Dünya Meteoroloji Örgütü’nün yayımladığı yeni rapor, 2025’te atmosferdeki karbondioksit ve diğer temel sera gazlarının benzeri görülmemiş düzeylere çıktığını ortaya koydu. Veriler, Dünya’nın uzun vadede daha fazla ısınmasının kaçınılmaz hale geldiğine işaret ediyor.
Atmosferdeki karbondioksit yoğunluğu yükseldi
Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), küresel sera gazı seviyelerini değerlendiren “Sera Gazı Bülteni” başlıklı raporunu yayımladı.
Raporda, “2025’te atmosferdeki karbondioksit ve diğer temel sera gazlarının seviyeleri benzeri görülmemiş zirvelere ulaştı. Bu durum, gezegenin uzun vadede daha fazla ısınmasını kaçınılmaz kılıyor. 2025’te küresel ölçekte ortalama yüzey karbondioksit konsantrasyonu milyonda 426,8 birime ulaştı. Bu da 1750 yılındaki sanayi öncesi temel seviyenin yüzde 153’üne tekabül ediyor.” ifadeleri kullanıldı.
İnsan faaliyetleriyle ilişkili metan ve azot protoksit konsantrasyonlarının da yeni rekorlara ulaştığı bildirildi.
Karbondioksit artış hızı 1960’lardan bu yana üç katlandı
Yayımlanan değerlendirmede, her yıl atmosfere bırakılan karbondioksidin yaklaşık yarısının atmosferde kaldığı, kalan bölümün ise kara ekosistemleri ile okyanuslar tarafından tutulduğu belirtildi. Karbondioksit seviyelerindeki yükseliş hızının 1960’lardan bu yana üç katına çıktığı vurgulandı.
Rapora göre yıllık ortalama 0,8 ppm’lik (milyonda bir parça) artış, 2011-2020 döneminde yıllık ortalama 2,4 ppm’ye yükseldi. Küresel ortalama karbondioksit konsantrasyonunun 2024’ten 2025’e kadar 2,8 ppm arttığı kaydedildi.
WMO’dan aşırı hava olayları uyarısı
WMO Genel Sekreter Yardımcısı Ko Barrett, raporda şu değerlendirmeyi yaptı: “Bir yıl daha, yeni bir rekor daha. Sera gazları atmosferde benzeri görülmemiş miktarda ısıyı hapsederek, daha aşırı hava olaylarına ve bunun sonucunda ekonomilerimiz ile toplumlarımız için ortaya çıkan risklere enerji sağlıyor. Kayıt tutulmaya başlandığından bu yana en sıcak 11 yılı geride bıraktık ve bu eğilim devam edecek gibi görünüyor.”
Barrett, karbondioksidin atmosferde çok uzun süre kaldığını ve bu nedenle küresel iklim üzerindeki etkisinin yüzyıllar boyunca süreceğini belirtti.
El Nino ve yangınların etkisi
WMO Kıdemli Bilim Sorumlusu Oksana Tarasova ise “(Karbondioksitte) 2024’ten 2025’e kadar görülen daha ılımlı artış hızı, 2023/2024 dönemindeki güçlü El Nino olayının ardından karasal karbon yutaklarının yeniden toparlanmasını ve yangın kaynaklı karbon emisyonlarının azalmasını yansıtıyor.” ifadelerini kullandı.
Tarasova, El Nino hava olayının daha sert kuraklıklara, bitki örtüsünün kurumasına ve orman yangınlarında artışa neden olarak biyosferin verimliliğini azalttığını söyledi. Karbondioksit seviyesindeki yıllık 2,8 ppm’lik yükselişin, fosil yakıt kullanımı nedeniyle atmosfere eklenen önemli miktardaki karbonu gösterdiğini kaydetti.
Tarasova, “2026’da, hem fosil yakıt kullanımı hem de 2023/2024 döneminde olduğu gibi karasal karbon yutaklarını etkileyecek güçlü bir El Nino’nun gelişmesi nedeniyle atmosferdeki karbon konsantrasyonlarında daha fazla artış görmeyi bekleyebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.
