Güney Afrika, göreve başlamasının üzerinden dokuz ay geçen ABD Büyükelçisi Leo Brent Bozell III’ü, diplomatik teamüllere aykırı tutumu gerekçesiyle üçüncü kez Dışişleri Bakanlığına çağırdı.
Bozell dokuz ayda üç kez bakanlıkta
Güney Afrika Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığından (DIRCO) üst düzey bir yetkili, AFP ve Reuters haber ajanslarına yaptığı açıklamada, dün düzenlenen resmi girişimin (demarche) Bozell’in diplomatik teamüllere uymayan davranışlarını açıklığa kavuşturmayı amaçladığını söyledi.
Yetkili, şubat ayında görevine başlayan bir büyükelçinin dokuz ay içinde üç defa bakanlığa çağrılmasının rekor olduğunu belirtti.
Bozell, görevinin başlamasından üç hafta sonra, Mart ayında yaptığı ve Güney Afrika yargısı ile ülkenin tarihsel bağlamını zedelediği değerlendirilen açıklamalar nedeniyle ilk kez bakanlığa çağrılmıştı.
ABD elçisinin son çağrılmasına ise yerel medyaya verdiği ve hükümeti hedef alan bir dizi mülakat neden oldu.
Bozell bu röportajlarda Pretoria yönetiminin Washington’ın kaygılarını yeterince gidermediğini savunmuş, sabırsız bir üslupla Güney Afrika üzerindeki baskının artırılabileceğini dile getirmişti.
İkili ilişkilerde görüş ayrılıkları sürüyor
İki ülke arasındaki diplomatik gerilim, Donald Trump’ın ABD başkanı olmasıyla daha da arttı.
Beyaz azınlık iktidarının sona ermesinin üzerinden 30 yıl geçmesine rağmen siyah nüfusun yaşadığı derin eşitsizlikleri azaltmayı hedefleyen Güney Afrika politikaları, Washington ile Pretoria arasındaki başlıca anlaşmazlık alanlarından birini oluşturuyor.
İş dünyasında siyahların güçlendirilmesini amaçlayan yasal düzenlemeler ile mülkiyeti büyük ölçüde beyazların elinde bulunan toprakların kullanımına ilişkin reformlar, Washington’ın itiraz ettiği konular arasında yer alıyor.
Washington yönetimi, 16 Eylül’de ırka dayalı ayrımcılığı teşvik eden, şiddeti kışkırtan veya Güney Afrika’da tazminatsız toprak kamulaştırılmasına imkan sağlayan kişilere vize kısıtlaması uygulanacağını açıklamıştı.
Güney Afrika’nın ABD müttefiki İsrail’e karşı Uluslararası Adalet Divanında açtığı soykırım davası da iki ülke arasındaki dış politika ayrışmasını artıran başlıklardan biri oldu.
Donald Trump, Güney Afrika’daki beyaz Afrikanerlerin sistematik zulme maruz kaldığı yönündeki iddiaları gündemde tutuyor.
İstatistikler, beyaz Güney Afrikalıların siyah yurttaşlara göre ortalama gelirlerinin ve istihdam oranlarının daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Trump’ın göreve gelmesinin ardından Güney Afrika’ya yönelik yardımlar kesilmiş, Pretoria’nın Washington Büyükelçisi sınır dışı edilmiş ve Oval Ofis’te görüştüğü Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa’ya tepki gösterilmişti.
Washington ayrıca ülkedeki beyaz Afrikanerleri kabul etmek için geçen yıl özel bir mülteci programı başlatmıştı.
Taraflar diyaloğu sürdürme mesajı veriyor
Güney Afrika Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, iki ülke arasındaki ayrılıkların devam eden görüşmelerde ele alındığını ve tarafların mevcut sorunları çözme konusunda kararlı olduğunu ifade etti.
Pretoria yönetimi, diyaloğu sürdürme iradesini koruduğunu belirtirken ulusal egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini ve tarihsel adaletsizlikleri gidermek gibi iç önceliklerinden geri adım atmayacağını yineliyor.
