Maltepe’de 7 katlı binanın ilk üç katının çökmesi, ev sahipleriyle kiracıları oturdukları yapıların güvenliğini araştırmaya yöneltti. Binlerce kişi, konutlarında risk bulunup bulunmadığını öğrenmek için e-Devlet’te sorgulama yapınca uygulamada yoğunluk oluştu.
Maltepe’de iki kişinin cansız bedenine ulaşıldı
Maltepe Cevizli Mahallesi Doğu Sokağı’nda bulunan 7 katlı binanın ilk üç katı, henüz belirlenemeyen bir nedenle çöktü. Arama çalışmaları sürerken iki kişinin cansız bedenine ulaşıldı.
Olayın ardından İstanbul’daki eski yapılar ve dayanıklılığı düşük kolonlar yeniden gündeme geldi. Yetkililer, megakentte kendiliğinden yıkılması beklenen bin 238 bina bulunduğunu açıkladı. Bu yapılardaki riskin ise her geçen gün arttığı belirtildi.
e-Devlet üzerinden risk sorgulama
Çökme sonrasında vatandaşlar “Evim şiddetli bir depremde yıkılır mı?”, “Binam sağlam mı?” ve “Evim güvenli mi?” sorularına yanıt aramaya başladı.
Ev sahipleri, e-Devlet’e T.C. kimlik numaralarıyla giriş yaptıktan sonra Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü hizmetleri arasındaki “Tapu Bilgileri Sorgulama” bölümünden taşınmazlarına ilişkin şerh bulunup bulunmadığını kontrol edebiliyor.
Daha önce inceleme yapılan ve riskli olduğu belirlenen binalar kayıtlara “riskli yapı” şeklinde işleniyor. Ancak tapuda herhangi bir şerh bulunmaması, yapının kesin olarak sağlam olduğu anlamına gelmiyor. Bu durum, binadan daha önce karot alınmadığını veya alınan numunenin yetkililerce sisteme işlenmediğini de gösterebilir.
Sorgulama işlemini yalnızca ev sahipleri gerçekleştirebiliyor. Kiracıların ise evi kiralamadan önce ya da kiracı oldukları dönemde bu belgeyi ev sahibinden istemesi gerekiyor.
Risk tespitinin maliyetini kat malikleri karşılıyor
Oturduğu binanın riskli olduğunu düşünen veya depreme dayanıklılığını öğrenmek isteyen kişiler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının belirlediği kurum ve kuruluşlara başvurarak karot testi yaptırabiliyor.
Bakanlığın internet sitesinde risk tespit raporu için başvurulabilecek belediyeler, meslek odaları, kamu kurumları, üniversiteler ile özel kuruluş ve firmalar listeleniyor.
Belediyelerin yalnızca betondan numune alarak gerçekleştirdiği tarama işlemleri sonrasında risk tespit raporu kısa sürede hazırlanabiliyor. Binanın farklı noktalarından karot alınmasını, çeşitli işlemler uygulanmasını ve numunelerin laboratuvarlarda incelenmesini içeren ayrıntılı tarama ise daha uzun sürüyor.
Karot testi binaya zarar verir mi?
Riskli yapı tespitinin bedelini kat malikleri ödüyor. Testin başlatılması için bina sakinlerinden bir kişinin başvuruda bulunması yeterli oluyor. Karot raporu olarak da adlandırılan dayanıklılık testiyle yapının deprem açısından risk taşıyıp taşımadığı belirlenebiliyor.
Yetkililer, konutuyla ilgili kuşkusu bulunan vatandaşların öncelikle belediyeye başvurarak binanın mevcut projesini edinmesi gerektiğini vurguladı.
Uzmanlar, karot alınmasının binaya zarar verdiği yönündeki iddiaların doğru olmadığını belirtti. Karot alınan bölümlerin daha sonra yüksek mukavemetli harçlarla doldurulduğu ifade edildi.
