Rusya, Telegram’in kurucusu Pavel Durov’ü “teröristler ve aşırılıkçılar” kara listesine dahil etti. Dün Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB), Ukrayna istihbaratına destek sağladığı gerekçesiyle Durov hakkında arama süreci başlatılmasını talep etmişti.
Gelişmenin ardındaki iddia
Rusya, bu kararın bir gün öncesinde Durov’un platformunun Ukrayna istihbaratı tarafından kullanılmasına izin verdiği suçlamasıyla hakkında yakalama kararı çıkarılmasını talep ettiklerini açıkladı.
Durov ve Rusya dışındaki yaşamı
Uzun yıllardır Rusya dışında yaşayan, Fransa ve Birleşik Arap Emirlikleri pasaportlarına sahip olan 41 yaşındaki teknoloji girişimcisi Durov, Moskova’nın internet üzerindeki denetimini sıkılaştırdığı dönemde sık sık Rus yetkililerle karşı karşıya geldi.
Telegram ve yetkililerin talepleri
Durov’un kurduğu Telegram, Rusya’daki ana iletişim platformlarından biri konumunda.
Ana talepler ve karşıt görüşler
Rus yetkililer, Durov’a kullanıcı verilerini teslim etmesi yönünde baskı yapmak veya Rus kullanıcıları devlet destekli ve şifrelenmemiş alternatiflere yönlendirmek amacıyla uygulamaya erişimi engellemek için defalarca girişimde bulundu.
FSB açıklaması ve Rosfinmonitoring
FSB, bu hafta yaptığı açıklamada 41 yaşındaki Durov hakkında uluslararası arama ve yakalama süreci başlatıldığını bildirdi. Ancak diğer ülkelerin veya uluslararası kolluk kuvvetlerinin bu talebe uyup uymayacağı belirsizliğini koruyor.
FSB’nin açıklamasının ardından Durov’un adı, Rusya Mali İzleme Servisi (Rosfinmonitoring) tarafından yürütülen “teröristler ve aşırılıkçılar” çevrimiçi kayıt defterinde yer aldı. Kara liste kapsamındaki kişilerin Rusya içinde mali işlem gerçekleştirmesi yasaklanıyor.
Moskova’nın hedefleri ve mevcut iklim
Moskova yönetimi, ülke dışında bulunanlar da dahil olmak üzere siyasi rakiplerine sık sık “terör” veya “àşırılıkçılığa” destek suçlamaları yöneltiyor. FSB, Telegram’ın popüler bir flört botunu platformdan kaldırmadığını ileri sürdü. Bu bot, Ukrayna özel servisleri tarafından genç Rusları “terör ve sabotaj faaliyetlerine çekmek” amacıyla kullanılıyor.
Telegram yanıtı ve geçmiş bilgiler
Telegram’dan yapılan açıklamada, “Pavel Durov bu aşamada bir yorumda bulunmak istemiyor” ifadesine yer verildi.
Dubai ve Fransa’da ikamet eden Telegram CEO’su Durov, daha önce Fransa’da da adli süreçlerle karşı karşıya kaldı. 2024 yılında yasa dışı içeriklerin yayılmasıyla ilgili suçlamalar kapsamında Fransız polisi tarafından gözaltına alınmış, daha sonra kefaletle serbest bırakılmıştı. Fransız makamlarının seyahat yasağını kaldırmasının ardından Durov ülkeden ayrılmıştı.
St. Petersburg doğumlu olan Durov, Rusya’da “Rusya’nın Facebook’u” olarak bilinen VKontakte’yi kurmuştu. Rus yetkililerin platform üzerinde daha fazla denetim kurma talepleri nedeniyle VKontakte’den ayrılmak zorunda kalan Durov, ardından Telegram’ı erişime açmıştı. Moskova yönetimi yıllar boyunca Telegram’ı engellemeye çalışmış ancak başarılı olamamıştı. Rus yetkililer son dönemde kullanıcıları, Durov’un “gözetim ve siyasi sansür için tasarlandığını” belirttiği Max adlı devlet destekli ve şifrelenmemiş bir mesajlaşma uygulamasına yönlendirmeye çalışıyor.
