Bursa’nın Mudanya ilçesinde, Mudanya Mütarekesi’nin 104. yıl dönümü kapsamında düzenlenen Uluslararası Mudanya Barış Sempozyumu tamamlandı. İki gün süren buluşmada, mütarekenin diplomatik mirası günümüz çatışmalarıyla birlikte ele alındı.
Barışın korunmasında Türkiye’nin rolü tartışıldı
Tirilye Kültür Merkezi’ndeki programa tarihçiler, akademisyenler, diplomatlar, gazeteciler ve siyasetçiler katıldı. Oturumlarda savaşların toplumlar üzerindeki etkileri ile Türkiye’nin barışın sürdürülmesine katkı sunabileceği alanlar değerlendirildi.
“Yurtta Barış, Dünyada Barış” vurgusu
Prof. Dr. Süha Atatüre’nin yönettiği “Yurtta Barış, Dünyada Barış” başlıklı oturumda eski Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Murat Karayalçın ile emekli Büyükelçi Onur Öymen konuştu.
Karayalçın, Cumhuriyet’in temel ilkeleri arasında yer alan “Yurtta Barış, Dünyada Barış” anlayışının önemine işaret etti. Laik, idari ve mali özerkliğe sahip yerel yönetimlerin barışın temel unsurlarından olduğunu söyledi.
Öymen de barışın yalnızca ifade edilen bir talep olmaktan çıkıp toplum tarafından benimsenmesi gerektiğini belirtti. Türkiye’nin 1922’den bu yana kesintisiz barış içinde yaşayan az sayıdaki ülkeden biri olduğunu hatırlattı.
Gazeteci Murat Yetkin’in moderatörlüğünü yaptığı “Mudanya’dan Dünyaya: Barışın Geçmişi, Bugünü ve Geleceği” oturumunda Doç. Dr. Samuel J. Hirst, Doç. Dr. Hakan Güneş, Doç. Dr. Onur İşçi ve Prof. Dr. İlhan Uzgel görüşlerini paylaştı. Mudanya Mütarekesi’nin tarihsel değeri ile günümüzdeki çatışmaların siyasi ve ekonomik yönleri değerlendirildi.
Hakan Güneş, dünyanın son 10 yılda olağanüstü bir çatışma süreci yaşadığını söyledi. Samuel J. Hirst ise Rus arşivlerinde yaptığı çalışmalara dayanarak Mudanya’nın bağımsızlığa uzanan süreçte kritik bir dönemeç olduğunu ifade etti.
Kurtuluş Savaşı’nın diplomatik mirası ele alındı
İnönü Vakfı Başkan Yardımcısı Gülsün Bilgehan’ın yönettiği “Bugünün Dünyasında Barış Arayışları” oturumunda Prof. Dr. Burak Gülboy ve Zagreb Belediyesi Meclis Üyesi Josko Klisovic konuştu. İki isim, barışın korunması ve toplumlar arasında güven tesis edilmesine ilişkin değerlendirmeler yaptı.
Gülboy, Kurtuluş Savaşı’nın sadece cephede kazanılmış askeri bir zafer olmadığını, diplomatik görüşmelerin de başarıda belirleyici rol üstlendiğini söyledi. Klisovic ise çatışmaların şiddete başvurulmadan çözülebilmesi ve kalıcı barış kurulabilmesi için güvenin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Gazeteci Sedat Ergin’in yönettiği “Geleceğin Dünyası ve Barışın Geleceği” oturumunda Prof. Dr. Mustafa Aydın, Prof. Dr. Mitat Çelikpala ve Prof. Dr. Çağdaş Üngör, uluslararası sistemdeki dönüşümü değerlendirdi. Çin, Rusya, ABD ve Avrupa etrafında oluşan yeni dengelerle Türkiye’nin küresel konumu masaya yatırıldı.
Türkiye’nin komşu ülkelerle ekonomik bağlarını geliştirmesi ve sahip olduğu imkânlarla örtüşen hedeflere yönelmesi gerektiği belirtildi.
Mudanya Mütarekesi’nin eşitlik ve bağımsızlık mirası
Sempozyumun kapanış konuşmasını yapan Prof. Dr. İlter Turan, Mudanya Mütarekesi’nin tarihsel anlamına dikkat çekti. Turan, mütarekenin Türk milletinin eşitlik ve bağımsızlık hakkını uluslararası alanda kabul ettirmesi bakımından önemli bir başarı olduğunu dile getirdi.
Türkiye’nin Mudanya ve Lozan süreçleri sayesinde Milletler Cemiyeti’nde ikincil bir konumda kalmayan, eşit bir ülke olmayı başardığını söyledi.
Yıl dönümü programı 11 Ekim’de sürecek
Sempozyumun sona ermesinin ardından Mudanya Mütarekesi’nin 104. yıl dönümü etkinlikleri, 11 Ekim Pazar günü Mütareke Meydanı’nda devam edecek.
Saat 15.00’te başlayacak törende Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç ve İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker konuşma yapacak. 2026 Barış Yolu Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. Mehmet Haberal’a ödülü, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel takdim edecek.
