Özel bir bankada çalışan kadın analistin doğum izninden sonra uzmanlık alanı dışında bir göreve atanmasıyla ilgili davada Yargıtay, ayrımcılık tazminatının reddedilmesini hatalı buldu.
Doğum izni dönüşünde görev alanı değişti
Kıdemli banka analisti olarak görev yapan kadın işçi, doğum izni öncesinde yatırım, araştırma ve hisse senedi alanlarında çalışıyordu. İznin ardından ise uzmanlık alanı dışında kalan sigorta sektörünü takip etmekle görevlendirildi.
İddiaya göre çalışan, doğum izni öncesinde hak ettiği primleri alamadı, mesai arkadaşlarından daha düşük zam aldı ve kariyerine uygun olmayan bir pozisyona yönlendirildi. Maruz kaldığı baskılar ile taleplerinin karşılanmaması üzerine iş sözleşmesini haklı nedenle fesheden kadın, İş Mahkemesi’nde dava açtı.
İş Mahkemesi ayrımcılık taleplerini reddetti
Kadın çalışan, psikolojik tacize uğradığını, hamileliği nedeniyle eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini ve doğum izni sonrasında kariyerinin göz ardı edildiğini savundu. Dava kapsamında kıdem tazminatı, prim, fazla mesai, yıllık izin ücreti, maddi ve manevi tazminat ile ayrımcılık tazminatı talep edildi.
İş Mahkemesi kıdem tazminatına hükmetti ancak ayrımcılık ve manevi tazminat isteklerini kabul etmedi. Mahkeme, sistematik psikolojik taciz ve ayrımcılık iddialarının yeterli delille ispatlanamadığı sonucuna vardı. Bölge Adliye Mahkemesi de yapılan itirazları reddetti.
Yargıtay ispat yükünün işverene geçtiğini belirtti
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine inceleme yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, deliller ve tanık anlatımları doğrultusunda kadın çalışanın doğum izninden sonra önceki görevi yerine uzmanlık alanı dışındaki bir işe yönlendirildiğinin ortaya konulduğunu bildirdi.
Kararda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5’inci maddesine atıf yapıldı. Çalışanın ayrımcılık ihtimalini güçlü şekilde ortaya koymasının ardından ispat sorumluluğunun işverene geçtiği vurgulandı.
Yargıtay, bankanın görev değişikliğinin gerekçelerini ve çalışana neden farklı muamele uygulandığını somut olgularla açıklayamadığı değerlendirmesinde bulundu. Bu nedenle ayrımcılık tazminatı talebinin kabul edilmesi gerekirken reddedilmesini hatalı bulan yüksek mahkeme, kararı bozdu.
Karar kadın çalışanlar için emsal değerlendirme içeriyor
Karar, doğum izninden dönen kadınların görevleri ve çalışma koşulları bakımından önemli bir hukuki değerlendirme niteliği taşıyor.
Bu kapsamda işveren, doğum izni sonrasında çalışanın görevini ya da pozisyonunu değiştirdiğinde, bu işlemin nedenlerini somut biçimde açıklamak zorunda olacak. Uzmanlık alanı dışındaki bir göreve atama ve çalışan aleyhine farklı uygulama, ayrımcılık iddiası kapsamında değerlendirilebilecek.
