Türkiye’den Avrupa’ya karayoluyla yapılan ihracatta Macaristan güzergâhındaki geçiş belgesi sorunu büyüyor. UND verilerine göre belgelerin sayısı 1.140’a inerken, stokların 13-14 Ekim tarihlerinde tükenmesi bekleniyor.
Macaristan güzergâhı kritik önem taşıyor
Macaristan; Almanya, Avusturya, Çekya, Polonya ve Batı Avrupa ülkelerine gerçekleştirilen taşımacılıkta önemli bir transit noktası olarak öne çıkıyor. Bu nedenle kota yetersizliği yalnızca Macaristan seferlerini değil, Orta ve Batı Avrupa’ya yönelen ihracat taşımalarının büyük bölümünü de etkiliyor.
ESA Lojistik Yönetim Kurulu Başkanı Erdi Altıntaş, “dozvola” adı verilen geçiş belgesinin, bir aracın yabancı ülkeye giriş yapması veya o ülke üzerinden transit geçebilmesi için zorunlu olduğunu hatırlattı. Altıntaş, belgelerdeki eksikliğin Avrupa taşımalarında aksamalara neden olabileceğini belirtti.
10 bin ek belge yaklaşık 20 gün yetiyor
UND’nin verilerine göre 2025 yılının ilk 11 ayında Türkiye’den Avrupa’ya 875 bin ihracat seferi düzenlendi. Bu seferlerin 560 bini Türk plakalı araçlarla gerçekleştirilirken, Avrupa taşımalarında önceki yıla göre yüzde 4 artış kaydedildi.
Taşıma hacmi büyürken geçiş belgesi kotalarının aynı oranda artmadığını söyleyen Altıntaş, her gün ortalama 500 Türk tırının yola çıktığını ifade etti. Altıntaş, gündemdeki 10 bin adetlik ilave belgenin yaklaşık 20 günlük ihtiyacı karşılayabildiğini aktardı.
Sorunun her yıl sonuna doğru tekrarlanmasının geçiş belgesi konusunu kronik hale getirdiğini belirten Altıntaş, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın ek belge sağlama çabalarını önemli gördüklerini ancak bunun yalnızca kısa vadeli bir rahatlama sunacağını dile getirdi.
Altıntaş, kotaların gerçek taşıma ihtiyacına göre hesaplanması, müzakerelerin kriz çıkmadan yılın başında yapılması ve kalıcı bir çözüm oluşturulması gerektiğini vurguladı.
İhracatçılara erken planlama uyarısı
Belge eksikliğinin sadece lojistik firmalarını değil, ihracat zincirinin tamamını ilgilendirdiğine dikkat çeken Altıntaş, gecikme ve maliyet artışı riskine karşı şirketlerin sevkiyat planlarını erkenden hazırlamasını önerdi.
Yıl sonu yüklerinin mümkün olduğunca erken gönderilmesi gerektiğini belirten Altıntaş, Ro-Ro ve intermodal taşımacılıkta rezervasyonların önceden yapılması çağrısında bulundu.
Sektör temsilcisi, Avrupa’ya ihracatta geçiş belgesi probleminin geçici belge takviyeleriyle değil, uzun vadeli ve gerçek ihtiyaca dayanan bir sistemle çözülmesi gerektiğini kaydetti.
