcıların açıklanan çerçeveyi somut ayrıntılar bakımından yetersiz bulması ve ABD Kongresi’nde Çin menşeli bileşenlerin veri merkezlerinde kullanımını yasaklamaya yönelik iki partili girişimin teknoloji hisseleri üzerinde baskı oluşturması etkili oldu.
Şanghay ve Shenzhen borsalarını izleyen CSI300 endeksi yüzde 2’den fazla gerileyerek bir yılın en düşük seviyesine indi.
