Avustralya’da yaban hayatı çalışanları, vahşi küçük penguenleri H5N1 kuş gribi olarak bilinen son derece bulaşıcı enfeksiyona karşı korumak amacıyla dünyada eşine az rastlanan bir aşılama programına başladı.
Programın amacı ve kapsamı
Doğu kıyısındaki Phillip Adası’nda her yıl yüz binlerce turist, akşam saatlerinde kumsal boyunca yürüyen bu minik deniz kuşlarını izlemek için ziyaretçi alanlarına akın ediyor. "Penguen geçidi" olarak bilinen bu etkinliğin yıldızları, adada yaşayan vahşi bir koloninin üyelerinden oluşuyor.
Bu koloni, güney yarımküredeki ilkbahar ve yaz mevsimlerine denk gelen üreme sezonunun zirvesinde 40 bin kuşa kadar ulaşıyor.
Yaşam alanı ve tür bilgisi
Küçük penguenlerin yaşam alanları, yaklaşık altı yıl süren ömürleriyle Tazmanya, güney Avustralya ve Yeni Zelanda arasında dağınık olarak bulunuyor.
Phillip Adası’ndaki bu grup, dünyanın en büyük tekil küçük penguen kolonisi olma özelliğini taşıyor.
"Peri pengueni" olarak da bilinen bu canlılar, yarı sucul deniz kuşlarının en küçük türü olarak tanınıyor.
Boyları diz hizasına kadar ulaşsa da ağırlıkları standart bir paket şekerle neredeyse aynı seviyede kalıyor.
Aşılama ve zorluklar
Küçük penguenler, Avustralya’daki vahşi kuş popülasyonunun geri kalanı gibi, haziran ayında ilk kez kıta ana karasına ulaşan ve o tarihten bu yana yerel yaban hayatı içinde yayılmaya başlayan H5N1 tehdidiyle karşı karşıya bulundu.
Dünya genelinde kuşlarda ağır hastalıklara ve ölümlere yol açan virüs, bu ay Phillip Adası’nda ölen bir penguende tespit edildi. Bu vaka, kolonideki ilk enfeksiyon olarak kayıtlara geçti.
Aşı programı ve planlar
Adanın bağlı bulunduğu Victoria eyaletinin Baş Biyoçeşitlilik Yetkilisi James Todd, yaban hayatı ekiplerinin bu gelişme üzerine hafta içinde kolonideki kuşları aşılamaya başladığını açıkladı.
Todd, "Bu daha önce görülmemiş bir çalışma. Dünyanın hiçbir yerinde vahşi bir popülasyonda bu ölçekte bir aşılama yapılmadı" dedi.
H5N1 aşılama programının Melbourne’un sahil banliyösü St Kilda’daki bir dalgakıranda yaşayan popüler küçük penguen grubunu da kapsadığını belirten Todd, sürecin ciddi zorluklar barındırdığına dikkat çekti.
Todd, AFP’ye yaptığı açıklamada, "Vahşi popülasyonları aşılamaya çalışmak neredeyse imkansızdır; bunun bir nedeni de aşının iki doza ihtiyaç duymasıdır" diye konuştu.
Yaban hayatı uzmanlarının Phillip Adası ve St Kilda’daki penguen yuvalarını çok iyi tanıdığını belirten Todd, kuşların da turistlerin ilgisini çeken "penguen geçidi" sırasındaki projektör ışıklarına hem de sağlık takibi amacıyla veteriner hekimlerce düzenli olarak tutulmaya alışkın olduğunu kaydetti.
Eyalet yetkilisi, aşılama ekiplerinin ziyaretçi alanlarına en yakın konumdaki yaklaşık 5 bin küçük pengueni aşılamayı hedeflediğini, programın günlerle değil, haftalar ve aylarla ifade edilecek bir süreye yayılmasının muhtemel olduğunu söyledi.
Todd, H5N1 aşısının ideal koşullarda üç ila dört hafta arayla iki doz halinde uygulanması gerektiğini ifade etti.
Yetkili, "Burada acil bir durum içinde olduğumuz için uzmanlar bir ila iki haftalık süreyi bile düşünebileceğimizi söyledi" dedi ve bu konuda henüz nihai bir karar alınmadığını da sözlerine ekledi.
Aşılama ekiplerinin penguenleri yuvalarından alabileceğini ve kumsalda karaya çıktıkları sırada bazılarını çevirerek toplamayı deneyebileceğini belirten Todd, aşı yapılan kuşların takibi için mikroçip kullanılacağını açıkladı.
Todd, sahadaki duruma ilişkin şunları söyledi:
"Onlar vahşi hayvanlar; viyaklayacaklar, sizi gagalamaya çalışacaklar ve bu tür tepkiler verecekler. Ancak söylediğim gibi, oradaki ekip bu hayvanları tutmaya son derece alışkın. Siz ya da ben yapmaya kalksak muhtemelen hayvanı hemen elimizden düşürürdük."
