ABD’de yürütülen opioid davasında Walmart ile 50 milyon dolarlık uzlaşmanın sağlandığı bildirildi.
Adalet Bakanlığı, ülkedeki opioid bağımlılığını tetiklediği iddia edilen Walmart ile uzlaşmanın yapıldığını açıkladı ve bu miktarın 2020 Aralık’ta dava açıldığında talep edilebilecek milyarlarca dolarlık sivil para cezasının çok altında kaldığını belirtti.
Hukuki sorumluluk kabul etmeyen Walmart, resmi bildiriminde ödeme tutarını “önemsiz” olarak nitelendirdi. Şirket, 31 Temmuz’da sona eren altı aylık dönemde 11,7 milyar dolar net kâr açıkladı.
Adalet Bakanlığı, şirketin 2013’ten bu yana şüpheli opioid reçetelerini izlemeyip bildirmeyerek ve uyarı işaretlerini göz ardı ederek federal Kontrole Tabi Maddeler Yasası’nı defalarca ihlal ettiğini öne sürdü.
İddianamede, bazı uyum yetkililerinin belirli reçete yazıcılarının usulsüz çalıştığını bilmesine rağmen bu reçetelerin karşılandığı belirtildi.
Reuters’a göre Delaware federal mahkemesinde davanın düşürülmesi için yapılan ortak başvuru sonucunda varılan uzlaşma, eczacılar üzerindeki denetimin artırılmasını ve çalışanlar ile hastaların yasa dışı ağrı kesici dağıtımını bildirebileceği bir ihbar hattı kurulmasını içeriyor.
ABD Başsavcı Vekili Stanley Woodward, uzlaşmanın Amerikan halkının refahını önceleme kararlılığını gösterdiğini söyledi.
Walmart ise çözüme kavuşmaktan memnuniyet duyulduğunu ifade etti.
Walmart, eyalet ve yerel yönetimlerin açtığı binlerce opioid davasını çözmek için 2022 yılında 3,1 milyar dolar ödemeyi kabul etmişti. Benzer süreçlerde CVS ve Walgreens gibi diğer büyük zincirler de uzlaşmaya gitmişti.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri verilerine göre 1999 ile 2025 yılları arasında 905 binden fazla kişi aşırı doz opioidden hayatını kaybetti. Yıllık can kayıpları 2022’den sonra düşüşe geçti.
OPIOID NEDİR?
Opioid sınıfı maddeler, beyin ve sinir sistemi üzerinde bağlanarak şiddetli ağrıyı gidermek için kullanılır; yüksek bağımlılık potansiyeli ve aşırı dozda ölümcül solunum baskılanmasına yol açma riski taşır.
Doğal, yarı sentetik veya tamamen sentetik olarak üretilebilen opioidler, kimyasal yapılarına göre üç ana gruba ayrılır.
Haşhaş bitkisinden elde edilen morfin ve kodein doğal opiatlar olup, laboratuvarda dönüştürerek eroin, oksikodon ve hidrokodon gibi yarı sentetik türevler elde edilir.
Fentanil, metadon ve tramadol ise tamamen kimyasal yöntemlerle sentezlenir.
Söz konusu maddeler tıbbi olarak çoğunlukla ameliyat sonrası ağrı, travmalardan kaynaklı ağrı, kanser tedavisi ve palyatif bakım süreçlerinde kullanılır; ancak ciddi riskler taşırlar.
Yüksek bağımlılık potansiyeli nedeniyle aşırı dozlarda solunumu baskılayabilir ve ölümcül zehirlenmelere yol açabilir. Yan etkileri arasında mide bulantısı, kabızlık, baş dönmesi ve aşırı uyku hâli yer alır.
