NASA astronotu Don Pettit’in yıllar arayla uzaydan kaydettiği görüntüler, dünya kentlerinin gece görünümünde yaşanan değişimi ortaya çıkardı. Sarı-turuncu ışıkların hakim olduğu şehirler, giderek beyaz ve mavi tonlu LED aydınlatmalara geçiyor.
Şehirlerin gece manzarası değişti
Dünya’nın büyük kentleri geceleri farklı bir renge bürünüyor. Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan (ISS) aralıklarla çekilen fotoğraflar, şehirlerdeki geleneksel sarı ışıkların yerini daha parlak beyaz aydınlatmalara bıraktığını gösterdi.
Don Pettit, son 23 yılda uzayda yaklaşık 600 gün geçirdi. ISS’deki dört görevi sırasında dünyanın büyük şehirlerini gece görüntüleyen NASA astronotu, dönüşümü gösteren fotoğrafları sosyal medya hesabında paylaştı.
Miami ve Las Vegas başta olmak üzere bazı kentlerin gece görünümünün yalnızca 12-13 yıl içinde belirgin biçimde değiştiği görüldü.
Sodyum lambalardan LED aydınlatmaya geçiş
Değişimin arkasındaki temel etken, sokak aydınlatmasında kullanılan teknolojinin yenilenmesi oldu.
21’inci yüzyılın başlarına kadar kentlerin çoğunda sarı-turuncu ışık veren sodyum buharlı lambalar kullanılıyordu. LED teknolojisinin yaygınlaşmasıyla belediyeler, eski lambaları daha uzun ömürlü ve daha az enerji tüketen LED sistemleriyle değiştirmeye başladı.
Pettit, bu dönüşümün şehirlerin uzaydan algılanan görüntüsünü ciddi biçimde etkilediğini belirtti. Astronota göre sarı-turuncu ışıklar, dünya genelinde farklı renklerdeki LED aydınlatmalarla yer değiştirdi.
Miami ve Las Vegas’taki değişim
Miami, dönüşümün en açık biçimde görüldüğü şehirlerden biri oldu. Pettit’in 2012 ve 2024 yıllarında çektiği fotoğraflar karşılaştırıldığında, kentin sarı ağırlıklı gece görüntüsünün büyük ölçüde beyaz ışığa dönüştüğü anlaşılıyor.
Astronot, geçmişte sodyum lambalarının yoğun sarı ışığının diğer renkleri bastırdığını, LED’lerin yaygınlaşmasıyla Miami’nin farklı renklerinin artık yörüngeden seçilebildiğini ifade etti.
Las Vegas’ta da benzer bir değişim yaşandı. 2012 ve 2025 tarihli görüntüler, kentin gece görünümündeki farkı ortaya koydu. Pettit, Las Vegas’ın yeni LED ışık kaynaklarıyla gösterişli görünümünü koruduğunu ve fotoğraflarda dev Sphere yapısının büyük mor bir nokta olarak ayırt edilebildiğini söyledi.
Chicago, Sao Paulo ve Seul’de de benzer aydınlatma değişimleri gözlendi.
LED dönüşümü her şehirde aynı olmadı
Dünyanın bütün kentlerinde LED kullanımının sonucu aynı şekilde ortaya çıkmadı. Meksiko’da eski sokak lambalarının önemli bölümü LED’lerle yenilenmesine rağmen doğal koruma alanlarının bulunduğu bölgeler uzaydan hala karanlık görünüyor.
Hong Kong’un 2025’te çekilen bir fotoğrafı, kentin eski aydınlatmalarının büyük kısmını koruduğunu gösterdi. Buna karşılık hemen karşıdaki Çin ana karasında yer alan Shenzhen, çok renkli LED ışıklarıyla parlıyor.
İngiltere ve Fransa geceleri daha karanlık
LED kullanımının yaygınlaşması, her bölgede gecelerin daha aydınlık hale geldiği anlamına gelmiyor. NASA araştırmalarına göre 2014-2022 döneminde İngiltere’nin gece görüntüsü yüzde 22 daha karanlık hale geldi. Fransa’da bu oran yüzde 33 olarak kaydedildi.
Bu değişimin önemli nedenlerinden birinin enerji tasarruflu LED teknolojisine geçiş olduğu belirtiliyor.
Bilim insanlarından ışık kirliliği uyarısı
LED’ler enerji tüketimini azaltmak amacıyla kullanılsa da bilim insanları, bu teknolojinin beklenmeyen etkiler doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Exeter Üniversitesi araştırmacıları, aydınlatma maliyetlerinin düşmesinin daha fazla ışık kullanımını teşvik edebileceğini belirtiyor. “Geri tepme etkisi” olarak tanımlanan bu durumun toplam enerji tüketimini ve ışık kirliliğini yükseltebileceği ifade ediliyor.
Araştırmalar, özellikle görünür ışık spektrumunun mavi bölümündeki gece parlaklığının önemli ölçüde arttığını ortaya koyuyor.
Bilim insanları, gecelerin daha beyaz ve mavi tonlara dönüşmesinin hayvanların biyolojik saatlerini, yön bulma kabiliyetlerini ve gece avlanma davranışlarını etkileyebileceği konusunda uyarıyor.
