Rusya’dan kaçtıktan sonra ilk kez konuşan Pussy Riot’un eski üyesi Rita Flores, tehdit ve şantajla Rus istihbaratı adına çalıştırıldığını, üç yıl boyunca muhalifler hakkında bilgi toplamaya zorlandığını ve Kremlin karşıtı bir kişiye yönelik kaçırma ve öldürme planına yardım etmesinin istendiğini söyledi.
FSB ile zorunlu iş birliğinin ayrıntılarını anlattı
Geçen ay yaptığı “ajanlık” itirafıyla gündeme gelen 29 yaşındaki Rus sanatçı ve aktivist Rita Flores, Rusya’dan ayrılmasının ardından İngiliz The Guardian gazetesine verdiği ilk medya röportajında, Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) tarafından kullanıldığı üç yılı anlattı.
Flores, “İş birliğini güvence altına almak için önce şantaj ve ölüm tehditleri geldi, ardından her biri bir öncekinden daha karanlık bir dizi görev verildi: Diğer aktivistler hakkında muhbirlik yapmak, protesto yanlısı sanatçılardan kişisel bilgiler toplamak ve nihayetinde bir Kremlin düşmanını kaçırma ve öldürme planına yardımcı olmak.” dedi.
FSB’nin kendisini üç yıl boyunca kullandığını belirten Flores, Rusya’dan kaçmayı başardığı geçen ay bu zorunlu iş birliğinin de sona erdiğini ifade etti.
Rusya’dan ayrıldıktan birkaç gün sonra, ağustos sonunda avukatı Dmitry Zakhvatov ile yaptığı video söyleşisinde FSB ile ilişkisini kamuoyuna açıklamıştı. Benzer durumdaki kişilerin FSB ile bağlarını koparmaya cesaret etmesi umuduyla bu bilgileri paylaştığını belirtmişti.
Flores, yeni röportajında yaşadıklarına ilişkin daha fazla ayrıntı vererek, “Yıllar sonra ilk kez kendimi huzurlu hissediyorum. Tüm bu süre boyunca buradan çıkıp her şeyi anlatabilmenin hayalini kuruyordum,” dedi.
The Guardian, Flores’in aktardıklarını bağımsız biçimde doğrulayamadığını belirtirken, son birkaç yılda FSB’nin muhalif gruplara sızdığına ilişkin çok sayıda vakanın bilindiğini de kaydetti.
Tehditler Instagram paylaşımının ardından başladı
Margarita Konovalova adıyla da tanınan Flores, Kremlin yakınında düzenlenen bir performansın ardından gözaltına alındığı 2020 yılından bu yana Pussy Riot ile ilişkilendiriliyor. Birkaç kez kısa süreli hapis cezası alan sanatçı, gözaltı ve ev aramalarına maruz kaldı. Ukrayna’nın Şubat 2022’de işgal edilmesinin ardından ülkedeki baskı ortamı daha da ağırlaştı.
Flores, Şubat 2023’te polislerin evinde arama yapmasının ardından iki kişinin geride kaldığını ve kendilerini FSB görevlisi olarak tanıttığını söyledi. Bu kişilerin, Instagram’da Rusya’nın Ukrayna’daki cinayetlerini eleştiren paylaşımı nedeniyle savaş dönemi sansür yasaları kapsamında hakkında ceza davası açmakla tehdit ettiğini aktardı.
“İmzalamazsan annen ölür” iması
Flores, “iş birliği” belgelerini imzalamaması durumunda annesinin öldürülmesini sağlayabileceklerini ima ettiklerini belirterek, “Onlara inandım. Söyledikleri her şeyi yapabileceklerine inandım… Korkum çok büyüktü. Ailem ve kendim için çok endişeleniyordum.” dedi.
İmzayı atması karşılığında kendisine tek seferlik 30 bin ila 40 bin ruble (17 bin 500 TL – 23 bin TL) nakit ödeme yapıldığını söyledi.
FSB’nin “iyi polis, kötü polis” yöntemi
Flores’in ilk görevleri, aynı çevrede bulunduğu protesto yanlısı sanatçılar hakkında bilgi derlemek ve bunları FSB’ye raporlamaktı. Kendisiyle ilgilenen iki FSB görevlisinin zaman içinde düzenli yöneticileri olduğunu, sık sık görüştüklerini ve çoğunlukla klasik “iyi polis, kötü polis” yöntemini kullandıklarını anlattı.
Kıdemli görevliyi yalnızca zaman zaman gördüğünü söyleyen Flores, farklı isimlerle tanınan ve parlak siyah takım elbise giymeyi sevdiği için “Jacket” (Ceket) adını verdiği bu kişiyi kaba biri olarak nitelendirdi.
İvan isimli daha düşük rütbeli görevli ise Flores’in asıl yöneticisi oldu. Ivan çoğu zaman arkadaş canlısı ve yardımsever görünürken, doğrudan tehditleri “Ceket”e bırakıyordu.
Flores, “İvan ve Ceket ile buluştuğumda İvan sessiz kalıyordu. Ceket ise kaba ve tehditkârdı; kadınlığıma hakaret ediyordu. Şeytanın ta kendisiydi. İvan ile yalnız buluştuğumuzda kendisi nazik ve dost canlısı davranıyordu.” ifadelerini kullandı.
Rus aktivist, İvan’ın kendisine sık sık “FSB seni yeniden eğitecek, ben seni yeniden eğiteceğim; güzel ve sakin bir hayatın olacak, Rusya’yı seveceksin, çocukların olacak ve söz dinleyen bir eş olacaksın” dediğini aktardı.
Gizlilik talimatını yaklaşık 20 kişiye anlattı
Rita Flores, FSB tarafından görevlendirildiğini kimseye söylememesi gerektiğini ancak “büyük bir dedikoducu” olduğu için durumu hemen “yaklaşık 20 kişiye” anlattığını belirtti.
Hakkında istihbarat toplaması ve “haber uçurması” istenen sanatçılara bunu doğrudan söylemek yerine, aralarına mesafe koymak ve hassas bilgiler paylaşmalarını önlemek amacıyla sahte gerekçelerle tartışmalar çıkardığını iddia etti.
İki yöneticisinin tehditlerini sürdürerek üzerindeki psikolojik baskıyı devam ettirdiğini söyleyen Flores, daha ılımlı görünen İvan’ın da zaman zaman karşı gelmenin ağır sonuçları olacağını açıkça hissettirdiğini öne sürdü.
Flores, The Guardian’a verdiği röportajda, “Benimle dost olmaya çalışıyordu ama o da tehditkâr olabiliyordu. Sakince ‘Anneni öldürürler ve hiçbir şeyi kanıtlayamazsın’ ya da ‘Yurt dışına gitsen bile seni hemen bulur ve öldürürler’ der; sonra da sanki hepsi bir şakaymış gibi kıkırdardı. Ceket ise diğer taraftan hiç şaka yapmazdı. Onun tehditleri daha doğrudandı.” ifadelerini kullandı.
Protesto yanlısı sanatçıların çoğunun zamanla ülkeyi terk etmesi nedeniyle haklarında bilgi toplayacağı kişilerin azaldığını belirten Flores, savaş dönemindeki Moskova yaşamını “bilişsel çelişki” olarak tanımladı.
Rita Flores, “Moskova gelişiyor; restoranlar, barlar ve kulüpler açılıyor, çok sayıda etkinlik düzenleniyor. Ancak olan biteni anlayan insanların gözleri boş bakıyor ve boş sözler söylüyorlar.” diye konuştu.
