Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma amacıyla imzalanan Mekke Anlaşması, güvenlik işbirliğinden savunma sanayii çalışmalarına kadar uzanan 16 maddelik bir çerçeve sunuyor.
Mekke Anlaşması hangi ülkeler arasında?
Suudi Arabistan’ın Mekke kentinde imzalanıp duyurulan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı’nı kapsıyor. Anlaşma; ortak askerî tatbikatlar, kolektif caydırıcılık, teknoloji transferi ve savunma sanayii alanlarındaki işbirliğini içeriyor.
Mekke Anlaşması’nın maddeleri
Gelen Kağıtlar listesinde 1966245 evrak numarasıyla yayımlanan metinde yer alan 16 madde şöyle:
Madde 1
Taraflar; birbirlerinin bağımsızlığını, egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve uluslararası alanda tanınan sınırlarını korumak için işbirliği yapar. Taraflardan birinin toprak bütünlüğü, egemenliği veya tanınan sınırları tehdit edildiğinde, bu tehditleri ortadan kaldırmak için gerekli tüm yöntemlere başvurulur.
Madde 2
Taraflardan birine dış kaynaklı silahlı saldırı yapılması, tüm taraflara yöneltilmiş saldırı kabul edilir. Böyle bir durumda taraflar, saldırıya uğrayan tarafa sağlayabilecekleri karşılıklı yardım imkânlarının tamamıyla derhal destek verir. Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci Maddesi kapsamındaki meşru müdafaa hakkı doğrultusunda yardımın kapsamı ve niteliği değerlendirilir; taraflar, askerî imkân ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut kaynaklarıyla işbirliği yapar.
Madde 4
Taraflar, uluslararası güvenlik meselelerini düzenli biçimde görüşür. Hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini korumak, tehditleri ortadan kaldırmak amacıyla ortak değerlendirmelere dayalı bireysel ve müşterek tedbirler geliştirir; birbirlerine sürekli ve etkili destek sağlar.
Madde 5
Taraflar, bölgesel ve uluslararası istikrar ile güvenliği olumsuz etkileyen terörizmin bütün biçimleri ve yansımalarıyla mücadelede, operasyonel düzey de dahil olmak üzere mevcut işbirliğini ve ortak çabaları güçlendirir.
Madde 6
Taraflar, savaş ve barış dönemlerinde savunma kabiliyetlerini geliştirmek üzere savunma kurumları arasında personel değişimini, ortak eğitim programlarını ve tatbikatları teşvik eder. Silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğini artıracak konuşlanma ve faaliyetler de desteklenir.
Madde 7
Taraflar, savunma yeteneklerini güçlendirmek amacıyla, karşılıklı mutabakat temelinde savunma sanayii kurumları arasında teknoloji paylaşımını, ortak teknoloji geliştirilmesini, ortak üretimi ve kuruluşlar arası işbirliğini destekler.
Madde 8
Çekirdek Taraflar; ortak savunmaya stratejik yön vermek, savunma ve güvenlik işbirliğini geliştirmek ve anlaşmanın uygulanmasında ortaya çıkabilecek sorunları ele almak üzere, dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’ni kurar. Komite, tarafların dönüşümlü ev sahipliğinde yılda iki kez toplanır. Tarafların liderleri gerekli görülmesi hâlinde yılda bir defa bir araya gelebilir.
Madde 9
Taraflar, istihbarat işbirliğini ilerletmek ve gerekli koordinasyonu sağlamak için bilgi güvenliği, verilerin korunması ve gizlilik kurallarına uyarak, üzerinde anlaşmaya varılan güvenli kanallar aracılığıyla istihbarat paylaşır.
Madde 10
Taraflar; lojistik destek hizmetlerinin uygunluğu ve uyumluluğuna bağlı olarak barışta, savaşta ve diğer olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer teçhizat dahil olmak üzere birbirlerine lojistik destek sağlar.
Madde 11
Uluslararası hukuk ve tarafların ilgili iç hukukları saklı tutulmak kaydıyla, anlaşma hükümlerinin uygulanmasında bu metin hukuki dayanak kabul edilir. Gerektiğinde ek yasal düzenlemeler önerilebilir.
Madde 12
Anlaşma, tarafların daha önce imzaladığı uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini etkilemez.
Madde 13
Taraflar, anlaşma kapsamında elde edilen gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin mahremiyetini korur ve milli mevzuatlara uyar. Bu nitelikteki bilgi ve belgeler taraflar dışındaki bir devlet, şirket veya kişiyle paylaşılmaz. Erişim, “bilmesi gereken” ilkesi doğrultusunda ve yalnızca uygun güvenlik yetkisine sahip kişilere verilir.
Madde 14
Anlaşmanın yorumlanması veya uygulanmasından kaynaklanabilecek uyuşmazlıklar, taraflar arasındaki istişare ve görüşmeler yoluyla dostane biçimde çözülür.
Madde 15
Anlaşma, çekirdek taraflar arasındaki istişareler ve oybirliğiyle değiştirilebilir.
Madde 16
Anlaşma, her tarafın tabi olduğu usuller çerçevesinde onaylanır ve son onay belgesinin Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Sekretaryasına teslim edildiği tarihte yürürlüğe girer.
