İspanya ve Portekiz’deki mağaralarda yürütülen araştırmada bilim insanları, binlerce yıl boyunca korunmuş antik insan DNA’sını mağara duvarlarında ilk kez tespit etti.
Araştırmacılar, tarih öncesi mağara duvarlarında ilk kez binlerce yıl boyunca korunmuş antik insan DNA’sını tespit etti. Uluslararası ekip, İspanya ve Portekiz’deki 11 mağarada bulunan 24 kaya sanatı panelinden alınan örnekleri analiz etti.
Binlerce Yıl Korunmayı Başardı
Araştırmacılar, mağara duvarlarından alınan 120 örneğin beşinde insan DNA’sına ulaştı.
Bunlardan yalnızca ikisinin doğrudan insan kaynaklı genetik materyal içerdiği belirlendi. Bilim insanları bu DNA’nın, mağara duvarlarına dokunan eller, ağızdan çıkan damlacıklar veya diğer vücut sıvıları yoluyla bırakılmış olabileceğini düşünüyor.
Diğer üç örnekte ise hem insan hem de hayvan DNA’sı bulundu. Araştırmacılar bunun, mağara içine sızan su gibi doğal süreçlerle taşınmış olabileceğini değerlendiriyor.
Mağara Sanatı Araştırmalarında Yeni Dönem
Bugüne kadar mağara resimlerini yapan kişileri belirlemek oldukça zordu.
Çünkü mağara duvarları, kazılarda elde edilen kemik ya da tortular gibi DNA’nın korunabildiği materyallerle doğrudan ilişkilendirilemiyordu.
Araştırmanın yazarlarından, Alba Bossoms Mesa, “Bulduğumuz DNA’yı doğrudan kaya resmini yapan kişiyle ilişkilendiremiyoruz. Ancak bu, mağara duvarlarında binlerce yıl insan DNA’sının korunabildiğini gösteren ilk kanıt.” dedi.
En Dikkat Çekici Bulgu: Boyasız Duvar
Araştırmanın ilginç sonuçlarından biri de DNA bulunan beş örneğin dördünün üzerinde herhangi bir resim bulunmayan mağara duvarlarından elde edilmesi oldu. Araştırmacılar bu bölümleri kontrol amacıyla örneklemişti.
Öte yandan mağara resimlerinde boya püskürtmek için kullanıldığı düşünülen ve kırmızı aşı boyası izleri taşıyan kuş kemiğinde antik insan DNA’sına rastlanmadı. Bilim insanları bunun, günümüz insanlarından kaynaklanan DNA bulaşması nedeniyle antik izlerin tespit edilememesinden kaynaklanmış olabileceğini belirtti.
“Mağara Duvarları Artık Genetik Arşiv”
Araştırmacılar, antik DNA’nın mağara duvarlarında korunmasının oldukça nadir görüldüğünü ancak özellikle kalsitle kaplı yüzeylerde bu olasılığın arttığını ifade etti.
Bilim insanları gelecekte benzer yüzeylerde daha fazla örnek inceleyerek şu sorulara yanıt aramayı hedefliyor:
- Bu duvara kim dokundu?
- Erkek miydi, kadın mıydı?
- Hangi topluluğa aitti?
- Tarih öncesi insanlar mağaraların derinliklerine ne kadar ilerliyordu?
Araştırmanın kıdemli yazarı paleogenetik uzmanı Matthias Meyer ise, “Bu sadece başlangıç. Artık mağara duvarlarının geçmişte yaşamış insanların genetik izlerini saklayan bir arşiv olduğunu biliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
